Çankırı Höşmerim Tatlısı

Coğrafi işaretli ürün · Çankırı

Çankırı’da buğday unu tereyağında kavrulur, kaya tuzlu suyla pişirilerek sıkıştırılabilir kıvama getirilir. Tabağa alınan tatlı petek balıyla sıcak sunulur; tuzlu meyane ve balın birleşimi ayırt edici lezzetini oluşturur.

TÜRKPATENT Mahreç İşareti resmî amblemi
Tescil No / Tarihi783 – 17.06.2021
Coğrafi İşaret TürüMahreç İşareti
Coğrafi SınırÇankırı İli
Ürün sınıfıTahıl, Pirinç, Un Ve Nişasta Temelli Tatlılar Ayırt edicilikKaya Tuzlu Meyane Ve Petek Balı SunumÜrüne Özgü Eşlikçilerle Servis

Çankırı Höşmerim Tatlısı nedir?

Çankırı Höşmerim Tatlısı, Çankırı’ya ait, un ve tereyağlı meyaneyi kaya tuzlu suyla birleştiren tatlıdır. Şeker yerine petek balıyla tatlandırılır ve sıcak ikram edilir.

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

1

Kaya tuzlu meyane ve petek balı

Çankırı’da buğday unu tereyağında kavrulur, kaya tuzlu suyla pişirilerek sıkıştırılabilir kıvama getirilir.

2

Yapı ve sunum kimliği

Tabağa alınan tatlı petek balıyla sıcak sunulur; tuzlu meyane ve balın birleşimi ayırt edici lezzetini oluşturur.

3

Tuzlu un meyanesi

Bu höşmerimde yumurta, irmik, peynir mayası ve şeker kullanılmaz. Tuz, yörede “kivir kivir” olarak tanımlanan tadın oluşmasını sağlar.

4

Petek bal ile tatlandırma

Şeker yerine petek bal kullanılır. Sıcak servis, balın yavaşça eriyerek un meyanesini tatlandırmasını sağlar.

5

Tuz ve balın tadı

Tuzun oluşturduğu tat yörede kivir kivir diye adlandırılır. Tatlandırmada şeker yerine bal kullanılır.

Nasıl hazırlanır ve pişirilir?

1

Malzemeler ve ölçüler

  • 250 g tereyağı
  • 500 g buğday unu
  • 70 ml su
  • 9 g kaya tuzu
  • 500 g petek bal
2

Tuzlu su ve meyanenin hazırlanması

Tuz ve su küçük bir cezvede kaynatılıp ılımaya bırakılır. Tereyağı kızdırılır; un karıştırılarak azar azar eklenir ve helva gibi katılaşıncaya kadar kavrulur.

3

Pişirme ve tabağa yerleştirme

Meyanesi gelince, un kızarmadan ılıtılmış tuzlu su eklenir. Gıda ile temasa uygun tahta kaşıkla karıştırılarak pişirilir. Un kaşığa yapışmayacak kıvama gelince pişirme sonlandırılır; tatlı servis tabağına alınır ve kaşıkla bastırılarak sıkıştırılır.

Yöresiyle bağı nedir?

Üretimde Çankırı’dan elde edilen kaya tuzunun kullanılması tercih edilir. Meyanesinin ayarlanması ustalık gerektirir; ürünün yöreyle ün bağı bulunur. Bütün üretim aşamaları Çankırı ilinde gerçekleştirilir.

Nasıl sunulur ve tüketilir?

Tatlı sıcak servis edilir; üzerindeki petek balının yavaşça erimesi tuzlu meyaneyi tatlandırır. Bu ürünün tarifinde şeker, yumurta, irmik veya peynir mayası yer almaz. Bal ayrı üstlük, un ve tereyağı pişen karışımın gövdesidir.

Geçmişi ve yöredeki yeri

Tatlı; 1988 tarihli “Yaran Diyarı Bizim Çankırı”, 1990 tarihli Çankırı Kültür ve Turizm Envanteri ve 2005 tarihli “Çankırı Yöresi Yemek Kültürü” yayınlarında yer alır.

Ürün 1988 tarihli Yaran Diyarı Bizim Çankırı, 1990 Kültür ve Turizm Envanteri ve 2005 Çankırı Yöresi Yemek Kültürü yayınlarında anılır. Coğrafi sınıra özgü üretim ve meyane ayarı ustalık gerektirir.

Tescil ve denetim bilgileri

İşaretin görünürlüğü

Ürün adı, logo ve mahreç işareti amblemi ürün veya ambalaj üzerinde; bunlar kullanılamıyorsa işletmede görünür biçimde bulundurulur.

Denetim mercii

Çankırı Belediyesi koordinatördür. Belediyeden, İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Çankırı Kahveciler ve Lokantacılar Esnaf Odasından birer uzmanla üç kişilik denetim mercii oluşur.

Denetim ve raporlama

Yılda bir düzenli denetim yapılır; ihtiyaç veya şikâyette ek denetim mümkündür. Bileşenler, üretim yöntemi, ürün adı, logo ve amblem kontrol edilir. Belediye raporları TÜRKPATENT’e gönderir. Uzman hizmeti alınabilir; tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.

İşletmede işaretin görünürlüğü

Ürün veya ambalaj üzerinde kullanılamadığında ürün adı ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.

Uzman hizmeti yetkisi

Denetim mercii kamu veya özel kuruluşlardan, uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi↗ Son doğrulama: 2026-10-17