Coğrafi işaretli ürün · Hakkâri
Hakkâri’de elle açılan hamur, kavrulmuş unlu ve cevizli harçla doldurularak pişirilir. Yumurta, susam veya çörek otu kullanılan üst yüzeyi ile bayramlarda imeceyle hazırlanıp ikram edilmesi, yöresel kimliğinin parçalarıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hakkari Kadesi nedir?
Hakkari Kadesi; elle hazırlanan hamurun iç harcı ile doldurulması ve üzerine yumurta, susam ve/veya çörekotu konularak hazırlanan bir fırıncılık mamulüdür.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hakkari Kadesi; Hakkari iline özgü fırıncılık mamulleri arasında yer alır.
Kahvaltı sofralarında ve düğün vb. Merasimlerde dağıtımı ve sunumu yapılır.
Ayrıca misafirliklerde hediye olarak takdim edildiği de bilinir.
Kade; Hakkari ilinde halk arasında alışılagelen adıyla çörek olarak bilinir.
Üretim tekniği ve ustalık
Bu ürünün tarihçesinde; özellikle dini bayramlarda bölge halkı tarafından imece usulü ile bir araya gelinerek pişirildiği ve maddi durumu olmayan kişilere de dağıtıldığı belirtilir.
Hazırlanacak hamur, elle açılır ve yine elle nakış atma denilen şekil verme işlemi ile pişirilmeye hazır hale getirilir.
Genellikle şekil olarak daire ve yarım daire şeklinde hazırlanır.
Hammadde ve bileşim
Hamuru açılırken merdane, oklava vb. Mutfak aletleri kullanılmaz.
Üretiminde kullanılan bileşenler bakımından farklılaşan ve ürüne özgü üretim metodu ile ustalık becerisi gerektiren bir üründür.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Tarifin porsiyon kapsamı
Malzeme miktarları 8 kişilik tarif içindir.
Hamur malzemeleri
- 2 kg özel amaçlı buğday unu
- 500 ml ılık su
- 400 g tereyağı/sadeyağ
- 100 ml ayçiçek yağı
- 40
Hamurun maya, şeker ve tuz miktarları
G yaş ekmek mayası, 30 g beyaz şeker ve 30 g tuz.
Üst yüzey için yumurta ve tohumlar
- 3 adet yumurta
- 100 g susam ve/veya çörekotu.
Kavrulmuş unlu harcın hazırlanması
Ayçiçek yağı ve tereyağı derin bir tencere içerisine konulur. Tencerede eritilen ve kızan yağın içerisine yavaş yavaş buğday unu ilave edilir. İlk atılan un kavrulduktan sonra kalan buğday un azar azar tencereye ilave edilir. Kavrulan un-yağ karışımının rengi kahverengiye dönmeye başlayınca ceviz içi ve tuz ilave edilir. Bu karışım kavrulduktan sonra oda sıcaklığında soğumaya bırakılır.
Hamurun yoğrulması ve hazırlanması
Hamur hazırlanacak kaba önce buğday unu konulup ortası açılır. Bunun üzerine eritilmiş tereyağı/sadeyağ, su, maya ve tuz konulur. Daha sonra yoğurulma aşamasına geçilir. Yumuşak kıvamlı, ele yapışmayan bir hamur elde edilir. Elde edilen hamur elle ve ayçiçek yağı yardımıyla topaklanır ve ortalama 30 dakika oda sıcaklığında dinlendirilmeye bırakılır. Dinlenen hamur bezelere ayrılır. Unsuz zeminde hamurlar el ile açılır.
İçerisine iç harcı ilave edilir ve kapatılır.
Kapatılan bezeler yaklaşık 10 dakika kadar daha dinlendirilir. En son aşamada bezeler avuç büyüklüğünde açılır. Kenarlarına ve üzerine elle nakışlama denilen şekil verme yapılır. Daire ya da yarım daire şeklinde açılan hamurların üzerine yumurta, susam ve/ya çörekotu karışımı sürülür.
Pişirme özellikleri
Pişirme önceden ısıtılmış 160–180 °C aralığındaki sıcaklıklarda; tercihen taş zeminli fırın veya tandırlarda gerçekleştirilir. Hamurların üstünün ve alt kısımlarının pişmesi tamamlanınca pişirmeye son verilir. Hakkari Kadesinin; ambalajlanması durumunda ise; ürünün tamamen soğuduğundan ve oda sıcaklığına geldiğinden emin olunması gerekir. Ambalajlamada gıda ile temasa uygun ambalajlar kullanılır. Ürün ambalajında ilgili gıda mevzuatına uygun etiket bilgilerine yer verilir.
İç harç ve üretim partisinin kapsamı
İç harç için 1 kg özel amaçlı buğday unu, 750 g tereyağı/sadeyağ veya margarin, 200 g dövülmüş ceviz içi, 150 ml ayçiçek yağı ve 25 g tuz kullanılır. Bu miktarlar sicilde 8 adet / 8 kişilik üretim için verilmiştir.
Nasıl muhafaza edilir?
Hakkari Kadesi; serin, kokulardan ari, rutubetsiz ortamlarda muhafaza edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Hakkari Kadesinin üretildiği coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Üretim metodu bakımından farklılaşan Hakkari Kadesi hazırlanmasında; hamurun homojen şekilde elle yoğrulması, açılması ve pişirilmesi aşamaları ustalık becerisi gerektirir. Üretildiği Hakkari ili ile ün bağı bulunan Hakkari Kadesinin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Pişirilmesi tamamlanan Hakkari Kadesi kısmen oda sıcaklığında soğuyunca tüketime sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1315 tescil numaralı Hakkari Kadesi mahreç işareti olarak 11 Ocak 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Hakkari Kadesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Hakkari Kadesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Hakkari Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde, Hakkari Ticaret ve Sanayi Odası ile Hakkari İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden birer üyenin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Hakkari Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim merci, Hakkari Kadesi coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, üretimde kullanılan bileşenler listesi ve “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
