Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da kuzu bıçak kıyması ve tescilli Karacadağ Pirincinden harç, patlıcan, kabak ve biberlere doldurulur. Ağızları birbirini kapatacak şekilde yatay dizilen dolmalar sumak suyuyla pişirilir; sıcak sunumda yemek suyu ayrı küçük kâsede verilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Ekşili Dolması nedir?
Diyarbakır Ekşili Dolması, etli ve pirinçli sebze dolmalarının sumak suyuyla pişirilmesiyle hazırlanan Diyarbakır yemeğidir. Dolmanın sumaklı pişirme suyu da sunumda kullanılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Diyarbakır Ekşili Dolmasında bir yaşına gelmemiş kuzunun etinden bıçak kıyması hazırlanır. Harçta 337 sayı ile tescilli Karacadağ Pirinci ve baharatlar kullanılır; patlıcan, kabak ve dolmalık biberler bu harçla doldurulur.
Diyarbakır Ekşili Dolmasının ekşi tadı, sıcak suda demlendirilmiş sumağın suyundan gelir.
Karacadağ Pirinci ve bıçak kıyması
Kuzu eti bıçakla kıyılır; 337 sayı ile tescilli Karacadağ Pirinci kullanılır. Patlıcan, kabak ve biberler harçla doldurulur.
Sumak suyu ve yatay dizim
Dolmalar ağızları birbirini kapatacak biçimde yatay dizilir. Sumak suyuyla pişirilir; yemek suyu sıcak servis sırasında ayrı küçük kâsede verilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Sicildeki tarif 6 kişilik ölçülerle verilir.
Malzemeler (6 kişilik)
- 1 kg yağlı kuzu bıçak kıyması
- 3 su bardağı Karacadağ Pirinci
- 2 adet soğan
- 1 demet maydanoz
- 2 su bardağı tane sumak
- 2 yemek kaşığı domates salçası
- 1 kg patlıcan
- 1 kg kabak
- 0,5 kg dolmalık biber
- 2 adet domates
- 3–4 adet sivri biber
- 20 g tuz
- 10 g karabiber
- 10 g kırmızıbiber
- 10 g reyhan
- 10 g nane
- 50 g sadeyağ
Hazırlama ve pişirme
Sumaklar demlenmesi için sıcak suda bekletilir. Patlıcanlar kesilerek içleri oyulur ve tuzlu suda bekletilir. Kabaklar çok ince soyulur, ikiye bölünerek içleri oyulur ve hafif tuzlanarak yıkanır. Biberler üstten kapağı olacak şekilde kesilir, çekirdekleri çıkarılıp yıkanır. Soğan doğranıp yağda kavrulur ve baharatlar eklenir. Salça, küçük doğranmış sivri biber, kıyma, maydanoz ve pirinç ilave edilerek karıştırılır.
Demlenen sumak suyundan bir miktar harcın içine ilave edilip iyice karıştırılır. Elde edilen dolma içi patlıcan, kabak ve biberlerin içine doldurulur.
Farklı sebzeler karşı karşıya gelecek ve ağızları birbirini kapatacak şekilde yatay olarak tencereye dizilir. Üzerine kalan sumak suyu ve üzerini kapatacak kadar sıcak su ilave edilir. Dolmaların dağılmasını önlemek için üzerine delikli yassı dolma taşı ağırlık olarak konur ve dolmalar pişmeye bırakılır. Yemeğin suyu kaynamaya başlayınca ateşi azaltılarak yaklaşık 50 dakika pişirilir. Pişince suyu süzülür.
Yöresiyle bağı nedir?
Diyarbakır Ekşili Dolmasının geçmişi eskiye dayanır. Diyarbakır mutfak kültürünün önemli yemeklerinden biri olup coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunduğundan Diyarbakır Ekşili Dolmasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Diyarbakır Ekşili Dolmasının servisi sıcak olarak ve yanında küçük bir kâsede dolma suyu ile birlikte yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde ve Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ürün konusunda uzman en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu; üretim metoduna uygunluğu ve Diyarbakır Ekşili Dolması ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 1009
- Tescil tarihi: 24.01.2022
- Başvuru numarası: C2020/380
- Başvuru tarihi: 11.11.2020
- Sicildeki ad: Diyarbakır Ekşili Dolması
- Ürün ve resmî grup: Yemek / Yemekler ve çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Yenişehir Mah. Dr. Yusuf Azizoğlu Cad. No:2 Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Ekşili Dolması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Diyarbakır Ekşili Dolması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicil PDF’sinde ürün grubu ve işaret türü satırlarının karşılıkları yer değiştirmiştir. TÜRKPATENT’in tescil kaydı ürünü “Yemekler ve çorbalar” grubunda bir “Mahreç İşareti” olarak gösterir.
