Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da buğday ve maş fasulyesi birlikte kaynatılır; süt eklenerek kıvam alıncaya kadar pişirilir. Kıl keçisi sütünden elde edilen eritilmiş tereyağıyla sıcak sunulur; taziye, bayram ve düğün sofralarında yer alır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Gendüme Aşı nedir?
Diyarbakır Gendüme Aşı, buğday ve maş fasulyesinin sütle pişirildiği yöresel yemektir. Üzerine kıl keçisi sütünden üretilmiş eritilmiş tereyağı gezdirilerek sıcak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Maş ve süt
Buğday ile maş fasulyesi önce suda kaynatılır. Süt sonradan eklenerek karışım kıvam alıncaya kadar pişirilir.
Süt kaynağı ve ikram
Üstlükteki tereyağı kıl keçisi sütünden elde edilir. Taziye, bayram ve düğün sofraları kültürel kullanım kapsamındadır.
Sunum özellikleri
Diyarbakır Gendüme Aşı; buğday, maş fasulyesi ve süt kullanılarak yapılan yemektir. Üzerine, kıl keçisi sütünden elde edilen eritilmiş tereyağı gezdirilerek servisi yapılır.
Bileşimin yerel niteliği
Diyarbakır Gendüme Aşının üretiminde kullanılan buğday, maş fasulyesi, kıl keçisi sütünden elde edilmiş tereyağı ve süt, tercihen coğrafi sınırdan temin edilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Sicildeki tarif 6 kişilik ölçülerle verilir.
Diyarbakır Gendüme Aşı Bileşenleri (6 kişilik)
- 250 g buğday
- 250 g maş fasulyesi
- 250 ml süt
- 250 g tereyağı
- 3 l su
- 10 g tuz
Hazırlama ve pişirme
Bir gece önceden suda bekletilen buğday, maş fasulyesi ile birlikte suda kaynatılır. Karışıma süt ilave edilir ve kaynatmaya devam edilir. Yemek, tuz eklendikten sonra kıvam alıncaya kadar pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Tescilli coğrafi sınır: Diyarbakır ili
Diyarbakır Gendüme Aşının geçmişi eskiye dayanır ve Diyarbakır mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Diyarbakır Gendüme Aşının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Tabağa konulan Diyarbakır Gendüme Aşının üzerine eritilmiş tereyağı gezdirilir ve servisi sıcak olarak yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Geçmişi ve yöre mutfağındaki yeri
Diyarbakır Gendüme Aşının geçmişi eskiye dayanır. Evliya Çelebi’nin Seyahatname adlı eserinde Diyarbakır’da üretilen gendüme aşından bahsedilir. Diyarbakır mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Diyarbakır’da taziye, bayram, düğün gibi özel günler için hazırlanan sofralarda yer alır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman en az 3 kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir.
Denetim, düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır. Ayrıca şikâyet üzerine ve gerekli görülen hallerde her zaman yapılır. Denetimlerin sonucu, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii, aşağıdaki kriterlere bağlı olarak denetim faaliyetlerini gerçekleştirir.
- Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Diyarbakır Gendüme Aşı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 1103
- Tescil tarihi: 11.05.2022
- Başvuru numarası: C2020/225
- Başvuru tarihi: 17.08.2020
- Sicildeki ad: Diyarbakır Gendüme Aşı
- Ürün ve resmî grup: Yemek / Yemekler ve çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Yenişehir Mah. Dr. Yusuf Azizoğlu Cad. No:2 Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Gendüme Aşı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Diyarbakır Gendüme Aşı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
