Coğrafi işaretli ürün · Bayburt
Bayburt’ta süt ve tereyağı içeren mayalı hamurun içine un ve tereyağından hazırlanan harç konur. Açılan hamur rulo halinde sarılıp kendi etrafında bükülür; yörede kuşaktan kuşağa aktarılan kete geleneğini sürdürür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bayburt Ketesi nedir?
Bayburt Ketesi yörenin doğal ve beşeri kaynaklarının etkisiyle nesiller boyunca aktarılan bilgi ile günümüze ulaşan yöresel bir hamur işi ürünüdür.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bayburt ili Anadolu’nun kuzeydoğusunda tarihi İpek Yolu üzerinde bulunur.
Bayburt ilinin geçmişini aydınlatan maddi kültür eserleri ile diğer yazılı kaynaklarda pek çok medeniyete ev sahipliği yaptığı bilinmektedir.
Ayrıca iç harcı un ve tereyağından oluşur.
Bayburt Ketesi uzun yıllardır yörede üretilen ve yöre ile özdeşleşmiş kültürel değerdir.
Hammadde ve bileşim
Yörenin tarihindeki bu kültürel birikim yemeklerinin çeşitlenmesini ve bugünlere ulaşmasını sağlamıştır.
Hamurun yapısı ve hazırlanması
Bayburt Ketesinde süt, tereyağı, maya, tuz, buğday unu ve yumurta sarısı malzemeleri bulunur.
Üretim tekniği ve ustalık
Rulo şeklinde pişirilen Bayburt Ketesi servise hazır hale getirilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamur bileşenleri
*1 litre süt *Yaklaşık 500 gram eritilmiş tereyağı *Yaklaşık 1 yemek kaşığı kuru maya veya 1 kibrit kutusu kadar yaş maya (tercihe göre) *1 yemek kaşığı tuz *2–2,5 kilogram buğday unu
İç malzemesi
*Yaklaşık 500 gram tereyağı *1 kilogram buğday unu
Yumurta sarısı ve hamurun hazırlanması
*8–10 adet yumurta sarısı Maya yarım su bardağı ılık suda eritilir. Üzerine 1 litre süt, yaklaşık 500 gram eritilmiş tereyağı ve yaklaşık 1 yemek kaşığı kadar tuz ilave edilerek malzemeler karıştırılır. Ardından 2–2,5 kilogram buğday unu yavaş yavaş ilave edilerek orta sertlikte bir hamur elde edilir.
İç harcı kavurma ve keteyi biçimlendirme
Elde edilen bu hamurun üzeri kapatılarak 30–40 dakika mayalanmaya bırakılır. İç malzeme hazırlığında 500 gram tereyağı eritilerek 1 kilogram buğday unu eklenir ve rengi pembeleşene kadar kavrulup iç malzemesi soğumaya bırakılır. Mayalanan hamurdan mandalina büyüklüğünde bezeler elde edilir ve bu bezeler 5 dakika dinlendirilir.
Dinlenen hamurlar oklava yardımıyla açılır, üzerine iç harcından konulur ve rulo şeklinde sarılıp kendi etrafında büküldükten sonra elle hafiften bastırılarak düzlenip, tepsiye alınıp 15–20 dakika dinlendirilir.
Fırında pişirme
Dinlendirildikten sonra üzerine yumurta sarısı sürülerek, önceden ısıtılmış 180 °C fırında 30–40 dakika üzeri kızarana kadar pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bayburt Ketesi, yöre adı ile bilinirlik kazanmış yerel değerler arasında bulunmaktadır. Ürünün üretimi ve şeklinin oluşturulması ustalık gerektirdiğinden ürünün tüm süreçlerinin yörede tamamlanması gereklidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
498 tescil numaralı Bayburt Ketesi mahreç işareti olarak 8 Haziran 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Ayrıca Bayburt Ketesi ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımı denetlenecektir. Bayburt Ketesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Ürünün ambalajlı ticarete konu olması durumunda Bayburt Ketesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi ambalaj üzerinde bulunmalıdır.
Sicildeki denetim düzeni
Bayburt Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde; Bayburt İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bayburt Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve Bayburt Belediyesinden konusunun uzmanı birer kişiden oluşacak denetim mercii tarafından yılda bir kez ve şikâyet halinde her zaman denetimler yapılacaktır. Bayburt Ketesinin denetim esasları; üretim metodunda açıklanan malzemelerin kontrolü ile işlem adımları ve ürünün rulo şekli denetlenecektir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
