Coğrafi işaretli ürün · Bolu
Bolu’nun Mudurnu ilçesinde yağda kavrulan un, yumurtalı şerbetle birleştirilir. Kaşıkla oval biçim verilen helva cevizle sunulur; şerbette yumurta kullanımı renk, tat ve kıvamın oluşmasında belirleyicidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Mudurnu Basma Helva nedir?
Sicil kaydı: “Mudurnu Basma Helvası, buğday ununun ayçiçek yağında kavrulması ve şeker, yumurta ile sudan hazırlanan şerbetin eklenmesiyle yapılır. Sarı-kahverengi kıvama gelen helvaya kaşıkla oval biçim verilir ve üzerine ceviz içi konulur.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yumurtalı şerbet
Sicil kaydı: “Şerbet, beyaz şeker, yumurta ve suyla hazırlanır. Yumurta ürünün renk, tat ve kıvamına katkıda bulunur.”
Kaşıkla oval biçim
Sicil kaydı: “Pişen helva bir miktar soğuduktan sonra kaşıkla şekillendirilir ve ceviz içiyle sunulur.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Sicil kaydı: “Helva istenilen sarı-kahverengi renk ve kıvama geldiğinde 10 dakika kadar sıcak olarak bekletilir.”
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Bileşenler ve miktarları
Sicil kaydı: “Tarifte 1 su bardağı ayçiçek yağı, 2 su bardağı özel amaçlı buğday unu, 1 su bardağı beyaz şeker, 1 yumurta ve 1 su bardağı su kullanılır. Sunumda ceviz içi eklenir.”
Unu kavurma
Sicil kaydı: “Yağ ısıtılır, un eklenir ve kısık ateşte 15–20 dakika sürekli karıştırılarak kahverengileşinceye kadar kavrulur.”
Yumurtalı şerbet hazırlama
Sicil kaydı: “Ayrı kapta şeker ve yumurta iyice çırpılır. Su eklenerek şerbet hazırlanır.”
Şerbetle pişirme
Sicil kaydı: “Şerbet kavrulan una eklenir ve kısık ateşte karıştırılarak pişirilir. Helva tahta kaşığa yapışmamaya başladığında istenen kıvama ulaşır.”
Dinlendirme ve şekil verme
Sicil kaydı: “Sarı-kahverengi renk ve kıvama ulaşan helva dinlendirilerek bir miktar soğutulur. Kaşıkla oval biçim verilerek tabaklara alınır; üzerine ceviz içi konulur.”
Sürelerin kaynak kapsamı
Sicilin akış şeması ile üretim anlatımında şerbetle karıştırma ve dinlendirme aşamaları için farklı süreler verilmiştir. Bu sürelerin hangi koşullara ait olduğunun açıklanması gerekmektedir.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre akış şeması ve anlatımdaki sürelerin kapsamı: İkinci sayfanın akış şeması şerbet ilavesinden sonra 8–10 dakika karıştırma ve 15 dakika bekleme gösterir. Üçüncü sayfadaki anlatım aynı safhalarda 10–15 dakika karıştırma ve 10 dakika sıcak bekletme verir. Farklı sürelerin hangi yöntem veya koşula ait olduğu açıklanmıyor. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Mudurnu Basma Helvası, Mudurnu ilçesinin yemek kültüründe geleneksel yöntemlerle üretilir. Sicilde yöreyle ün bağı, bileşenleri ve ustalık gerektiren yapım yöntemiyle açıklanır. Bütün üretim aşamaları tanımlanan coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Bir miktar soğutulan helva, kaşıkla oval porsiyonlar hâlinde tabaklara alınır. Üzerine ceviz içi konularak sunulur; sarı-kahverengi kıvamı ve cevizli sunumu ürünün görünümünü tamamlar.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicilde, ayçiçek yağının bulunmadığı dönemlerde helvanın daha çok tereyağı ve kaymakla yapıldığı belirtilir. Ürün Mudurnu’da geleneksel yöntemlerle üretilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
637 tescil numaralı Mudurnu Basma Helvası mahreç işareti olarak 23 Aralık 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Mudurnu Basma Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Mudurnu Basma Helvası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Mudurnu Kaymakamlığı koordinatörlüğünde; Mudurnu Kaymakamlığı, Mudurnu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Mudurnu Belediyesi ve Mudurnu Halk Eğitim Müdürlüğünden birer üyenin katılımıyla en az 3 kişiden oluşacak denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az 1 kez yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılır.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Mudurnu Kaymakamlığı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii; Mudurnu Basma Helvası coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, üretimde kullanılan bileşen listesi ile “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen kriterlere uygun olarak üretim yapılıp yapılmadığını kontrol eder.
Denetim esnasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum ya da kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii Kamu Kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetim gerçekleştirme sırasında yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
