Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da yoğurt, yumurta ve unlu karışımda bulgur ile pirinç pişirilir. Dinlendirilen aşın üzerine tereyağı ve üzüm pekmezi karışımı gezdirilir; yörede Ayran Aşı adıyla da bilinen yemek sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Mastava Aşı Yemeği nedir?
Diyarbakır Mastava Aşı, bulgur ve pirincin yoğurt, yumurta ve un karışımında pişirildiği yemektir. Tereyağı ve üzüm pekmezi üstlüğüyle sıcak sunulur; Ayran Aşı adıyla da anılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yoğurtlu iki tahıl
Bulgur ve pirinç birlikte kullanılır. Yoğurt, un ve yumurta tabanı sürekli karıştırılır; kesilme ve çökmeyi önleyen işlem sırası korunur.
Pekmezli tereyağı
Üzüm pekmezi eritilmiş tereyağıyla karıştırılıp üstlük hazırlanır. Bu karışım dinlendirilmiş yemeğin üzerine gezdirilir.
Geçmişi ve yöre mutfağındaki yeri
Diyarbakır Mastava Aşı; Diyarbakır mutfak kültürünün önemli yemeklerinden birisidir. Diyarbakır Mastava Aşının hazırlanmasında; belirtilen coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunur.
Bileşimi ve ayırt edici özellikleri
Diyarbakır Mastava Aşı üretiminde; yoğurt, pirinç, bulgur, yumurta, buğday unu, su, tuz, tereyağı ve üzüm pekmezi kullanılır. Ayrıca bu yemek halk arasında ‘‘Ayran Aşı’’ olarak da bilinir. Ürünün hazırlanmasında kullanılan bileşenler ve üretim metodu bakımından farklılaşan Diyarbakır Mastava Aşının; üretildiği coğrafi sınır ile bilinirliliği ve ünü bulunur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Sicildeki tarif 6 kişilik ölçülerle verilir.
Malzemeler (6 kişilik)
- 1’er çay bardağı iri pilavlık bulgur ve pirinç,
- 2 kg yoğurt,
- 100 g buğday unu,
- 1 litre su,
- 1 adet yumurta,
- 10 g tuz,
- Üzerine dökülmek üzere hazırlanacak karışım için; 75 g tereyağı ve 75 g üzüm pekmezi.
Hazırlama ve pişirme
Yoğurt, buğday unu, yumurta, tuz ve su eklenerek yeterli büyüklükte tencere içerisinde iyice karıştırılır. Bu karışım tencere içerisinde ocağa konulup, çökmemesi / kesilmemesi için devamlı karıştırılır. Daha sonra bulgur ve pirinç eklenip karıştırılarak, bulgur ve pirincin pişmesi sağlanır. Bulgur ve pirinç piştikten sonra daha yoğun bir hale gelen bu yemek ocaktan alınıp yaklaşık 10 dakika kadar dinlendirilir.
Servisinde üzerine dökülmek üzere; tavada tereyağı eritilip üzüm pekmezi ile karıştırılır ve bir miktar kavrulur.
Sicildeki görsel: Şekil-1. Diyarbakır Mastava Aşı Örnek Sunumu
Üstlüğün eklenmesi
Diyarbakır Mastava Aşı üzerine gezdirilmek suretiyle bu karışım eklenir.
Yöresiyle bağı nedir?
Tescilli coğrafi sınır: Diyarbakır ili
Diyarbakır Mastava Aşı; belirtilen coğrafi sınıra özgü üretim metodu ve ünü bulunur. Diyarbakır ilinin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan Diyarbakır Mastava Aşının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Sicildeki yerel hammadde koşulu veya tercihi
Diyarbakır Mastava Aşı; üretiminde kullanılan bileşen listesinde yer alan bulgur, pirinç, tereyağı ve üzüm pekmezi tercihen belirtilen coğrafi sınırdan temin edilir. Yoğurt yapımında ise genellikle koyun sütü kullanılır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Diyarbakır Mastava Aşının, sıcak olarak servis edilmesi ve tüketilmesi sicilde tavsiye edilen uygulamadır (Şekil-1).
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir.
Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim mercii, Diyarbakır Mastava Aşı coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, ürünün bileşen listesi ile “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 917
- Tescil tarihi: 11.10.2021
- Başvuru numarası: C2020/232
- Başvuru tarihi: 17.08.2020
- Sicildeki ad: Diyarbakır Mastava Aşı
- Ürün ve resmî grup: Yemek / Yemekler ve Çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Yenişehir Mah. Dr. Yusuf Azizoğlu Cad. No:2 Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Mastava Aşı ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servis edildiği gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
