Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da kenger unla ön hazırlanıp soğanla kızartılır, su eklenerek pişirilir. Soğuyan yemeğe Karakaş koyunu sütünden süzme yoğurt ve sarımsak eklenir; yerel kenger ile süt girdisi bu soğuk sunulan boraninin kimliğini belirler.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Kenger Boranisi nedir?
Diyarbakır Kenger Boranisi, unlu ön işlemden sonra pişirilen kengerin sarımsaklı süzme yoğurtla soğuk sunulduğu yemektir. Yoğurdun süt kaynağı sicilde ayrıca tanımlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kengerin unlu ön işlemi
Kenger temizlenip iri doğranır; kararmaması için unla ön hazırlanır. Soğanla kızartıldıktan sonra su eklenerek pişirilir.
İki ayrı süt girdisi
Süzme yoğurt Karakaş koyunu, tereyağı kıl keçisi sütünden elde edilir. Yerel kenger ve yoğurt kullanılır; sarımsaklı yoğurt soğuyan yemeğe katılıp soğuk sunulur.
Kenger girdisi
Kenger sicilde Gundelia tournefortii olarak adlandırılır. Yüksek rakımlarda yetişip baharda toplanır; dondurma ve salamura girdi muhafazası seçenekleridir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Yerel girdi koşulu
Kenger ve süzme yoğurt coğrafi sınırdan elde edilir; bu iki girdinin yerel temini zorunlu kapsamda belirtilir.
Bileşenler ve hazırlık
Sicildeki tarif 6 kişilik ölçülerle verilir.
Malzemeler (6 kişilik)
- 1,5 kg kenger
- 2,5 su bardağı süzme yoğurt
- 1 yemek kaşığı buğday unu
- 1 adet kuru soğan
- 1 yemek kaşığı tereyağı
- 4 diş sarımsak
- 1 çay bardağı su
Hazırlanması, pişirilmesi ve servisi
Kenger temizlenir, yıkanır ve iri doğranır. Kararmaması için unda bekletilir. Un terbiyesinden çıkarılan kengerlere doğranmış soğanlar eklenerek tencerede kızartılmaya başlanır. Kızarmış olan kengerlere su eklenerek pişirilmeye devam edilir. Kengerler suyunu çekince ateşten alınıp soğumaya bırakılır.
Kengerin temini ve kullanılabilen biçimleri
Diyarbakır Kenger Boranisinin üretiminde kullanılan kenger; yüksek rakımlarda yetişen, bahar aylarında toplanan, dondurularak veya salamura yapılarak saklanabilen bitkidir. Süzme yoğurt; Karakaş ırkı koyunların sütünden yapılan yoğurdun süzülmesiyle elde edilir. Tereyağı ise kıl keçisinin sütünden elde edilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Diyarbakır Kenger Boranisinin geçmişi eskiye dayanır. Coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Diyarbakır Kenger Boranisinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Diyarbakır Kenger Boranisinin üzerine sarımsaklı süzme yoğurt dökülür veya karıştırılarak soğuk servisi yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda yürütülür. Denetim merciinde Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve Diyarbakır Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişi yer alır. Sicil, denetim merciini en az üç kişiden oluşacak biçimde tanımlar. Denetimler yılda bir kez düzenli olarak yapılır; şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman gerçekleştirilebilir.
Denetim mercii; Diyarbakır Kenger Boranisinin üretiminde kullanılan malzemelerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğunu ve Diyarbakır Kenger Boranisi ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 857
- Tescil tarihi: 20.08.2021
- Başvuru numarası: C2020/229
- Başvuru tarihi: 17.08.2020
- Sicildeki ad: Diyarbakır Kenger Boranisi
- Ürün ve resmî grup: Yemek / Yemekler ve çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Dr. Yusuf Azizoğlu Cad. No:2 Fiskaya Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Kenger Boranisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Diyarbakır Kenger Boranisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
