Coğrafi işaretli ürün · Kırıkkale
Kırıkkale’de tavuk but ve göğüs eti, bulgur ve sığır iç yağı meşe veya dut tokmaklarıyla dövülür. İri, daire biçimli köfteler mangalda ya da yağda pişirilir; dövme ve yoğurma ürüne biçim verir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Karaahmetli Tokmak Köfte nedir?
Sicil kaydı: “Karaahmetli Tokmak Köfte, Kırıkkale’de tavuk but ve göğüs eti, bulgur ve sığır iç yağı meşe veya dut tokmaklarıyla dövülür. İri, daire biçimli köfteler mangalda ya da yağda pişirilir; dövme ve yoğurma ürüne biçim verir.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tavuk eti, bulgur ve sığır iç yağı
Sicil kaydı: “Kemiksiz tavuk but ve göğüs eti bulgurla meşe veya dut tokmakları kullanılarak dövülür. Sığır iç yağı ayrı bileşendir; yemek dana kıymalı köfte olarak anlatılmaz. Bulgurun kalan yarısının eklenme aşaması kaynakta açık değildir ve teyit bekler.*”
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre liste 3 kg bulgur verir; yöntem başlangıçta yarısını tavukla döver, kalan yarının eklenme aşamasını açıklamaz. Kavram yağ ifadesinin listedeki sığır iç yağıyla ilişkisi de açık teyit gerektirir. Yarım miktar nihai reçete gibi gösterilmez. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İri daire köfte ve iki pişirme yolu
Sicil kaydı: “Parçalar yaklaşık 150 g ağırlıkta, 10–12 cm çap ve 1–2 cm kalınlıkta daire biçimlidir. Meşe kömürlü mangalda veya kızgın yağda pişirilir. Yerel enola buğdayından bulgur tercihi zorunlu yerel girdi hükmüne dönüştürülmez.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Hazırlama yöntemi
Sicil kaydı: “Karaahmetli Tokmak Köfte yapımında kullanılan bulgur tercihen coğrafi sınırdan temin edilen enola cinsi sert buğdaydır.”
Malzemeler ve ölçüler
- 3 kg bulgur
- 2 kg tavuk but eti (kemiksiz ve derisiz)
- 500 g tavuk göğüs eti (kemiksiz)
- 200 g sığır iç yağı
- 1 kg kuru soğan
- 200 g sarımsak
- 30 g biber
- 40 g tuz
- 10 g nane
- 600 ml su
Izgaranın hazırlanması
Sicil kaydı: “Gıda ile temasa uygun bir kap içerisine önce tavuklar atılır üzerine bulgurun yarısı dökülür, tokmaklar ile dövülmeye başlanır daha sonra tavuk ve bulgur özdeşleşmeye başladıktan sonra kavram yağ eklenir, dövülmeye devam edilir. Soğan, sarımsak beraber atılır ve ara ara yaklaşık 50 ml su dökülür. El ile dövülen köfte alt üst edilir.”
Sicil kaydı: “Kuru nane, biber ve tuz atıldıktan sonra karıştırılarak yoğrulur.”
Sicil kaydı: “Hamur haline gelinceye kadar dövülmeye devam edilir. Bu işlem yaklaşık 1 saat sürer. Hamur halini almış köfte 150 g ağırlığında avuç içi büyüklüğünde bezeler haline getirilir. Bir el su ile ıslatılır diğer el ile bezelere daire şekli verilerek yan yana konur.”
Yöresiyle bağı nedir?
Kırıkkale ilinde uzun bir geçmişe sahip olan, üretimde kullanılan bileşenlerinin seçimi ve hazırlanması ile ustalık becerisi gerektiren Karaahmetli Tokmak Köftenin; üretildiği Kırıkkale ili ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle; Karaahmetli Tokmak Köftenin tüm üretim aşamaları, Kırıkkale ilinde gerçekleştirilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Meşe kömüründen yakılmış mangalda veya kızgın yağda pişirilerek servis yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Coğrafi sınırın mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır. Karaahmetli Tokmak Köfte Kırıkkale ilinde uzun bir geçmişe sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1781 tescil numaralı Karaahmetli Tokmak Köfte mahreç işareti olarak 30 Eylül 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Karaahmetli Tokmak Köfte ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Karaahmetli Tokmak Köfte ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kırıkkale Pastacılar Aşçılar Kebapçılar Derneği koordinatörlüğünde; Kırıkkale Ticaret ve Sanayi Odası, Kırıkkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Kırıkkale Pastacılar Aşçılar Kebapçılar Derneğinin katılımıyla en az 4 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Kırıkkale Pastacılar Aşçılar Kebapçılar Derneği tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Karaahmetli Tokmak Köftenin hazırlanmasında kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, – Karaahmetli Tokmak Köftenin üretim metoduna uygunluğu, – Karaahmetli Tokmak Köfte ibaresi ve mahreç işareti amblemi kullanım biçiminin uygunluğu denetlenir.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
