Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da durum buğdayı yarması bulamaç kıvamında pişirilir ve ortası çukur açılır. Çukura sarımsaklı kurut karışımı konur; kıl keçisi sütünden tereyağında kızdırılan yarpuz veya nane eklenerek sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Gebol Yemeği nedir?
Diyarbakır Gebol Yemeği, durum buğdayı yarmasının bulamacına sarımsaklı kurut karışımı eklenen yemektir. Kurutlu çukur, yarpuzlu veya naneli tereyağıyla tamamlanarak sıcak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kurutlu çukur
Yarma bulamacı servis tabağında ortası çukur olacak biçimde hazırlanır. Sarımsaklı kurut karışımı bu çukura yerleştirilir.
Yerel süt ve tahıl
Tereyağı kıl keçisi sütünden, yarma durum buğdayından elde edilir. Kurut, yoğurt veya yayık altı ayranının süzülüp tuzlanarak güneşte kurutulmasıyla hazırlanır.
Bileşimin ayırt edici niteliği
Diyarbakır Gebol Yemeği; yarma buğday, kurut, tereyağı, sarımsak ile kurutulmuş yarpuz veya kuru nane kullanılarak üretilen yemektir. Üretimde kıl keçisi sütünden üretilen tereyağı ve durum buğdayından elde edilen yarma buğday kullanılır.
Geçmişi ve yöre mutfağındaki yeri
Diyarbakır Gebol Yemeğinin geçmişi eskiye dayanır. Diyarbakır mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahip olup coğrafi sınıra özgü bileşen kullanımı ve üretim metodu vardır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Sicildeki üretim anlatımı
Bileşenler ve hazırlık
Sicildeki tarif 8 kişilik ölçülerle verilir.
Malzemeler (8 kişilik)
- 500 g yarma buğday
- 300 g kurut
- 6–7 diş sarımsak
- 120 g tereyağı
- 10 g kurutulmuş yarpuz veya kuru nane
- 5 g tuz (isteğe bağlı)
- 750 ml ılık su (kurutu yumuşatmak için)
- 1,5 l su (yarma buğdayı kaynatmak için)
Uygulama ve servis
Yarma buğday suda pişirilerek bulamaç kıvamına getirilir.
Kurut, bir gün önceden ılık suda bekletilerek çözülmesi sağlanır.* Karışım daha sonra bir tencerede sürekli karıştırılarak kaynatılır ve yoğun kıvamlı bir hale getirilir. İçine dövülmüş sarımsak eklenip 5 dakika daha kaynatılır.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre kurut bir gün önceden ılık suda çözündürülür; bekleme sıcaklığı ve süre sınırı bulunmaz. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Kurut hammaddesinin hazırlanması
Yoğurt kaynayan suda kesildiği için, üretimde kurut kullanılarak yemeğin yoğun bir yoğurt tadına sahip olması sağlanır. Kurut, yoğurt veya yayık altı ayranının suyunun süzüldükten sonra tuzlanması ve güneşte kurutulması suretiyle üretilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Tescilli coğrafi sınır: Diyarbakır ili
Diyarbakır Gebol Yemeğinin geçmişi eskiye dayanır. Diyarbakır mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Coğrafi sınıra özgü bileşen kullanımı ve üretim metodu bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı oluşan Diyarbakır Gebol Yemeğinin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Sicildeki yerel hammadde koşulu veya tercihi
Diyarbakır Gebol Yemeğinin üretiminde kullanılan tereyağı, yarma buğday ve kurut, tercihen coğrafi sınırdan temin edilir. Üretimde kullanılan tereyağı kıl keçisinden, yarma buğday ise durum buğdayından elde edilir.
Sicildeki sunum anlatımı
Yarma buğday ile hazırlanan bulamaç, ortası çukur olacak şekilde servis tabağına konur. Kurutlu karışım çukurun içine konur ve üzerine, tereyağında kızdırılmış kurutulmuş yarpuz (veya nane) dökülür. Diyarbakır Gebol Yemeğinin servisi, sıcak olarak yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda ve Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Aşçılık Programı konuda uzman birer kişinin katılımlarıyla oluşan toplam 3 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Düzenli olarak yılda bir kez yapılan denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu; üretim metoduna uygunluğu ve Diyarbakır Gebol Yemeği ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 1145
- Tescil tarihi: 07.06.2022
- Başvuru numarası: C2020/224
- Başvuru tarihi: 17.08.2020
- Sicildeki ad: Diyarbakır Gebol Yemeği
- Ürün ve resmî grup: Yemek / Yemekler ve çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Yenişehir Mah. Dr. Yusuf Azizoğlu Cad. No:2 Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Gebol Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Diyarbakır Gebol Yemeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
