Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da köftelik bulgur, kuzu kavurma ve sumak suyuyla hafif sulu pişirilir. Yeşil soğan ve maydanoz sona doğru eklenir; hazır yemek taze asma yaprağına sarılarak yenir ve bulgurlu bileşimiyle ayrılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Tirit Yemeği nedir?
Diyarbakır Tirit Yemeği, köftelik bulgurun kuzu kavurma, sumak suyu, yeşil soğan ve maydanozla pişirildiği yemektir. Hafif sulu hazırlık taze asma yaprağına sarılarak yenir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bulgurlu tirit
Yerel durum buğdayından köftelik bulgur kullanılır; bu ürün ekmek ıslatılan başka tiritlerle aynı hazırlık değildir. Kuzu kavurma ve sumak suyu bileşimi belirler.
Yaprakla tüketim
Pişmiş hafif sulu karışım taze asma yaprağının içine konup sarılarak yenir. Maydanoz ve yeşil soğan pişmeye yakın eklenir.
Bileşimi ve ayırt edici özellikleri
Diyarbakır Tirit Yemeği; köftelik bulgurun kuzu kavurma, yeşil soğan, maydanoz, sumak suyu ve çeşitli baharatlarla birlikte pişirilmesiyle hazırlanan yöresel yemektir. Piştikten sonra taze asma yaprağına sarılarak yenir.
Geçmişi ve yöre mutfağındaki yeri
Diyarbakır ilinin kültürel mirasında özel bir yeri olan Diyarbakır Tirit Yemeğinin geçmişi eskiye dayanır ve coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Sicildeki tarif 6 kişilik ölçülerle verilir.
Malzemeler (6 kişilik)
- 2 su bardağı köftelik bulgur
- 1 kâse kuzu kavurma
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 çay bardağı tane sumak
- 1 demet (100 g) yeşil soğan
- 1 demet(100 g) maydanoz
- 100 g taze asma yaprağı
- 2 yemek kaşığı sadeyağ
- 2 çay kaşığı pul biber
- 1 tatlı kaşığı tuz
- 5–6 su bardağı su
Hazırlanması, pişirilmesi ve servisi
Sumağa 3 ölçü su ve tuz ilave edilerek bekletilir. Yeşil soğan ve maydanoz ayıklanır, yıkanır ve küçük şekilde doğranır. Salça yağda eritilerek üzerine sumak suyu konarak kaynatılır. Kaynayan karışıma köftelik bulgur ve kuzu kavurma katılarak kısık ateşte pişirilir. Kuzu kavurma kullanıldığı için yağ ve tuz oranı azaltılmalıdır.
Pişmeye yakın doğranmış maydanoz ve yeşil soğan ile tuz ve pul biber ilave edilir. Karışımın hafif sulu olması gerekir.
Yöresiyle bağı nedir?
Tescilli coğrafi sınır: Diyarbakır ili
Diyarbakır Tirit Yemeğinin geçmişi eskiye dayanır. Coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Diyarbakır Tirit Yemeğinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Sicildeki yerel hammadde koşulu veya tercihi
Diyarbakır Tirit Yemeğinin üretiminde kullanılan köftelik bulgur, Diyarbakır’da yetiştirilen durum buğdaylarından elde edilir. Sadeyağ ise kıl keçisinin sütünden elde edilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Diyarbakır Tirit Yemeği, yıkanmış taze asma yapraklarıyla elle tutularak veya kaşık yardımıyla asma yapraklarının içine karışım konur ve sarılarak yenir.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda yürütülür. Denetim merciinde Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve Diyarbakır Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişi yer alır. Sicil, denetim merciini en az üç kişiden oluşacak biçimde tanımlar.
Denetimler yılda bir kez düzenli olarak yapılır; şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman gerçekleştirilebilir.
Denetim mercii; Diyarbakır Tirit Yemeğinin üretiminde kullanılan malzemelerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğunu ve Diyarbakır Tirit Yemeği ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 867
- Tescil tarihi: 20.08.2021
- Başvuru numarası: C2020/396
- Başvuru tarihi: 11.11.2020
- Sicildeki ad: Diyarbakır Tirit Yemeği
- Ürün ve resmî grup: Yemek / Yemekler ve çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Dr. Yusuf Azizoğlu Cad. No:2 Fiskaya Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Tirit Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Diyarbakır Tirit Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
