Coğrafi işaretli ürün · Erzurum
Erzurum’da un, su ve tuzdan hazırlanan hamur şeritler halinde kesilip iplere asılarak kurutulur. Fırında kurutmayla tamamlanan erişte, genellikle yazın imeceyle hazırlanır ve kış aylarında yoğun tüketilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzurum Eriştesi nedir?
Sicil kaydı: “Erzurum Eriştesi; buğday unu, su ve tuz kullanılarak hazırlanan hamurun şeritler halinde kesilmesi, ipe asılıp kurutulması ve fırında kızartılması suretiyle elde edilen eriştedir.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İplere asılarak kurutma
Sicil kaydı: “Hamur şeritleri güneş almayan alanda iplere asılır.”
Fırında son kurutma
Sicil kaydı: “Ön kurutmadan sonra erişteler fırında kurutulur.”
Ürünün diğer özellikleri
Sicilin tanım bölümünde şerit uzunluğu 40–45 cm olarak verilir.* Üretim yönteminde ise 55–60 cm uzunluğunda kesim belirtilir. Bu iki ölçü farklı belge bölümlerine ait açıklamalar olarak aktarılır.
* Sicil s.2 tanımında şeritler 40–45 cm, üretim metodunda 55–60 cm olarak belirtilir. Tanım ve üretim bölümündeki uzunlukların hangi aşamaya ait olduğunu ve geçerli boy aralığını yazılı açıklığa kavuşturulmalıdır. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Malzemeler ve ölçüler
- 5 kg Erzurum Eriştesi için bileşenler
- 5 kg buğday unu 1 l su
- 48 g tuz
Hamurun yoğrulması ve şeritlerin kesilmesi
Sicil kaydı: “Un, su ve tuz bir kapta karıştırılır. Yumuşak bir hamur elde edinceye kadar yoğrulup 15–20 dakika dinlendirilir. Dinlendirilen hamur oklava ile 0,5 cm kalınlığında ve 60 cm çapında açılır. Bıçakla veya erişte kesme makinesi ile 55–60 cm uzunluğunda şeritler halinde kesilir. Şeritlerin eni 0,3–0,4 cm’dir.”
İpte ön kurutma ve fırında tamamlama
Sicil kaydı: “Hafifçe unlanıp iplere asılarak güneş almayan alanda en az 2 saat kurutulur. Kurutulduktan sonra 1 gün iplerde bekleyen hamurlar yatay ızgaralara dizildikten sonra 70–80 °C’deki fırınlarda yaklaşık 60 dakika kurutulur.”
Nasıl muhafaza edilir?
Kurutulan erişteler kırılmadan şeffaf içi görülebilir ambalaj poşetlerde, oda sıcaklığında muhafaza edilerek saklanmaktadır.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınır, Erzurum ili olarak belirlenmiştir. Ürünün bu yöreyle ün bağı bulunur. Üretimin tüm aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir. Ürün, yörenin mutfak kültüründe yer alır.
Nasıl kullanılır?
Kış aylarında yoğunlukla tüketilen Erzurum Eriştesinin üretimi, genellikle yaz aylarında başlar ve imece usulü yapılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1258 tescil numaralı Erzurum Eriştesi mahreç işareti olarak 18 Kasım 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Erzurum Eriştesi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Erzurum Eriştesi ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erzurum Ticaret Borsasının koordinatörlüğünde ve Erzurum Ticaret Borsası, Erzurum İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Atatürk Üniversitesi Turizm Fakültesinden ürün konusunda uzman birer üye olmak üzere en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır. Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Erzurum Eriştesi ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
