Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’nın Derebucak ilçesinde yetiştirilir. İri, yuvarlak ve mat kırık beyaz taneleri damarlı kabukludur; kılçıksız kapsüllerinde hasada yakın pembe-kırmızı lekeler oluşur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi nedir?
Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi, Konya ili Derebucak ilçesinde yetişen Phaseolus vulgaris sp.sphearicus alt türü şeker fasulye olup üretimi, her yıl hasat edilen şeker fasulyesinin iri ve uniform tanelerinin tohumluk olarak ayırılması suretiyle yapılır. Büyüme şekli tam sarılıcı, yapısı uzun çalımsı ve yaprak rengi açık yeşildir.
Ayırt edici özellikleri
Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi ismini bölgedeki yoğun olarak yetiştirilmekte olduğu Gembos Ovasından ve ilçe isminden almıştır.
Derebucak Gembos Şeker Fasulyesinin taneleri mat, kırık beyaz, iri ve yuvarlaktır.
Tane kabuğu damarlı yapıdadır.
Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi yılda ortalama 200–250 kg arası verim verir.
Tablo: Derebucak Gembos Şeker Fasulyesinin biyolojik, morfolojik ve teknolojik özellikleri Biyolojik ve Morfolojik Özellikler
Tablo-2: Fiziksel ve kimyasal özellikler sicildeki ölçümleri gösterir.
Tablo-2: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicilde ürünün karakterizasyonu için verilen değerlerdir; denetim yöntemi veya denetim takvimi değildir.
Bitki ve meyve özellikleri
Bitki boyu 1,3–1,8 m uzunluğa ulaşır.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Çıkış Süresi (gün) | 8 – 10 |
| Çiçeklenme Süresi (gün) | 53 – 64 |
| Bakla Bağlama Süresi (gün) | 60 – 70 |
| Vejetasyon Süresi (gün) | 110 – 120 |
| Bitki Boyu (cm) | 110 – 150 |
| İlk Bakla Yüksekliği (cm) | 15 – 18 |
| Bitkide Bakla Sayısı (adet/bitki) | 15 – 22 |
| Baklada Dane Sayısı (adet/bitki) | 5 – 8 |
Tane ve kabuk
İri ve yuvarlak taneler mat kırık beyaz renkte, damarlı kabukludur.
Kapsül rengi
Kılçıksız kapsüllerde hasada yakın pembe-kırmızı lekeler oluşur.
Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi Nasıl Yetiştirilir?
Toprağın hazırlanması
Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi üretimi için sonbaharda toprak 25–30 cm derinliğinde sürülür. İlkbaharda toprak tava geldiğinde 25–30 cm derinlikte pullukla sürüdükten sonra toprak frezesi ile keseksiz hale getirilerek tohum yatağı hazırlanır.
Gübreleme işlemi
Taban gübresi olarak 3–4 kg saf azot ve 5–8 kg saf fosfor olacak şekilde gübreleme işlemi gerçekleştirilir.
Ekim ve çimlendirme
Mayıs ayında hazırlanan arazilere haziran ayının sonuna kadar mibzer ile 8–10 kg/da tohum olacak şekilde, denetim ekibinin onayında ve gözetiminde bir önceki yıldan elde edilmiş olan 9–12 mm çapta yuvarlak şekilli ve uniform olarak seçilmiş Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi tohumlarının ekim işlemi gerçekleştirilir. Sıra arası 50–70 cm sıra üzeri 10–15 cm, ekim derinliği 3–5 cm olarak ayarlanır.
Hasat işlemi
Ekim ile hasat arası yaklaşık 110–120 gündür.
Ekim ve çimlendirme — 2. aşama
Mevsimsel yağışlara bağlı olarak ürün ekilişinden sonra tohumların çimlenerek toprak yüzeyine çıkışın sağlanması genellikle 8 ila 10 gün içinde tamamlanır.
Sulama ve çapalama
Yağış olmadığı dönemlerde çıkışın sağlanabilmesi için sulama gerekir. Yabancı ot mücadelesi için çıkış öncesi ekilişten 1–2 gün sonra ve çıkış sonrası 20–30 gün arasında yabancı ot ilaçlaması yapılır. Boğaz doldurma ve ot mücadelesi için 40–50 gün sonra ara çapası makine veya elle yapılır. Bitki boğaz kısmı en az 10–15 cm doldurulur.
Gübreleme — 2. aşama
Çapadan sonra damlama sistemi çekilerek sulama ve gübreleme işlemi sezon boyunca devam eder.
Sulama ve çapalama — 2. aşama
Sulama miktarı ve sayısı yağış durumuna göre değişmekle birlikte 10–15 gün aralıklar ile en az 6–7 kez sulama yapılır.
Hasat — 2. aşama
Ekimden itibaren 110–120 günlerde fasulye kapsülleri içerisindeki taneler yeterli dolgunluğa ulaştıktan sonra kapsül rengi pembe-kırmızı tonlarda alacalı renk aldığı dönemde elle ya da makine ile hasat yapılır. Tarlada kurumaya bırakılan yığınlar birkaç gün sonra alt üst edilir. Kuruyan yığınlar batöz adı verilen harman makinaları ile harman edilir.
Tohum hazırlığı
Bir sonraki yıl tohumluk olarak kullanılmak üzere 9–12 mm arası yuvarlak şekilli taneler uniform olarak çiftçiler tarafından kalitatif olarak duyu organları kullanılarak seçilerek ayrılır. Tohumluk olarak seçilen Derebucak Gembos Şeker Fasulyeleri 8,5 mm elekten geçirilmek sureti ile 9 mm ve üzeri çapta olanlar ayrılır. Ürünün piyasaya arzı aşağıdaki şekillerde gerçekleşir.
Derebucak Gembos Şeker Fasulyesinin tohum örneği, başvuru yapan S.S. Göynem Tarımsal Kalkınma
Yetişme ve hasat dönemi
Fasulye kapsülleri ipliksiz (kılçıksız) olup hasat zamanına yakın kapsülünde pembe-kırmızı renk tonlarında lekelenmeler oluşur. Makine ile hasata uygundur.
Muhafaza koşulları
Denetim ekibinden en az iki üye onayında ve gözetiminde, en fazla %13 nem ihtiva eden ortamda çiftçilere ait depolarda daha önce hiçbir şekilde kullanılmamış çuvallara alınır mühürlenerek işaretlenir, çiftçi ve denetim ekibi tarafından tutanak düzenlenmek kaydı ile bir sonraki üretim sezonunda tohumluk olarak kullanılmak üzere saklanır. Kooperatifinin mevcudunda uygun şartlarda muhafaza edilmek sureti ile her daim bulundurulur.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Ovanın tabanında çevredeki dağlardan yağışlarla taşınan alüvyonlu topraklar birikir. Alan kapalı bir ova ve yüksek rakımlı vadi özelliğindedir. Gece ve gündüz sıcaklık farkı yüksektir; vadi sürekli rüzgâr alır. Olgunlaşma döneminde sıcaklıklar diğer fasulye bölgelerine göre erken düşer. Sicil, bu koşullarda sık karşılaşılan stres faktörlerini ürünün farklı aromasıyla ilişkilendirir.
Ayrıca Derebucak Gembos Şeker Fasulyesinin üretildiği bölge Akdeniz ile İç Anadolu Bölgesi arasında geçit bölgesi olduğundan sonbahar ayları yoğun yağış alması tanelerinin dolgun-iri olmasını sağlar.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Denetim ekibinin onayı ve gözetiminde eylül ayından ekim ayının sonuna kadar sağlıklı depolama ve paketleme için gerekli olan tanelerde %13 nem oranının sağlanabilmesi için tarlada kurutma işlemine devam edilir.
Tüccarlara satışta ürün yüklemesi, denetim merciinin gözetimi ve onayıyla tutanağa bağlanır. Müstahsil makbuzunda Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi ibaresi bulunur.
Kooperatif aracılığıyla işlenen ve piyasaya arz edilen ürünler, tohumluk için ayrılan Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi ile aynı şartlarda işleme tesisinde depolanır ve işlenir. Müstahsil makbuzunda ürün adı, piyasaya arz edilen ürünlerde ürün logosu ve menşe adı amblemi bulunması denetim merciinin denetiminde sağlanır. Satışı sonraki yıla kalan ürünler, tohumlukla aynı depolama ve saklama şartlarında tutulur; bu durum denetim merciince belgelenir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1649 tescil numaralı Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi menşe adı olarak 10 Ekim 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi ibaresi, sicil belgesinde gösterilen logo ve menşe adı amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi ibaresi, sicil belgesinde gösterilen logo ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; S. S. Göynem Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin koordinatörlüğünde, Sınırlı Sorumlu Göynem Tarımsal Kalkınma Kooperatifinden, Derebucak İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Bahri Dağdaş Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünden ürün konusunda uzman birer kişinin katılacağı 4 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Yılda bir kez düzenli olarak yapılacak denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. – Üretimde kullanılan tohumlukların uygunluğu; – Mayıs-haziran aylarında tohum özelliklerinin uygunluğu; – Mayıs-eylül arasında çapalama, sulama ve zararlılarla mücadelenin uygunluğu; – Eylül ayında hasat edilen ürünün özelliklerinin, depolama koşullarının ve piyasaya arz koşullarının uygunluğu; – Derebucak Gembos Şeker Fasulyesi ibaresinin, logosunun ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
