Coğrafi işaretli ürün · Erzurum
Erzurum’da inek sütünden ayrılan kremanın olgunlaştırılması ve yayıklanmasıyla elde edilir. Kremanın asitliği, yıkama suyu sıcaklığı ve yoğurma işlemi üretimi belirler; tuzlu veya tuzsuz hazırlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzurum Tereyağı nedir?
Erzurum Tereyağı inek sütlerinden elde edilen krema kullanılarak üretilen tereyağıdır. Sicilde “Üretimde kullanılan kremanın süt yağı en az % 82–83’tür.” ifadesi yer alır. Bu oranın hangi üretim aşaması ve hesap temeline ait olduğu için resmî açıklama beklenmektedir; nihai ürünün yağ oranı olarak yorumlanmaz.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hammadde ve bileşim
Üretiminde, coğrafi sınırda beslenen hayvanlardan elde edilen süt kullanılır.
Üretim tekniği ve ustalık
İsteğe bağlı olarak % 2 oranını geçmeyecek şekilde tuzlama yapılabilir.
Erzurum Tereyağının Kimyasal Bileşim Tablosu
Erzurum Tereyağının Kimyasal Bileşim Tablosu için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Sicilde belirtilen bileşim ölçütleri
Erzurum Tereyağının Kimyasal Bileşim Tablosu Bileşen Değer Tuz, % (m/m, en çok) 2 Rutubet, % (m/m, en çok) 16 Yağsız süt kuru maddesi, % (m/m, en çok) 2 Peroksidaz Negatif Tuz hariç kuru maddede süt yağı (en az) 2/3 Erzurum Tereyağının geçmişi eskiye dayanır.
Tablo-1: Erzurum Tereyağının Kimyasal Bileşim Tablosu
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan erzurum tereyağının kimyasal bileşim tablosu, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 5 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan erzurum tereyağının kimyasal bileşim tablosu, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bileşen | Değer |
|---|---|
| Tuz, % (m/m, en çok) | 2 |
| Rutubet, % (m/m, en çok) | 16 |
| Yağsız süt kuru maddesi, % (m/m, en çok) | 2 |
| Peroksidaz | Negatif |
| Tuz hariç kuru maddede süt yağı (en az) | 2/3 |
Nasıl üretilir?
Sütün kaynağı ve kremanın ayrılması
Erzurum Tereyağının üretiminde kullanılan sütler, Erzurum meralarında beslenen ineklerden elde edilir. Toplanan sütler, kalite kontrol analizleri yapıldıktan sonra seperatörlere aktarılarak krema ve yağsız süt olarak ayrılır. Elde edilen krema en az % 82–83 süt yağına sahip olmalıdır.
Kremayı olgunlaştırma
Krema, en az 20–30 gün 0–4 °C’de bekletilerek asitliğinin 7–8 °SH olması ve olgunlaşması sağlanır.
Yayıklama ve yıkama
Olgunlaşan krema, tamburlara aktarılarak döndürülür. Döndürme sırasında 14–16 °C’deki içme suyu ile yıkanan kremada tereyağı oluşumu başlar. Oluşan yayık altı suyu uzaklaştırılıp berrak su elde edilinceye kadar yıkanır.
Malakse ve isteğe bağlı tuzlama
Yıkama işlemi sırasında tanecikler halinde ayrılan tereyağı, malakse denilen yoğurma işlemi ile bir araya toplanır. İsteğe bağlı olarak ve % 2 oranını geçmeyecek şekilde tuzlama işlemi yapılabilir.
Paketleme
Erzurum Tereyağı, gıda ile temasa uygun ambalajlarda istenilen miktarlarda (0,5 kg, 1 kg, 2,5 kg, 5 kg vb.) paketlenir.
Nasıl muhafaza edilir?
Buzdolabında 0–4 °C’de ve hava almayacak şekilde 1 ay muhafaza edilebilir. Ayrıca şoklanarak da – 18 °C ‘de 6 ay muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınır, Erzurum ili olarak belirlenmiştir. Ürünün bu yöreyle ün bağı bulunur. Üretimin tüm aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir. Ürün, yörenin mutfak kültüründe yer alır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1244 tescil numaralı Erzurum Tereyağı mahreç işareti olarak 23 Ekim 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Erzurum Tereyağı ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Erzurum Tereyağı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erzurum Ticaret Borsasının koordinasyonunda, Atatürk Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümünden, Erzurum İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Erzurum Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Erzurum Tereyağı üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk ile Erzurum Tereyağı ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
