Coğrafi işaretli ürün · Erzurum
Erzurum mutfağında üçgen kesilen yumurtalı hamurlar içsiz olarak haşlanır. Sarımsaklı yoğurt, maydanozlu dana kıyması ve pul biberli tereyağı sırasıyla üzerine eklenir; ayrı hazırlanan katmanlarla sıcak olarak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzurum Tatar Böreği nedir?
Erzurum Tatar Böreği, içsiz üçgen hamurlara yoğurt ve ayrı hazırlanmış kıyma eklenmesiyle sunulan bir yemektir. Sarımsaklı yoğurt ve biberli tereyağı katmanları bulunur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İç harç yerine üstlük
Hamur haşlanırken dana kıymalı sos ayrı hazırlanır. Tabakta önce sarımsaklı yoğurt, sonra maydanozlu kıyma ve en son pul biberli tereyağı kullanılır.
Ölçü ve muhafaza teyidi
Sicildeki 2 cm kalınlık ile −4 °C dondurma ifadeleri resmî teyit gerektirir. Ölçüm kapsamı ve saklama koşulları açıklanmadığından bu kayıt genel bir saklama önerisi için yeterli değildir.
İçsiz hamur ve ayrı kıymalı sos
Yörede içsiz mantı adı da kullanılır. Sos yağsız dana kıyması, zeytinyağı, maydanoz, karabiber ve tuzdan hazırlanır; hamurun içine doldurulmaz.
Belgedeki ölçülerin teyit kapsamı
Sicilde üçgenlerin kenarları yaklaşık 5×3×3 cm, hamur kalınlığı 2 cm olarak yazılıdır. Kurutulmuş hamur için −4 °C’de dondurma ifadesi de bulunur. Bu iki ölçü resmî teyit konusudur; açıklamada saklama önerisi veya düzeltilmiş birim olarak kullanılmaz.
Sicildeki üretim anlatımı
Dört kişilik tarif
4 kişilik Erzurum Tatar Böreği üretmek için gerekli olan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
Hamur bileşenleri
- 400–500 g buğday unu
- 1–2 adet yumurta
- 8 g tuz
- 360 ml su
Sarımsaklı yoğurt bileşenleri
- 500 g yoğurt
- 3–4 diş sarımsak
Tereyağlı ve kıymalı sos bileşenleri
- 150 g tereyağı
- 5 g pul biber
- 2 g tuz
- 300 g yağsız dana kıyma
- 30 ml zeytinyağı
- 75 g maydanoz
- 7 g karabiber
- 5 g tuz
Hamuru yoğurma ve açma
Bir kaba un, yumurta ve tuz konup üzerine azar azar su eklenerek yoğrulur. Hazırlanan hamur 5 bezeye ayırılır. Her bir beze, unlanan tezgâhta kalınlığı 2 cm olacak şekilde açılır ve genişliği en az 5 cm olan uzun şeritler kesilir.
Üçgen hamurları kesme
Hamur şeritleri, kenar uzunlukları yaklaşık 5x3x3 cm olan üçgenlere kesilir ve unlanarak tepsiye konur.
Haşlama suyunu hazırlama
Bir tencerede 2 l su ve 6 g tuz kaynatılır.
Üçgen hamurları haşlama
Su kaynamaya başlayınca üçgen kesilen hamurlar ilave edilir ve pişinceye kadar yaklaşık 15 dakika haşlanır.
Yoğurt ve iki sosun hazırlanması
Bir kapta yoğurt, tuz ve rendelenmiş sarımsak karıştırılarak sarımsaklı yoğurt hazırlanır. Bir tavada tereyağı kızdırılır ve pul biber ilave edilerek yemeğin sosu hazırlanır. Zeytinyağında kavrulan kıymaya ince doğranmış maydanoz, karabiber ve tuz ilave edilip 1 dakika daha kavrularak kıymalı sos hazırlanır.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Üçgen şeklinde kesilen hamurlar, birbirine değmeyecek şekilde düz bir zemine yayılıp oda sıcaklığında yaklaşık 24 saat kurutulduktan sonra -4 °C’de dondurularak muhafaza edilebilir.*
* Sicil, yumurtalı hamurun oda sıcaklığında yaklaşık 24 saat kurutulmasını ve −4 °C’de dondurularak muhafazasını bildirir. Bu kurutma ve muhafaza koşulları için ürüne ve işlem aşamasına özgü teknik doğrulama gereklidir; belgedeki sıcaklık varsayımla başka bir değere çevrilemez.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınır, Erzurum ili olarak belirlenmiştir. Ürünün bu yöreyle ün bağı bulunur. Üretimin tüm aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir. Ürün, yörenin mutfak kültüründe yer alır.
Sicildeki sunum anlatımı
Haşlanmış hamurlar süzülerek tencereden çıkarılıp servis tabağına konur.
Tüketim ve kullanım biçimleri
Üzerine sırasıyla sarımsaklı yoğurt, kıymalı sos ve pul biberli sos gezdirilerek döküldükten sonra sıcak olarak servis yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1367 tescil numaralı Erzurum Tatar Böreği mahreç işareti olarak 26 Mayıs 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Erzurum Tatar Böreği ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Erzurum Tatar Böreği ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erzurum Ticaret Borsasının koordinatörlüğünde, Atatürk Üniversitesi Turizm Fakültesin Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümünden, Erzurum İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Erzurum Ticaret Borsasından konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen durumlarda ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir. Denetim mercii, aşağıdaki kriterlere bağlı olarak denetim faaliyetlerini gerçekleştirir.
Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
Üretim metoduna uygunluk. Erzurum Tatar Böreği ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
