Çukurören Biberi

Çukurören Biberi Nasıl Yetiştirilir?

Tohum hazırlığı

Yeni sezonda dikimi yapılacak biber fideleri için; bir sezon öncesinden, tohumluk olarak ayrılan biberler özenle seçilerek, ipe dizilir ve kurutulur. Tohum ekimi yapılacağı zaman, önceki sezondan saklanan biberlerin tohumları ayrılıp, bir kap içerisine alınarak, ekilmeden 1 gün önce ortalama 8 saat kadar ılık su içerisinde bekletilir. Tohumlar, içlerindeki şekli bozuk ve görünüşü farklı olanlar ayıklanarak, ekim için hazır hale getirilir.

Ekim ve çimlendirme

Tohumların toprağa ekilip çimlendirilmesi mart ayında yapılır. 1 dekar arazide üretimi yapılacak olan biber için, tohumlar yaklaşık olarak 25 m2 bir alanda serpme yöntemi ile toprağa ekilir. Tohumların üzeri toprakla kapatılır. Toprak üzerine bir miktar baskı yapılarak çimlendirilme için hazırlanır.

Fidelerin sulanması ve bakımı

Tohumlara, nisan ayının sonuna kadar her gün akşam ve sabah olmak üzere iki kez su verilir ve sulamalar sonrasında toprak neminin % 65–70 arasında olması gerekir. Ayrıca sulama ile birlikte çapalama yapılarak yabancı ot mücadelesi de yapılır.

Fidelerde 3–4 yaprak oluştuktan sonra; kök ve gövde uzunluğu birbirine eşit, tek bir büyüme ucuna sahip, kökler beyaz ve lekesiz, kotiledon yapraklar ise lekesiz, parlak yeşil, sağlıklı gelişmiş ve yere paralel olmalıdır.

Fidelerin dikime hazırlanması

Uygun olmayan fideler ayıklandıktan sonra, fidelerin dikilmesi aşamasına geçilir.

Tohumların çimlenerek fide oluşturması, mayıs ayının ilk haftasını bulur.

Genellikle Hıdırellez olarak adlandırılan baharın başlangıcına, yani hava sıcaklıklarının artmaya başlamasına denk gelen bu dönemde fideler dikim için hazır hale gelir. Fide dikiminden sonraki hafta sıcaklığın 15 °C’nin altına düşmemesi gerekir.

Toprağın hazırlanması

Fide dikimi yapılacak olan arazi sonbaharda derin sürülür ve dikim zamanı yüzeysel sürülerek tavlanır. Tavlanan toprak, çapa ile arık denilen suyolları açılarak dikime hazır hale getirilir. Arıkların aralarında kalan tümseklere sıra arası 80 cm ve sıra üzeri 30–50 cm olacak şekilde 4–6 cm çukurlar açılır.

Fidelerin araziye dikilmesi

Fideler, dikim çukurlarına, günün sıcak saatlerinde arıklara su verilmesi ile birlikte dikilir.

Dikim sonrası sulama ve bakım

Dikimden sonra da fidelere can suyu verilir. Kök boğazı yanıklığı hastalığına karşı kök boğazı seviyesi toprak altında kalmalıdır. Can suyundan sonra toprak iyice kurumaya bırakılır. Toprağın yaklaşık 3 gün sonra kurumasının ardından sulama ve çapalama işlemi birlikte yapılır. Daha sonra 3’er gün arayla, 3 ya da 4 defa sulama ve çapalama işlemi tekrarlanır.

Gübreleme işlemi

Gerekli görülen gübreler, fide dikiminden yaklaşık 1 hafta sonra, bitki kök bölgesine uygulanır.

Dikim ve bakım zamanlaması

Çukurören köyünün deniz seviyesinden yüksek oluşu ve iklim koşullarının sertliği sebebiyle, Çukurören Biberi üretiminde üründe don zararlarının oluşması ihtimali yüksek olduğundan fide dikimi yanında sulama ve çapalama işlemlerinin zamanlamasına dikkat edilmelidir.

Fide dikim ve kültürel işlemlerin zamanlarının iyi ayarlanmaması durumunda son ürün kayıpları yüksek düzeyde olabilir.

Bitkinin şekillendirilmesi

Ana dallar oluşana dek, gövde üzerinde çıkan filizler elle kopartılır veya temiz bir makasla kesilir. Bitki gövdesinde 2 ya da 3 ana dal kalacak bir şekil oluşturulur. Cılız, içe bakan ve havalanma ile ışıklanmayı engelleyen yan sürgünler ve iyi bir havalanma ile hastalık mücadelesi için alttan itibaren yaşlı yapraklar temizlenir. Cılız ve kalitesiz büyüyen meyveler de büyümeden alınır.

Budamada bitkilerin zedelenmemesine dikkat edilmelidir.

Gelişme döneminde sulama ve çapalama

Bitkide ana dallar oluştuktan sonra bitki gelişimine göre 4 ya da 5 defa çapalama işlemi yapılır. Her çapalama işlemi arasındaki zaman 10 gün civarıdır. Çapalama zamanları fide gelişmesine bağlı olarak 1–2 gün öne ya da ileriye alınabilir. Ortalama 5. çapalama sırasında ürünün boyu 35–40 cm’ye erişir. Coğrafi sınırın çevresinde yetiştirilen diğer biberler bu dönemde 60–70 cm civarında boylanır.

Bu durum Çukurören Biberinin kurutmalığa daha yatkın olmasının yanısıra, yağ ve karbonhidrat miktarının artmasına sebep olur. Temmuz ayı sonlarına kadar haftada 1 kez olmak üzere düzenli olarak sulama işlemine devam edilir. Son sulamalarda yabancı ot mücadelesine gerek bulunmadığı için çapalama yapılmaz.

Hasat işlemi

Ağustos ayının ilk haftasından itibaren biberler hasat edilmeye başlanır. Biber hasadı ekim ayı sonuna kadar devam eder. Meyvenin hasat edilmeden önce iyice olgunlaşmış olması gerekir. Hasat, bitkilerin gevrek olduğu, sabah erken saatlerde veya öğleden sonra yapılır. Hasadın gecikmesi de meyvede renk değişimi ve güneş yanıklarına neden olur. Hasadın, meyve sapının gövdeye birleştiği yerdeki doğal kırık çizgiden yapılmasına özen gösterilmelidir ve meyve sapı, meyve üzerinde bırakılmalıdır.

Genellikle ekim ayı sonunda gerçekleşen sonbahar ilk donundan önce hasat tamamlanmış olmalıdır.

Hasat sonrası arazi hazırlığı

Hasat tamamlandığında tarlalar sürülür ve yeni üretim dönemine hazır hale getirilir.

Çukurören Biberinin kurutulması

Toplanan biberler ayıklandıktan sonra 10–15 cm uzunluğunda uzun iğne yardımıyla pamuklu ip üzerine dizilir. Biberler bütün halde kurutulur ve kurutulduktan sonra iplere dizilmiş halde pazarlanır. Bir diziye genellikle 50 adet olacak şekilde ipe dizildikten sonra, asılabilir hale getirmek için iplerin iki ucuna ilmek atılır.

Biberler ağaç malzemeden yapılmış üçgen sergilerde, evlerin duvarlarında ya da kuruluk adı verilen yerlerde, topraktan yükseğe asılarak doğal yollarla kurutulur. Ürünlerin birbirine temas etmemesi gerekir. Bu yüzden sık sık kontrol edilerek, iplerde herhangi bir kopma ya da esneme olup olmadığı kontrol edilir. Kurutma işlemi, iklim özelliğine göre 10–15 gün sürer.

Çukurören Biberinin pul biber haline getirilmesi

Kurutulan biberlerin bir kısmı pul biber haline getirilir. Öncelikle saplarından ayıklanan kurutulmuş biberler için taş değirmenler kullanılır. Taş değirmenlerde parçalanan biberler istenilen gramajlarda paketlenir. Pul biber üretiminde Türk Gıda Kodeksi Baharat Tebliğine uygun olarak içeriğine herhangi bir katkı maddesi eklenmez. Doğal hali ile paketlenerek pazarlanır. Su oranı düşük olduğundan ayrıca tavlama, yağlama veya tuz ilavesi yapılmaz.

Kurutma koşullarının kaynakta anlatımı

Sicilin ürün tanımı kurutmayı güneş ışığı altında tarif ederken üretim metodu gölgede kurutmadan söz eder. Bu iki ifade aynı kurutma koşulu olarak birleştirilemez. İpe dizme, yükseğe asma ve doğal kurutma ortak özelliklerdir; ışık koşulu için belgede tek ve tutarlı bir tarif bulunmaz.

Muhafaza koşulları

Kuruyan biberler yeni sezona kadar bozulmaması için serin ve kuru ortamda, hava alan çuvallar içerisinde saklanarak hazır hale getirilir.