Coğrafi işaretli ürün · Erzurum
Erzurum’da taze ve tuzsuz Civil Peyniri, süt kaymağı ve unla hazırlanan tuzlu bir helvadır. Hores adıyla da bilinir; kaymakta kavrulan una eklenen peynir, ürünün içinde tel tel görünen lifli yapıyı oluşturur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzurum Peynir Helvası nedir?
Erzurum Peynir Helvası; 116 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Erzurum Civil Peyniri, buğday unu veya kepekli un, süt kaymağı ve tuz kullanılarak bakır tavada üretilen tuzlu helvadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üretim dönemi ve bileşenler
Özellikle sütün bol olduğu yaz aylarında yoğun olarak üretilir. Erzurum Peynir Helvasının üretiminde kullanılan bileşenler aşağıdaki gibidir.
Taze civil peyniri ve süt kaymağı
Üretimde, aynı coğrafi sınırdan elde edilen ve genellikle aynı gün yapılmış taze, tuzsuz Erzurum Civil Peyniri kullanılır. Süt kaymağı ile bu peynirin birlikte kullanılması ürünün ayırt edici özelliğidir.
Fiziksel ve kimyasal özellikler
Fiziksel ve kimyasal özellikler için sicilde verilen özellikler ve ölçü birimleri aşağıdaki tabloda yer alır.
Sicilde ürünün karakterizasyonu için verilen değerlerdir; denetim yöntemi veya denetim takvimi değildir.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicilde ürünün karakterizasyonu için verilen değerlerdir; denetim yöntemi veya denetim takvimi değildir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | En az | En çok |
|---|---|---|
| Kuru madde (kg/100 kg) | 82,00 | 89,50 |
| Yağ (kg/100 kg) | 33,00 | 45,00 |
| Protein (kg/100kg) | 10,11 | 15,50 |
| Tuz (kg/100kg) | 0,50 | 0,70 |
| Asitlik (%) | 0,18 | 0,40 |
| pH | 4,8 | 5,5 |
| Kül (kg/100kg) | 1,49 | 2,00 |
Nasıl hazırlanır?
Bileşenler ve kaymağın kaynatılması
1 kg süt kaymağı, 400 g taze ve tuzsuz Erzurum Civil Peyniri, 5 yemek kaşığı buğday unu veya kepekli un kullanılır. Tuz miktarı peynire göre %1’dir. Süt kaymağı bakır tavada, kesilmemesine ve köpürmemesine dikkat edilerek 15–20 dakika kaynatılır.
Unu kavurma ve soğutma
Erimiş kaymağa azar azar un eklenir ve kısık ateşte yaklaşık 15 dakika kavrulur. Gıdayla temasa uygun cilalı tahta kaşık kullanılır. Yörede “yağın kusması” denilen, yağın yüzeye çıktığı aşamada tava ateşten alınır. Karışım 70–80 °C’ye kadar soğutulur.
Civil peynirini hazırlama ve ekleme
Taze, tuzsuz civil peyniri didiklenerek tellere ayrılır. Mermerşahi denilen beyaz pamuklu kumaş içinde suyu sıkılır. Peynire göre %1 oranında tuz eklenir; peynir kavrulmuş unun içine konur. Tahta kaşıkla karıştırılıp peynir eritildiğinde helva servise hazır olur.
Nasıl muhafaza edilir?
Erzurum Peynir Helvası, gıda ambalajlama kurallarına uygun paketlerde, talebe göre farklı miktarlarda satışa sunulur. +4 °C’de en fazla 10 gün muhafaza edilir. Daha uzun süre saklanması gerektiğinde şoklanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Geçmişi eskiye dayanan Erzurum Peynir Helvasının üretiminde, aynı coğrafi sınırdan kaynaklanan ve genellikle aynı gün üretilmiş olan taze ve tuzsuz Erzurum Civil Peyniri kullanılır. Coğrafi sınıra özgü bu üretim metodu, ustalık becerisi gerektirir. Bu nedenle Erzurum Peynir Helvasının coğrafi sınırla ün bağı bulunduğundan üretimin tüm aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Geçmişi eskiye dayanan Erzurum Peynir Helvası, coğrafi sınırda “hores” adıyla da bilinir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
806 tescil numaralı Erzurum Peynir Helvası mahreç işareti olarak 16 Temmuz 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Erzurum Peynir Helvası ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Erzurum Peynir Helvası ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erzurum Ticaret Borsasının koordinasyonunda ve Erzurum Ticaret Borsasından, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği bölümünden ve Erzurum Esnaf Sanatkârlar Odaları Birliğinden konuda uzman birer temsilcinin katılımlarıyla oluşan denetim mercii tarafından yılda bir kere düzenli olarak, ayrıca gerekli görünen durumlarda veya şikâyet halinde her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Üretimde kullanılan Erzurum Civil Peynirinin, tercihen günlük üretim olmak üzere taze ve tuzsuz olması. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Nihai ürün özelliklerinin uygunluğu. Ambalaj ve muhafaza koşullarının uygunluğu. Erzurum Peynir Helvası ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu ve özel kuruluşlarından veya bunlarda görevli, uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanılabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
