Coğrafi işaretli ürün · Balıkesir
Çakıl Kestanesi, ait Osmanoğlu aşılama çeşidine ait bitkisel ürün niteliğinde bir üründür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çakıl Kestanesi nedir?
Çakıl Kestanesi, ait Osmanoğlu aşılama çeşidine ait bitkisel ürün niteliğinde bir üründür.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Görünüm ve fiziksel özellikler
Dış kabuğu orta kalınlıkta, kahverengi renkte ve parlak bir görünüme sahiptir. Çakıl Kestanesinin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri Özellik Değer Meyve eni (mm) 35–49 Meyve boyu (mm) 24–34 Meyve yüksekliği (mm) 15–35 Meyve ağırlığı
Aroma ve bileşim
Marmara denizinden gelen nem ve rüzgârlar ürünün şeker bileşiminde yer alan sakarozun ve uçucu bileşiminde de 2H-Benzosiklohepten-2-one, 3,4,4a, 5,6,7,8,9-octahidro-4a-metil-, (S)- bileşenin fazla oranda oluşmasını sağlar.
Diğer ayırt edici nitelikler
Meyve eti krem renkli, parlak ve yumuşaktır. Çakıl Kestanesi ağaçları, bölgede doğal yayılma alanı gösterir. Bununla birlikte günümüzde 60–80 yaş ortalamasına sahip meşcereler mevcuttur. Çakıl Kestanesi; 250–550 metre rakım aralığında doğal olarak yetişir., Akdeniz ve Karadeniz iklim kuşağı özelliklerini gösterir. Çakıl Kestanesi, genellikle güney yamaçlarda ve az rüzgâr tutan çok nemli vadi içlerinde yetişir. N Marmara denizine yakın olması kestanelere nemli ortamı sağlar. Diğer kestane yetişen bölgelerde özellikle kuzey yamaçlarda kestane verimi fazla iken bu bölgede Çakıl Kestanesinin güney yamaçlarda yetişmesi ve rüzgârı az tutması meyvelerin kuzey yamaçlarda yetişenlere kıyasla en az %10 daha fazla verim alınmasını sağlar. N bu özellikleri Çakıl Kestanesinin, özellikleri kazanmasını sağlar. İç zarının soyulabilirliği Zor Sakaroz (en az) 35 g/L 2H-Benzosiklohepten-2-one, 3,4,4a, 5,6,7,8,9- %30 octahidro-4a-metil-, (S)- (en az).
Tablo-1: Çakıl Kestanesinin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
Çakıl Kestanesi Nasıl Yetiştirilir?
0-2 °C.
Aşılama
Castanea sativa Mill. Türü kestane ağaçlarından aşılanarak kestanelik adı verilen kestane bahçelerinden elde edilir. Nisan ayının 10’u ile 20’si arasında aşı yapılır. Aşı kalemleri bir sene önceki sürgününden alınır, ikinci sene sürgününden alınmaz. Aşı kalemleri sivri uçlarından kabuğa yerleştirilir, etrafı bantla sarılır. Aşı uygulaması: Aşılama işlemi nisan ayında gözler uyanmadan yapılır. Kesilen ağacın kalınlığına göre 3–6 tane aşı kalemi uygulanır.
Bahçe tesisi, ekim veya dikim
Dikimden sonra her yıl obur dallar ve fazla sürgünler budanır.
Budama ve biçimlendirme
Budama: Çakıl Kestanesi ağaçlarına, tacı yayvan şekil alacak biçim budaması yapılır. Ağaçlar verim vermeye başladığında ürün budaması yapılmaya başlanır. Ürün budaması, kırılmış, kurumuş ya da hastalanmış dallar ile gölge ve sıkışıklık yaratan sürgünlerin kesilip çıkarılması.
Bitki gelişimi ve çiçeklenme
Testere ile kesilen kestane ağacı gövdesinin üst kısmı bıçakla düzeltilir.
Bakım, sulama ve gübreleme
Sulama: Çakıl Kestanesi ağacı, yağışlı ve nemli ortama ihtiyaç duyar. Sulama meyvelerin kalitesini artırır. Bu nedenle sulamanın yapılması uygulanır.
İklim ve su koşulları
İklim kuşağı sebebiyle yıllık yağış miktarı 600 mm’den fazla olmakta, kuraklığın olmaması veya kısa periyotlu (üç aydan fazla olmaması) olması sayesinde coğrafi konum Çakıl Kestanesi yetiştiriciliği açısından uygundur.
Verim
Bu nedenle, kurak ve sıcak geçen yıllarda ürünün nitelik ve verimini artırmak için haziran ve eylül ayları arasında ağaçların sulanması gerekir.
Üretime ilişkin tamamlayıcı bilgiler
Kestaneliklerin kurulması için dikkat edilmesi gereken özellikler aşağıdaki gibidir. Tabanın genişliğine göre 2–3 göz bırakılması uygundur. Kalem, tam dipten değil, biraz üst kısımdan alınır. Alınan kalemin uç kısmı inceltilir. Ağaç kabuğu, karşılıklı 2 yerden kesilip hafifçe kabartılır. Açıklık kalırsa macunla kapatılabilir. En erken 5 yılda kestane üretimi gerçekleşir. Zengin ve kireç oranı düşük olmalıdır. Kestane dikilmeden önce derin sürüm yapılır, 50 × 50 cm büyüklüğünde çukur açılır. Kestaneler en az 7 m aralık bırakılarak dikilir. Özellikle sonbahar mevsimi çok kurak geçerse, meyvenin dikenli kabuğunun çatlaması durur. Çakıl Kestanesi ismini ilk yetiştirildiği yer olan Çakıl mahallesinden alır.
Çakıl mahallesinde kestane yetiştiriciliği yapılan alanlarda 100 yaşına sahip yaşlı ağaçlar varlık göstermiş ve bunların bir kısmı miladını tamamlamıştır. Çakıl Kestanesinin hasadı; eylül-ekim aylarında, dikenli yumağın hafifçe açılarak içerideki doğal rengini almış meyvenin görülmesinden itibaren akma olarak isimlendirilen meyvelerin kendiliğinden dökülmesiyle gerçekleştirilir. Çakıl Kestanesi; coğrafi sınırda sık ormanlık alanda doğal ortamında yetişen ve Anadolu kestanesi (Castanea sativa mill.) türüne ait Osmanoğlu aşılama çeşidi kestaneden elde edilir. Mart sonu nisan başı alınan kalemler bir peçeteye sarılır, buzdolabında saklanır.
Çakıl Kestanesi Nasıl Hasat Edilir?
Hasat sonrası temizleme, ambalajlama ve muhafaza
Eğer gövdede ölmüş tomurcuklar varsa temizlenir. Depolama: Çakıl Kestanesi genellikle hızlı bir şekilde satılarak tüketilir veya kestane şekeri üretiminde kullanılır.
Gübreleme: Kestaneliklerde mart ayı ortasında nitratlı gübreler kullanılır. Aşı uygulaması: Aşılama işlemi nisan ayında gözler uyanmadan yapılır. İndirgen şeker oranının, toplam şekere göre daha az oranda olması nedeniyle taze ve çerezlik tüketime uygundur. Kesilen ağacın kalınlığına göre 3–6 tane aşı kalemi uygulanır. Ağacın yaşına göre nitrat gübresi kullanılır. Ağacın her yaşı için 100 gram nitrat gübresi kullanılır. Nitrat gübresinin kullanımı; sürgünlerin uzamasını ve kaliteli meyve oluşumunda önemli bir kriterdir. Kendiliğinden yere düşen meyveler gıda ile temasa uygun çuvallar veya kasalara toplanır.
Çakıl Kestanesi Ne Zaman Yetiştirilir ve Hasat Edilir? Nasıl Muhafaza Edilir?
3-4 ay.
Üretim zamanı
Aşı uygulaması: Aşılama işlemi nisan ayında gözler uyanmadan yapılır. Nisan ayının 10’u ile 20’si arasında aşı yapılır. Kestaneler en az 7 m aralık bırakılarak dikilir. Bu nedenle, kurak ve sıcak geçen yıllarda ürünün nitelik ve verimini artırmak için haziran ve eylül ayları arasında ağaçların sulanması gerekir. Gübreleme: Kestaneliklerde mart ayı ortasında nitratlı gübreler kullanılır. Çakıl Kestanesinin hasadı; eylül-ekim aylarında, dikenli yumağın hafifçe açılarak içerideki doğal rengini almış meyvenin görülmesinden itibaren akma olarak isimlendirilen meyvelerin kendiliğinden dökülmesiyle gerçekleştirilir.
Muhafaza
Mart sonu nisan başı alınan kalemler bir peçeteye sarılır, buzdolabında saklanır.
Çakıl Kestanesi Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler
Bu ürün menşe adı olarak tescillidir. Ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tamamı belirlenen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmelidir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
1635 tescil numaralı Çakıl Kestanesi menşe adı olarak 02.09.2024 tarihinde tescil edilmiştir.
Denetimler, Bandırma Ticaret Odası koordinasyonunda sicilde belirtilen kurumlar, alan uzmanları ve yerel temsilcilerin katılımıyla oluşturulan en az 3 kişilik komisyonlar tarafından gerçekleştirilir. Ürünün tescilde belirtilen özelliklere uygunluğu yılda bir defa kontrol edilir; ayrıca şikâyet hâlinde denetim yapılır.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Hizmet satın alabilir.