Coğrafi işaretli ürün · Bolu
Bolu Keşi, inek sütünden yapılan yoğurdun süzülmesi, tuzlanması ve kurutulmasıyla elde edilen sert bir süt ürünüdür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bolu Keşi nedir?
Bolu Keşi, kaymağı alınmış inek sütünden hazırlanan yoğurdun süzülüp baskılanmasıyla yapılan sert bir çökelek çeşididir. Tuzlanan ve kalıplarda şekillendirilen keş hamuru gölgede kurutulur. Ürün, Bolu’nun Göynük, Mengen ve Mudurnu ilçeleri ile Taraklı ve Gölpazarı ilçelerinde üretilir.
Ayırt edici özellikleri
Sert ve mat beyaz yapı
Bolu Keşi sert yapıdadır; rengi mat beyazdır. Kuru madde miktarı %60–65 aralığındadır.
Tablo-1: Bolu Keşinin Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki tablo.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki tablo.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Bolu Keşinin Bazı Kimyasal ve Fiziksel Özellikleri | Değer |
|---|---|
| Kurumadde Miktarı | % 60 – 65 |
| Süt Yağı Miktarı | % 6.0 – 6.5 |
| Süt Proteini Miktarı | % 30.0 – 35.0 |
| Kül Miktarı | % 13 – 15 |
| Tuz (NaCl) Oranı | % 10.0 – 15.0 |
| % Laktik Asit Cinsinden Titrasyon Asitliği | % 0,20 – 0,25 |
| pH | 3,7 – 3,9 |
| Renk Ve Görünüşü | Mat – beyaz |
Tuzlu süzme yoğurt
Süt yağı %6,0–6,5, süt proteini %30–35 ve tuz oranı %10–15 aralığındadır.
Bolu Keşi nasıl üretilir?
Süt ve yoğurt hazırlığı
Üretim genellikle mayıs ve haziranda yapılır. İnek sütünün kaymağı alınır ve süt yoğurda işlenir. Yörede bu aşamaya sütün uyutulması denir. Yoğurt bez torbada bir gece süzülür.
Tuzlama ve baskılama
Süzülen 4–5 kg yoğurda yaklaşık 300 g tuz eklenir. Başka bir bez içinde ağırlık altında ortalama bir gün baskılanarak suyu uzaklaştırılır. Baskıdan sonra yaklaşık 200 g tuz daha eklenir; keş hamuru kendini toplayıncaya kadar yoğrulur.
Kalıplama ve kurutma
Hamur farklı boyutlardaki kalıplarla şekillendirilir. Yüzeyde çatlaklar oluşabildiği için mayıs ve haziran üretimi tercih edilir. Şekil verilen keş iki temiz bez arasında 2–3 gün bekletilir, ardından açık havada ve gölgede yaklaşık 10 gün kurutulur.
Muhafaza koşulları
Kurutulmuş Bolu Keşi serin ve kuru yerlerde muhafaza edilir ve yıl boyunca tüketilebilir. Geçmişte ağaç sandıklarda, tavan aralarında veya kilerde saklanmıştır.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Bolu Keşi yöre adıyla özdeşleşmiş üründür. Yörenin önemli kültürel değerleri arasında bulunmaktadır. Ürünün üretimi, bilgi ve deneyim gerektirir. Bolu Keşi bu özellikleri nedeniyle yörede üretilmelidir.
Nasıl tüketilir?
Bolu Keşi doğrudan veya börek içi olarak tüketilir. Rendelenip cevizle karıştırılarak erişte gibi ev yapımı makarnalara eklenir. Aynı karışım tereyağında hafif kızartılarak da makarnanın üzerine serpilebilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
542 tescil numaralı Bolu Keşi, mahreç işareti olarak 22 Eylül 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Bolu Keşi ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün ambalajında kullanılır. Ambalajda kullanılamadığında işletmede kolayca görülebilecek bir yerde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Ürünün denetimi Bolu Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Bolu Ticaret ve Sanayi Odası, Bolu İl Tarım ve Orman Bakanlığı Müdürlüğü ve Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nden birer kişinin katılımıyla oluşturulan 3 kişilik denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler, yılda bir defa düzenli periyotlar halinde ve şikâyet üzerine veya gerekli durumlarda ise her zaman yapılır.
Denetim mercii Bolu Keşinin, yukarıda belirtilen fiziksel ve kimyasal özelliklere uygunluğu ile üretim metoduna uygunluğu bakımından denetim yapar. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.