Coğrafi işaretli ürün · Bartın
Bartın’da buğday unu, az miktarda mısır unu ve kepekle hazırlanır; ekşi maya ile yaş maya birlikte kullanılır. Hamur, çöven adı verilen çoğunlukla dikdörtgen tavalarda, odunla ısıtılmış taş fırında pişirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bartın Çöven Ekmeği nedir?
Bartın Çöven Ekmeği; buğday unu, mısır unu, buğday kepeği, ekşi maya, yaş maya, tuz ve su kullanılarak üretilen ekmektir. Genelde dikdörtgen şeklinde olan ve Bartın’da “çöven” olarak adlandırılan tavalarda, odun ateşinde ve taş fırında pişirilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunur.
Bileşim ve üretim kimliği
Buğday ununa mısır unu ve buğday kepeği eklenir; ekşi maya ve yaş maya birlikte kullanılır. Çoğunlukla dikdörtgen tavada yapılan son mayalama ve pişirme, ürünün biçimini oluşturur.
İşlem ve miktar kapsamı
Çöven, sicilde ekmeğin pişirildiği tavanın adıdır; çöven bitkisi reçete bileşeni değildir.
Hamur ve ekmek nasıl hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
- 5 adet
- 250 g’lık Bartın Çöven Ekmeğinin bileşenleri aşağıdadır.
- 1 kg buğday unu
- 10 g mısır unu
- 10 g buğday kepeği
- 200 g ekşi maya
- 12,5 g yaş maya
- 20 g tuz 1 litre su
Ekşi maya, hamur hazırlığı ve tavaya alma
Ekşi maya, bir gece önceden 200 ml ılık su ve 100 g buğday unu ile yoğrulur. Serin bir yerde sabaha kadar bekletilir. 1 kg buğday ununa 10 g buğday kepeği, 10 g mısır unu ve 500 ml su ilave ederek 5 dakika mikserle karıştırılır.
Bir gün önceden hazırlanan ekşi hamur mayası ile yaş maya eklenerek 2 dakika daha karıştırıldıktan sonra, 500 ml su ve tuz ilave edilerek yumuşak bir hamur hazırlanır. Hamur kabın kenarından toplanmaya başladıktan sonra 10 dakika kadar daha yoğrularak özlendirilir. Üzeri nemli bir bezle örtülür. Hamur, iyice mayalanıp iki katı kabarıncaya kadar ılık bir yerde dinlendirilir.
Önceden sıvı yağla yağlanan çöven adı verilen tavaya konur.
Tavada son mayalama ve fırında pişirme
Tavada 45–50 dakika bekletilip biraz daha mayalanması sağlandıktan sonra, 200℃’lik fırında 45–50 dakika pişirilir. Ekmeğin üzerine vurulduğunda tok bir sesin çıkması, ekmeğin piştiğini gösterir. Fırından çıkarılan Bartın Çöven Ekmeği, biraz soğuduktan sonra tavadan kaldırılıp alttan hava alabileceği bir ızgaranın üzerine yerleştirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bartın’ın mutfak kültüründe yer alan ürünün bütün üretim aşamaları Bartın ilinde gerçekleşir. Çöven tavada, taş fırında yapılan geleneksel üretim yöntemi sicilde yöreyle ün bağının dayanağıdır.
Yerel mutfaktaki yeri
Sicil, ürünün Bartın mutfak kültüründe eski bir geçmişe sahip olduğunu belirtir; belirli bir başlangıç tarihi vermez.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Bartın Çöven Ekmeği genellikle fırın tezgâhlarında ve ambalajlanmadan satışa sunulur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Bartın ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bartın ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olup coğrafi sınıra özgü üretim metodu bulunur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1045 tescil numaralı Bartın Çöven Ekmeği mahreç işareti olarak 10 Mart 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Bartın Çöven Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bartın Çöven Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bartın Belediyesinin koordinasyonunda, Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden, Bartın İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Bartın Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Bartın Çöven Ekmeği üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Bartın Çöven Ekmeği ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
