Kalecik Karası Üzümü

Coğrafi işaretli ürün · Ankara

Kalecik kökenli, şarap sektöründe kullanılan, tek kanatlı sık salkımlı bir üzüm çeşididir.

TÜRKPATENT Mahreç İşareti resmî amblemi
Ürün sınıfıMeyveler Ayırt edicilikTek kanatlı sık salkım, İnce, ayrılabilir kabuk, Dolgun ve sulu tane Hasat olgunluğuRenk ve tat olgunluğu MuhafazaMuhafaza edilmez

Kalecik Karası Üzümü nedir?

Kalecik Karası Üzümü, şarap sektöründe kullanılan bir üzüm çeşididir. Çeşidin sinonimi Kara Kalecik olarak kaydedilmiş, yeri Kalecik ilçesi olarak belirtilmiştir.

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

Salkım yapısı

Salkımı tek kanatlı, sık ve kısmen mütecanis tanelidir. Salkım sapı kısa ve orta kalınlıktadır; üst bölümü iyi odunlaşmış, alt bölümü ise gevrek yapıdadır.

Tane biçimi ve kabuğu

Taneler çoğunlukla elips biçimindedir; seyrek salkımlı örneklerde küresel taneler de görülür. Tane rengi 13 rn ile 13 ni arasında değişir ve yüzeyinde hafif pus bulunur; ince kabuk, tane etinden kolay ayrılır.

Tane içi ve çekirdek

Tane içi dolgun, sulu ve elyafsızdır; tatlı ve az tanenli olarak tanımlanır. Taneler genellikle bir veya iki, bazen üç çekirdek taşır; çekirdekler enli, şişkin ve tombuldur.

Bağ yetiştiriciliği nasıl yapılır?

Toprak hazırlığı ve dikim

Bağ tesisinden önce, iyi kök gelişimi için toprak en az 40 cm derinlikte krizma yapılır. Dikimde arazi durumuna göre 1,5 × 3,0 m, 1,25 × 2,50, 1,5 × 2,50 veya 1,0 × 2,0 m sıra üzeri ve sıra arası mesafeler uygulanır; dikim çukurları burgu ile ya da elle açılır. Bağın toprak yapısına uygun anaçlar seçilir ve bu anaçlar üzerinde Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesinin selekte ettiği Kalecik Karası klonlarıyla aşılı fidanlar kullanılır.

Terbiye ve budama

Telli dayanak sistemlerinde Kordon veya Guyot terbiye sistemleri uygulanır; Goble terbiye sistemi de tercih edilebilir. Budama her yıl düzenli olarak karışık budama şeklinde yapılır.

Bağın gelişim dönemi

Dikimden sonraki ilk üç yıl bağın büyüme, gelişme ve şekil verilme dönemi olarak değerlendirilir; ürün dördüncü yıldan itibaren alınır. Kalecik'te yağışın yeterli olmaması nedeniyle ilk üç yılda gelişme döneminde sulama yapılır; gelişmiş omcalara da ben düşmeye kadar bir veya iki su verilir.

Besleme ve koruma

Yeni tesis edilen modern bağlarda dikim sırasında taban gübrelemesi yapılır ve ilkbaharda iki kez azotlu gübre uygulanır; diğer besin elementleri toprak analizlerine göre belirlenir. Hastalıklara karşı koruyucu mücadele yürütülür; zararlılara karşı ilaçlama, böcek popülasyonunun durumuna göre yapılır.

Hasat ve piyasaya arz nasıl yapılır?

Olgunluk ve kesim

Hasat, üzüm kendine özgü rengini ve tadını aldığında yapılır. Üzümler makas veya bıçak kullanılarak hasat edilir.

Şaraphanelere ulaştırma

Toplanan üzümler üretici tarafından doğrudan şaraphanelere götürülür ya da alıcı firmalar tarafından bağdan alınır.

Muhafaza koşulu nedir?

Kalecik Karası Üzümü muhafaza edilmez.

Kalecik'in toprak ve mikrokliması

Toprak özellikleri

Kalecik ilçesi topraklarının büyük bölümünü kahverengi ve kırmızı-kahverengi topraklar oluşturur; Kızılırmak çevresinde alüvyal topraklar da bulunur. Sicil, çeşidin kendine özgü bileşimini kahverengi ve kırmızı-kahverengi toprakların varlığıyla ilişkilendirir; kahverengi toprakların profillerinde bol miktarda kalsiyum bulunduğu belirtilir.

Kızılırmak mikrokliması

Kızılırmak'ın oluşturduğu özel mikroklimanın toprak özellikleriyle birleşmesi, çeşidin niteliklerinin oluşumunda etkili kabul edilir. Sicil, Kalecik Karası'ndan üretilen şarabın kendine özgü bukesini Kalecik ilçesinin ekolojik koşullarıyla ilişkilendirir.

Tescil ve denetim nasıl yürütülür?

İşaret kullanımı

Kalecik Karası Üzümü, 89 tescil numarasıyla 6 Nisan 2006 tarihinden geçerli olmak üzere mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Sicilde coğrafi sınır Türkiye Cumhuriyeti sınırları içi olarak belirtilmiş, işaretin kullanım biçimi markalama olarak kaydedilmiştir.

Denetim komisyonu

Teknik özelliklere uygunluk denetimleri, Kalecik Belediye Başkanlığı koordinatörlüğünde oluşturulan en az üç kişilik komisyonlarca yürütülür. Komisyonlarda Kalecik Belediyesi, Ankara Ticaret ve Sanayi Odası, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesinden bağcılık uzmanı öğretim üyesi, bağcılık alanında en az yüksek lisans yapmış ziraat yüksek mühendisi ve Kalecik Belediyesi Bağcılık Danışmanı yer alır. Kontroller üretim ve pazarlama aşamalarında yılda iki kez, ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet hâlinde ise her zaman yapılabilir.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi Son doğrulama: 2026-08-27