Ayvalık Karadikeni

Coğrafi işaretli ürün · Balıkesir

Latince tür adı Paracentrotus lividus olan; derisi dikenliler grubuna ait denizkestanelerinin, gıda olarak tüketilebilen gonad kısımlarının tekniğine uygun olarak çıkartılmasıyla; meze biçiminde doğrudan tüketime sunulan ya da limon suyu ve/veya zeytinyağı ile karıştırılarak çeşnili olarak hazırlanıp tüketime sunulan Ayvalık ilçesine özgü bir mezedir.

TÜRKPATENT Mahreç İşareti resmî amblemi
Tescil No / Tarihi1516 – 04.01.2024
Coğrafi İşaret TürüMahreç İşareti
Ürün sınıfıYöresel Yemekler Ayırt edicilikAyvalık Deniz Kestanesi yarım küre biçimli, Gonadlar uygun gelişimde toplam ağırlığın, Ayvalık Karadikeni Temel özellikAyvalık Karadikeni

Ayvalık Karadikeni nedir?

Latince tür adı Paracentrotus lividus olan; derisi dikenliler grubuna ait denizkestanelerinin, gıda olarak tüketilebilen gonad kısımlarının tekniğine uygun olarak çıkartılmasıyla; meze biçiminde doğrudan tüketime sunulan ya da limon suyu ve/veya zeytinyağı ile karıştırılarak çeşnili olarak hazırlanıp tüketime sunulan Ayvalık ilçesine özgü bir mezedir.

Bu ürünün tarihçesinde; meze olarak kullanımıyla Ayvalık ilçesinde alışılagelen adıyla Ayvalık Karadikeni olarak isimlendirilmiştir.

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

Ayvalık Deniz Kestanesi yarım küre biçimli

Ayvalık Deniz Kestanesi yarım küre biçimli, kahverengi-yeşil tonlarda ve ortalama 5 cm çapındadır; karın bölgesi hafif basıktır. Dikenleri sık ve sivri, ağız bölgesi küçüktür. Mor, kızıl veya siyaha yakın tonlarda görülebilir.

Gonadlar uygun gelişimde toplam ağırlığın

Gonadlar uygun gelişimde toplam ağırlığın yaklaşık %10'una ulaşabilir. Protein oranı en az %9, kuru madde oranı en az %15'tir. Tür halk arasında karadiken ve taş kestanesi adlarıyla da bilinir; kıyı şeridindeki sığ sulardan 80 m derinliğe kadar kayalıklarda ve deniz çayırlarında dağılım gösterir.

Ayvalık Karadikeni Nasıl Hazırlanır?

Hazırlama aşamaları

Elde edilen bu gonadlar; genellikle gıda ile temasa uygun cam şişelere/kaplara konulur.

Hazırlama ve ön işlemler

Ayvalık Karadikeninin Hazırlanmasında Kullanılan Bileşenler Listesi ve Kullanılacak Ortalama Miktarları (1 porsiyon):

Pişirme veya işleme

Denizkestaneleri karaya çıkartıldıktan sonra beklenmeksizin hızlı bir şekilde işlenmelidir.

Ayvalık Karadikeni Ne Zaman Hazırlanır ve Tüketilir? Nasıl Muhafaza Edilir?

Hasat zamanı

Ayvalık ilçesinde karadiken avcılığı/toplanması için en verimli dönem, yılın aralık ayında mart ayı arasındaki zaman aralığıdır.

Tüketim zamanı

Ayvalık ilçesinde, denizkestanelerinin avlanması/toplanması ve gıda olarak tüketimi yılın aralık ayında mart ayı arasındaki zaman aralığında artar.

Ayvalık Karadikeni Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler

Bu ürün mahreç işareti olarak tescillidir. Ürünün üretim, işleme veya diğer işlemlerinden en az biri belirlenen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmelidir.

Balıkesir ili Ayvalık ilçesinde uzun yıllardır üretilen ve hazırlanması ustalık becerisi ve emek isteyen Ayvalık Karadikeninin adını aldığı Ayvalık ilçesi ile ün bağı bulunur. Ayvalık Karadikeninin tüm üretim aşamaları, Balıkesir ili Ayvalık ilçesinde gerçekleştirilmelidir.

Tescil ve Denetim Bilgileri

1516 tescil numaralı Ayvalık Karadikeni mahreç işareti olarak 04.01.2024 tarihinde tescil edilmiştir.

Denetimler, Ayvalık Belediyesinin koordinasyonunda sicilde belirtilen kurumlar, alan uzmanları ve yerel temsilcilerin katılımıyla oluşturulan komisyonlar tarafından gerçekleştirilir. Ürünün tescilde belirtilen özelliklere uygunluğu sicilde belirtilen dönemlerde kontrol edilir; ayrıca şikâyet hâlinde denetim yapılır.

Ayvalık Karadikeni ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Ayvalık Karadikeni ibaresi ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.

Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.

Hizmet satın alabilir.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi Son doğrulama: 2026-08-25