Coğrafi işaretli ürün · Erzurum
Erzurum’da ince açılmış dana eti, soğan, yağ, yoğurt, mineralli su ve baharat içeren özel sosla terbiye edilir. Kuyruk yağıyla şişe katlanan döner, yavaşça çevrilip pişirilerek ince dilimler hâlinde sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Pasinler Yaprak Döner nedir?
Pasinler Yaprak Döner; Erzurum’da ince açılmış dana eti, soğan, yağ, yoğurt, mineralli su ve baharat içeren özel sosla terbiye edilir. Kuyruk yağıyla şişe katlanan döner, yavaşça çevrilip pişirilerek ince dilimler hâlinde sıcak sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İnce yaprak et
Genellikle dana karkasının but ve kaburga kısımları ince yapraklar halinde hazırlanır.
Dikey şişte yavaş pişirme
Terbiye edilmiş et dikey şişte çevrilerek pişirilir.
Ürünün diğer özellikleri
Pasinler Yaprak Dönerinin üretiminde genellikle kesimden sonra dinlendirilmiş dana karkas etlerinin but ve kaburga kısımlarındaki etler kullanılır. Bu etlerin ince ve yaprak şeklinde hazırlanması, terbiye edilmesi ve pişirilmesi aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Sicildeki üretim anlatımı
Et ve kuyruk yağı
- 20 kg ince ve yaprak şeklinde hazırlanmış et
- 4 kg kuyruk yağı (tercihen koyun kuyruk yağı)
Sos malzemeleri
- 1 kg rendelenmiş ya da çok ince doğranmış kuru soğan
- 500 ml ayçiçek yağı ve/veya zeytinyağı
- 250 g ince şekilde doğranmış biber
- 200 ml doğal mineralli su
- 100 ml sirke
- 50 g yoğurt
- 25 g kekik
- 25 g tuz
- 15 g karabiber
- 15 g kırmızı pul biber
- 5 g nane
Yaprak et ve sosun hazırlanması
Pasinler Yaprak Dönerinin hazırlanması ve pişirilmesinin tüm aşamalarında asgari teknik şartlar ve gıda hijyeni gerekliliklerine riayet edilir. Yaprak şeklinde açılan etler yeterince dövülerek daha ince hale getirilir. Yeteri kadar büyüklükte bir kabın içerisinde döner sosu için gerekli bileşenler iyice homojen bir şekilde karıştırılır.
Etin terbiye edilmesi
Hazırlanan sos içerisine hazırlanan etler konulur. Ortalama bir gün süre ile etler sos içerisinde bekletilir.* Hazırlanan sosun tat ve aroması ile etin iyice terbiye edilmesi sağlanır. Daha sonra terbiye işlemi sonlandırılır.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre etin sos içinde ortalama bir gün bekletilmesi belirtilir; sıcaklık verilmez. Sonraki pişirme mesafesi bekletmenin güvenli koşulu yerine geçmez. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Et ve yağın şişe dizilmesi
Terbiye edilmiş etler; ortalama 15 adet parça etten sonra bir sıra kuyruk yağı dizilmesi suretiyle döner şişine geçirilir/dizilir. Döner şişine uygun şekilde dizilen etler ve kuyruk yağları döner ocağına/tezgâhına yerleştirilir.
Ocakta pişirme
Pasinler Yaprak Döneri; tercihen odun ateşinde olmak üzere; döner ocağında 10–15 cm mesafede ayarlanabilir şekilde yavaş yavaş döndürülerek pişirilir.
Yaprak kesme
Pasinler Yaprak Döneri; yeterince kızarıncaya kadar pişirilir. Pişirilmesi tamamlanan yaprak dönerler, döner bıçağı ile ince şekilde kesilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Erzurum ilinin yemek kültüründe yer alan ürünlerden biri olan Pasinler Yaprak Dönerinin Erzurum ili Pasinler ilçesi ile ün bağı bulunur. Pasinler Yaprak Dönerinin, tüm üretim aşamaları Erzurum ilinde gerçekleştirilir. Bu sebeplerle; Pasinler Yaprak Dönerinin Erzurum ili Pasinler ilçesi ile ün bağı bulunur.
Sicildeki sunum anlatımı
Pasinler Yaprak Döneri; kendine has üretim metodu ile hazırlanan, uzun yıllardır halk arasında meşhur olarak ve günlük öğünlerde tüketilen bir üründür. Pasinler Yaprak Dönerinin servisi; tercihe göre pilav üstü olarak/pilav yanında, ekmek arası olarak, 100 g yaprak döner vb. şekilde istenilen porsiyonlarda tüketicilere servisi yapılır. Ayrıca Pasinler Yaprak Dönerinin; sıcak sunulması ve tüketilmesi sicilde önerilen servis biçimidir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Erzurum ilinde uzun bir geçmişe sahip olarak üretilen, kullanılan bileşenler ve üretim metodu bakımından farklılaşan Pasinler Yaprak Dönerinin hazırlanması ve pişirilmesi aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1463 tescil numaralı Pasinler Yaprak Döneri mahreç işareti olarak 6 Eylül 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Pasinler Yaprak Döneri ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Pasinler Yaprak Döneri ibaresi ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Pasinler Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda; Pasinler Ticaret ve Sanayi Odası ile Pasinler İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere düzenli olarak yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Pasinler Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir. – Üretimde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, – Pasinler Yaprak Dönerinin hazırlanması, pişirilmesi ve servisinin uygunluğu, – Pasinler Yaprak Döneri ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
