Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da kurutulmuş patlıcan ve biber, ön haşlamayla yumuşatılır; Karakaş kuzusunun bıçak kıyması ve tescilli Karacadağ Pirincinden harçla doldurulur. Ağızları birbirini kapatan sebzeler yatay dizilip sumak suyuyla kapalı tencerede pişirilir ve sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Kuru Dolması nedir?
Diyarbakır Kuru Dolması, kurutulmuş patlıcan ve biberin Karakaş kuzusu kıyması ve Karacadağ Pirinciyle doldurulduğu ekşili yemektir. Sebzeler haşlanarak yumuşatılır; pişirmede sumak ekşiliği kullanılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kuru sebze ve Karakaş kuzusu
Kurutulmuş patlıcan ve biber, Karakaş kuzusunun bıçak kıyması ve 337 sayı ile tescilli Karacadağ Pirinciyle doldurulur. İki sebzenin ön haşlama süreleri farklıdır.
Ağızları kapatan yatay dizim
Dolgular sebzenin yaklaşık üçte ikisini doldurur. Ağızlar birbirini kapatacak şekilde yatay dizilir; sumak suyuyla kapalı tencerede pişirilip sıcak sunulur.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Diyarbakır Kuru Dolmasının üretiminde; Diyarbakır yöresinde yetişen Karakaş ırkı koyunlarının 1 yaşına gelmiş kuzu etleri bıçakla kıyma haline getirilerek kullanılır.
Sicildeki tarif 6 kişilik ölçülerle verilir.
Malzemeler (6 kişilik)
- 500 g kuzu bıçak kıyması
- 2 su bardağı Karacadağ Pirinci
- 20 adet kurutulmuş biber
- 20 adet kurutulmuş patlıcan
- 2 orta boy kuru soğan
- 1 demet (100 g) maydanoz
- 1 çorba kaşığı biber salçası
- 1 çorba kaşığı domates salçası
- 1 su bardağı sıvıyağ
- 2 çorba kaşığı tereyağı
- 1 çorba kaşığı kuru reyhan
- 1 çorba kaşığı pul biber
- 1 çay kaşığı karabiber
- 1 su bardağı sumak
- 1 tatlı kaşığı tuz
Hazırlanması, pişirilmesi ve servisi
Sumaklar demlenmesi için 3 su bardağı su kullanılarak, ılık suda geceden veya sıcak suda 2 saat bekletilir. Patlıcan kuruları 10 dakika, biber kuruları ise 5 dakika kadar kaynatılarak yumuşatılır. Pişerken dağılmamaları için sıcak sudan çıkarılarak süzülür.
İç harç malzemelerinden Karacadağ Pirinci yıkanıp süzülür ve bir kaba konur. Üzerine bıçak kıyması, ince doğranmış soğan ve maydanoz eklenip karıştırılır. Daha sonra biber salçası, domates salçası, sıvıyağ, tereyağı, kuru reyhan, pul biber, karabiber ve tuz eklenip baharatların pirince ve kıymaya yedirilmesi için harmanlanarak karıştırılır.
Yumuşatılan biber ve patlıcan kurularının içine, sebzelerin 2/3’ü dolacak şekilde iç harç konur. Harcın dışarıya taşmaması için bir biber kurusu ve bir patlıcan kurusunun ağzı birleştirilerek yatay şekilde tencereye dizilir. Tencereye yatay şekilde yerleştirilen dolmaların üzerine, süzülen sumak suyu ilave edilir. Daha sonra üzerini geçecek kadar su eklenip kısık ateşte ağzı kapalı bir şekilde pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Diyarbakır Kuru Dolmasının geçmişi eskiye dayanır. Coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Diyarbakır Kuru Dolmasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Diyarbakır Kuru Dolması sıcak olarak tabağa konarak servisi yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil, Diyarbakır mutfağının oruç yemekleri, bayram yemekleri, zeytinyağlılar ve etler gibi bölümlerini içeren 1950 basımı bir eserde Diyarbakır Kuru Dolmasının da yer aldığını belirtir.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda yürütülür. Denetim merciinde Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve Diyarbakır Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişi yer alır. Sicil, denetim merciini en az üç kişiden oluşacak biçimde tanımlar.
Denetimler yılda bir kez düzenli olarak yapılır; şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman gerçekleştirilebilir.
Denetim mercii; Diyarbakır Kuru Dolmasının üretiminde kullanılan malzemelerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğunu ve Diyarbakır Kuru Dolması ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 858
- Tescil tarihi: 20.08.2021
- Başvuru numarası: C2020/230
- Başvuru tarihi: 17.08.2020
- Sicildeki ad: Diyarbakır Kuru Dolması
- Ürün ve resmî grup: Yemek / Yemekler ve çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Dr. Yusuf Azizoğlu Cad. No:2 Fiskaya Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Kuru Dolması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Diyarbakır Kuru Dolması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
