Coğrafi işaretli ürün · Düzce
Kestane çiçeklerinin nektarından üretilen koyu kahverengi bal, acımsı-buruk tadı ve ince granüllü, yavaş kristalleşmesiyle tanınır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Düzce Kestane Balı nedir?
Düzce Kestane Balı, Düzce’de yetişen kestane ağaçlarının çiçeklerinden elde edilen nektarla üretilen, kestane kaynağının baskın olduğu monofloral bir baldır. Yığılca arısı, yöredeki kestane çiçeklerinden nektar ve polen toplar.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tat, renk ve kristalleşme
Bal koyu kahverengidir; ağızda ve genizde kestaneye özgü acımsı, buruk tat bırakır. Kristalleşmesi yavaştır ve kristalleştiğinde çok ince granüller oluşur. Bu duyusal özellikler kestane nektarının yanı sıra yöredeki diğer bitkisel kaynaklarla ilişkilidir.
Polen bileşimi
Kestane poleni yoğunluğu için sicilde ortalama %80 bildirilir; tablodaki en az %70 ise alt sınırdır. İkincil kaynaklar arasında %5 ıhlamur, %3 kekik ve %1 fundagiller sayılır. Verilen oranlar başlıca bileşenleri gösterir; toplam bileşimin tamamını kapsamaz.
Fiziksel ve kimyasal değerler
Nem, şeker bileşimi ve diğer analiz değerleri balın fiziksel ve kimyasal özelliklerini gösterir. Sicildeki parametreler ve sınırlar aşağıdaki tabloda yer alır.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil, sayfa 3. Parametreler, birimler ve sınırlar özgün tabloda verildiği biçimde aktarılmıştır.
Düzce Kestane Balı Nasıl Üretilir?
Kovan ve koloni hazırlığı
Tercihen köknar tahtasından yapılmış standart Langstroth tipi kovanlar kullanılır. Arıların kış bakımı yapılır; ilkbaharda kek ve şurup takviyesiyle güçlü koloniler hazırlanır. Kestane balı dönemine geçmeden önce kovandaki çiçek balları hasat edilir.
Kestane çiçeklerinden toplama
Üretim haziran ayındaki kestane çiçeklenmesine bağlıdır ve yaklaşık bir ay sürer. Çiçek açımından yaklaşık bir hafta sonra nektar toplama başlar; arılar önce polen, ardından nektar alır. Toplanan nektar peteklere taşınır ve petek gözleri kapanır.
Sağım, analiz ve paketleme
Haziran sonuna doğru sağım yapılır. Bal dinlendirildikten sonra analiz numunesi alınır. Uygun bulunan balların dolumu ve paketlenmesi, Düzce İli Arı Yetiştiricileri Birliğinin bal paketleme tesisinde gerçekleştirilir.
Düzce Kestane Balı Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler
Düzce’nin orman varlığı ve doğal kestane ağaçları üretimin bitkisel kaynağını oluşturur. Bölgeye uyum sağlamış, kışa dayanıklı Yığılca arısı bu çiçeklenmeden yararlanır. Ihlamur, kekik ve fundagiller gibi diğer nektar ve polen kaynakları aromaya katkıda bulunur.
Kestane çiçekleri yağışa hassastır; çiçeklenme sırasındaki yağmur polen ve nektar kaybına neden olabilir. Bölgenin genel çiçeklenme dönemi nisan–ekim olsa da kestane balının üretim dönemi hazirana bağlıdır. Menşe adı kapsamındaki üretim ve işlemler coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil ve işaret kullanımı
882 tescil numaralı Düzce Kestane Balı menşe adı olarak 6 Eylül 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Koruma başlangıcı 11 Aralık 2017 tarihidir.
Düzce Kestane Balı ibaresi, sicilde yer alan hologram logo ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Düzce Kestane Balı ibaresi, hologram logosu ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii ve sıklığı
Düzce İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda; müdürlük, Düzce Üniversitesi Arıcılık Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Merkezi (DAGEM) ve Düzce İli Arı Yetiştiricileri Birliğinden en az üç uzman görev yapar.
Denetim yılda bir hasat döneminde; ihtiyaç veya şikâyet hâlinde ayrıca yapılır. Denetim masrafları denetlenenler tarafından karşılanır.
Denetim ölçütleri
- İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: üretici listesi, kovan konaklama yerleri, analiz sonuçları ve ibare/hologram/amblem kullanımının kontrolü.
- DAGEM: arıların sağlığı, yaşamsal faaliyetlerine uygun ekipman ve çevre koşullarının kontrolü.
- Arı Yetiştiricileri Birliği: üretim metodu, üretim eğitimi, dolum ve paketleme işlemleri.
Denetimde kamu veya özel kuruluşlardan ve uzmanlardan yararlanılabilir, hizmet satın alınabilir. Tescil ettiren hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.