Coğrafi işaretli ürün · Giresun
Giresun çevresinin kıyı kuşağında yetiştirilen, yuvarlak ve parlak kahverengi kabuklu fındıktır. Sakalsız iç meyvesi, kolay soyulan zarı ve kendine özgü aromasıyla tanınır.
Avrupa BirliğiAB tescilli · PDOTescil tarihi · 10 Temmuz 2022Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Giresun Tombul Fındığı nedir?
Giresun Tombul Fındığının kabuğu parlak kahverengi, loblu ve ucunda hafif tüylüdür. İç meyvesi yuvarlak, sakalsız ve kendine özgü tat ve aromadadır. Natürel iç veya kavrulmuş olarak tüketilir.
Ayırt edici özellikleri
1 kg’daki kabuklu tane sayısı: 670–730 adet/kg
Biçim ve ölçüler
Şekil değeri ve biçimi: 1,11 yuvarlak İriliği (g): 1,46 Kabuk kalınlığı (mm): 1,01 Randıman (%): 52,4
Bitki ve meyve özellikleri
Kabuklu meyve iriliği 16,3 mm’dir; uzunluk 17,2 mm, genişlik 16,5 mm, kalınlık 15,4 mm olarak verilir. Çotanakta ortalama 3,45 meyve bulunur. Kabuk kahverengi, parlak ve lobludur; ucu hafif tüylüdür. Zuruf uzun, uca doğru genişleyen ve açık yırtmaçlı yapıdadır.
İç meyvenin şekil değeri 1,07, biçimi yuvarlak, ağırlığı 0,96 g’dır. İç iriliği 13,1 mm; uzunluğu 13,8 mm, genişliği 13,1 mm, kalınlığı 12,6 mm’dir. Boyut 6 mm ve üzeridir. Testa sakalsızdır; zarın soyulabilirliği %96,6’dır. Sicil yağ oranını 63,82 ve protein oranını 16,92 olarak verir.
Doku, renk ve tat özellikleri
Aroma: Kendine özgü tat ve lezzette, çok lezzetli, natürel iç veya kavrulup yendiğinde damakta bıraktığı kendine özgü aroması, tadı diğer çeşitlerde olmayan farklı bir özelliktir.
Giresun Tombul Fındığı Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Bir ılıman iklim meyve türüdür. 550 m rakıma kadar olan, yıllık optimal sıcaklığın 13–16 °C, en düşük sıcaklığın -5 °C ve en yüksek sıcaklığın 35 °C olduğu yerlerde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Periyodisite eğilimi yüksek, toplam en az sıcaklık ihtiyacı 2284 °C, toplam en çok sıcaklık ihtiyacı 2572 °C olup ortalama gün ısısı ise 20 °C’dir.
Yıllık yağış toplamının 700 mm’nin üzerinde ve bu yağışın aylara dağılımının dengeli olması gerekmektedir. Haziran ve temmuz aylarında oransal nem % 60’ın altına düşmediği, taban suyu yüksek olmayan, bitki besin elementlerince zengin tınlı-humuslu ve pH’sı 5–7 arasında olan topraklarda yetişir. Bitki yapısı, 2–3 m boyunda orta derecede taçlanan 5–10 cm çapındaki 5–6 adet dalın bir araya gelmesiyle ocak adı ile tabir edilen ağaççık formundaki bitkilerdir.
Döllenme özellikleri
Tek evcikli bir bitki olup, erkek ve dişi çiçekleri aynı bitki üzerinde, ancak değişik yerlerde oluşmaktadır. Ocak ayında açmaya başlayan karanfil adı verilen dişi çiçekler aynı dönemde olgunlaşıp polen yaymaya başlayan püs adı verilen erkek çiçekler tarafından tozlanır. 3–5 ay sonra döllenme tamamlanır.
Giresun Tombul Fındığının öncelikli tozlayıcı çeşidi olarak palaz, mincane, foşa, kalınkara çeşitlerinden bir veya ikisi meyve tutumunun yüksek olması bakımından bahçe içerisinde %8–12 oranında bulunması gerekir. Kalite düzeyinin sürekli olarak korunması için tek çeşit tozlayıcı ile döllenmenin sağlanması olacaktır.
Yetişme ve hasat dönemi
Hasat zamanı: Erken orta 10–15 Ağustos Dişi çiçek açma zamanı (%50): Orta geç 10–20 Ocak Erkek çiçek açma zamanı (%50): Erken 10–20 Ocak
Yöreyle bağı
Sicil, 550 m rakıma kadar, yıllık yağışın 700 mm’yi aştığı ılıman yetişme koşullarını tanımlar. Dengeli yağış dağılımı ve haziran–temmuz aylarında %60’ın altına düşmeyen oransal nem yetiştiricilikte önemlidir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Özgün Resmî Gazete metni başvuruyu ilan eder. İlk yayım veya başvuru günü tamamlanan tescil günü olarak kullanılmamıştır. Künyede güncel resmî portalın ayrı tescil alanı esas alınmış; PDF’deki farklı tarih karşılaştırma kaydında korunmuştur.
Avrupa Birliği tescili
Giresun Tombul Fındığı, Avrupa Birliği’nde PDO kapsamında tescillidir. Resmî tescil kaydında 2022/939 sayılı düzenleme ve 10 Temmuz 2022 tarihi yer alır.
Türkiye’deki coğrafi işaretin tescil ettireni S.S. Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği olarak sicilde yer alır.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
31 tescil numaralı Giresun Tombul Fındığı menşe adı olarak 10.10.2001 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret koruması 18.09.2000 tarihinden itibaren geçerlidir. Sicilde gösterilen logo menşe adı amblemi ile aynı büyüklükte kullanılacaktır. Tescile konu ürünün üretim alanları, meyve ve ağaç gelişimi, çiftçi kayıtları, sanayi tesisleri, satış ve benzeri yerlerin işleyişleri hakkında kayıt tutulur.
Denetim düzeni
Denetim Mercii; Sınırlı Sorumlu Fındık Satış Kooperatifleri Birliği (Fiskobirlik) tarafından koordine edilen denetim mercii tarafından denetim yapılacaktır. Denetim mercii; Sınırlı Sorumlu Fındık Satış Kooperatifleri Birliğinden 3 (1 kişi komisyon başkanı olarak) kişi, Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünden 1 kişi, Giresun Ticaret Borsasından 1 kişi ve Giresun Üniversitesinden 1 kişi olmak üzere 6 kişiden oluşur. Denetim mercii yılda en az 2 kere toplanır.
Şikâyet üzerine ve lüzum görülen hallerde her zaman denetleme yapar. Giresun Tombul Fındığının denetimi; üretim, işleme, depolama, dağıtım, pazarlama vb. tüm süreçleri kapsar. Giresun Tombul Fındığının kayıtları, sekreterya görevi ve denetim mercinin koordinasyonu Sınırlı Sorumlu Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği tarafından yerine getirilir. Giresun Tombul Fındığının denetiminde temel prensip, ürün takip sistemi ve izlenebilirliği oluşturarak periyodik denetim ve gözetimleri yapmaktır.
Denetim düzeni · 2
Katma değeri yüksek ürün olması sebebiyle, ürünün yürürlükte olan ulusal ve uluslararası kalite kriterlerine uygun üretiminin sağlanması hususunda başta çiftçiler olmak üzere, (alım/satımı, imalatı, depolama, pazarlama, satış ve satış yerleri vb.) üretim zincirindeki diğer ilgililere denetim mercii tarafından gerekli bilgilendirmeler yapılır ve bu konuda uygunluğun takibi yönünde bilgilendirme ve uyarılar yürütülür.
Denetim mercii ürünün meyve ve ağaç gelişimini genel olarak izler ve çiftçilere hasat öncesi ve sonrasında tavsiyelerde bulunarak tescil belgesinde bulunan fiziksel parametrelere uygunluğu denetler. Ürünün menşe adı olması sebebiyle, tescil belgesindeki coğrafi sınırlar içinde yetiştirilip, işlenip, ambalajlanıp, depolanması vb. hususları denetler.
Denetim düzeni · 3
Farklı ürün ambalajında “Giresun Tombul Fındığı kullanılmıştır” yazıyorsa üretici, imalatçı veya satıcının alım tarihi, miktarı ve tedarikçisini kanıtlayan kayıtlar kontrol edilir. Ürünün logosu ambalajda veya sergilenerek satışta işletmenin görünür bir yerinde bulunur. Denetim mercii menşe adı amblemini de denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
