Coğrafi işaretli ürün · Bolu
Bolu Dağ Fındığı, küçük meyveli ve kalın kabuklu bir fındıktır. Hasadı ağustosun ikinci yarısından eylül sonuna kadar sürer.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bolu Dağ Fındığı nedir?
Bolu Dağ Fındığı, Bolu’da yetiştirilen küçük meyveli, kalın kabuklu bir fındıktır. Meyvenin dip tarafındaki mat alan, boyunun yaklaşık yarısına ulaşır. Doğrudan tüketilir; yörede fındık şekeri ve çikolata üretiminde de kullanılır.
Ayırt edici özellikleri
Küçük meyve
Meyve boyutları 15–20 mm ile 10–18 mm aralığındadır. Sicilde kilogramdaki tane sayısı 991 olarak verilir.
Kalın kabuk ve mat dip
Kabuk kalındır. Örtüye bağlandığı dip kısmındaki mat alan, meyvenin yarı boyuna kadar uzanır.
Yağ ve protein
Yaklaşık yağ oranı %68,7, protein oranı %24,3, nem oranı %3,5 ve kül oranı %2,1’dir.
Ağacın gövdesi ve yaprakları
Tek gövdeli ağaçlar 15–35 m boya ve 1,30–1,60 m çapa ulaşabilir. Yaşlı gövdenin koyu gri kabuğu kalın ve boyuna çatlaklıdır. Yapraklar geniş yumurta biçiminde, 8–12 cm uzunlukta ve 6–8 cm genişliktedir. Kenarları dişli, dipleri yüreğimsi, uçları sivridir.
Genç sürgünler soluk pas renginde ve tüylüdür. Yapraklar yazın koyu yeşildir; sonbaharda sararır. Çiçek kurulları 6–8 cm uzunluğunda kediciklerdir. Sicilde çiçeklenme başlangıcı kasımın ikinci yarısı–aralık, tozlaşma kış sonu–ilkbahar olarak açıklanır.
Yetişme dayanıklılığı
Sicilde ağacın erken dona ve kuraklığa dayanabildiği, −25 ve −30 °C sıcaklıklara tolerans gösterdiği belirtilir. Budama isteği azdır. Taç biçimi dik, dik-yayvan veya yayvan olabilir.
Sicil, kök sürgünü vermeme özelliğini aktarırken dip sürgünü eğilimi farklı olan ağaçlardan da söz eder. Bu nedenle sürgün özelliği bütün ağaçlar için tek biçimde tanımlanmaz.
Bolu Dağ Fındığı nasıl üretilir?
Sicilde aktarılan tohumla üretim denemesi
Sicilde tohumla üretim için soğuk ıslak katlama yöntemi anlatılır. Katlama öncesinde mantar zararına karşı %80 Thiram etken maddeli preparatla işlem ve oda sıcaklığında kurutma yer alır.
Sicildeki denemede tohumlar, saf suyla %20 oranında nemlendirilmiş perlit içeren polietilen torbalara gömülür. +4 °C’de iklim dolabında üç ay katlandıktan sonra serada 1/3 kum ve 2/3 orman toprağı içeren tüplere ekilir; üstleri kumla örtülür. Deneme, beş blok ve her blokta beş tohumla yürütülmüştür.
Aşıyla üretim
Aşı kalemleri dişi ve erkek çiçek içerecek biçimde tacın 2/4 ve 3/4 düzeylerinden alınır. Dilcikli İngiliz aşısı tercih edilir; bindirme ve yarma aşı da uygulanabilir. Aşı bölgesi turbayla kapatılıp 18 °C’ye ayarlı ısı bandıyla ısıtılır ve kurumaması için nemlendirilir.
Hasat
Hasat ağustosun ikinci yarısından eylül sonuna kadar sürer. Fındıklar elle veya ağaç silkildikten sonra yerden toplanır.
Yetişme alanı ve toprak
Bolu Dağ Fındığı, kayın ve göknarın en elverişli gelişme koşullarını bulamadığı alanlarda da yetişir. Toprak derinliği değişkendir; pH 5,4–7,9 aralığındadır ve çoğunlukla 7’nin üzerindedir. Topraklar tuzsuz sınıftadır; kireç oranı kireçsizden %58,4’e kadar değişebilir.
Çatlaklı ve dikey tabakalı ana kaya fizyolojik toprak derinliğini artırır. Sicilde 250 olgun ağaçtan 20 tona yakın ürün elde edildiği bilgisi verilir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Bolu Dağ Fındığı doğrudan tüketilebildiği gibi yörede fındık şekeri ve çikolata üretimlerinde de kullanılır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
634 tescil numaralı Bolu Dağ Fındığı menşe adı olarak 18 Aralık 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Bolu Dağ Fındığı ibaresi ve menşe adı amblemi ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bolu Dağ Fındığı ibaresi ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Bolu Dağ Fındığı denetimleri, Bolu Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Bolu Ticaret ve Sanayi Odası, Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Ziraat ve Doğa Bilimleri Fakültesi’nden birer üyenin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Yılda bir kez düzenli olarak yapılacak denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılacaktır.
Denetim mercii, Bolu Dağ Fındığı dikili alanlarını her yıl Ağustos ayı sonlarında, fındıklar olgunlaşmaya başladığı dönemde denetler. Fındık ağacının ve tanelerin özellikleri ayrıca üretim metoduna uygunluğu bakımından dikili alanlar denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.