Coğrafi işaretli ürün · Erzurum
Erzurum Tereyağında kavrulan unla hazırlanır. Kuru şekerle tatlandırılan çeşidi gevrek, şekerli suyla hazırlanan çeşidi daha yumuşaktır; cevizle süslenip bayram, düğün ve diğer yöresel törenlerde ikram edilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erzurum Un Helvası nedir?
Erzurum Un Helvası; 1244 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Erzurum Tereyağı, buğday unu ve beyaz toz şeker kullanılarak Erzurum ilinde üretilen helvadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Doğrudan şekerle tatlandırılan gevrek doku
Bu şekilde üretilen helva gevrek olup şeker tanecikleri hissedilebilir.
Şekerli suyla oluşan yumuşak doku
- Suda eritilen beyaz toz şeker, kavrulan una sıcakken ilave edilip iyice karıştırılır.
Bu şekilde üretilen helva daha yumuşak ve pürüzsüz bir yapıya sahiptir.
Soğuma ve yeniden ısıtma
Helva soğudukça sertleşir; hafifçe ısıtıldığında yeniden yumuşar.
Nasıl hazırlanır?
Bileşenler ve unu kavurma
75 g Erzurum Tereyağı, 330 g buğday unu, 250 g beyaz toz şeker ve 100 g iri kıyılmış ceviz içi kullanılır. Tencerede eritilen tereyağına un eklenir; dipten iyice karıştırılarak kısık ateşte yaklaşık 30 dakika kavrulur.
Doğrudan şekerle tatlandırma
Beyaz toz şeker, kavrulmuş una sıcakken eklenir ve şeker eriyinceye kadar iyice karıştırılır. Bu yöntemde helva gevrektir; şeker tanecikleri hissedilebilir.
Suda eritilmiş şekerle tatlandırma
Beyaz toz şeker 100 ml suda eritilir. Kavrulmuş una sıcakken eklenerek iyice karıştırılır. Bu yöntem daha yumuşak ve pürüzsüz bir doku oluşturur.
Biçim verme ve servis
Helva sıcakken servis tabağına yayılır. Kaşığın ucuyla bastırılarak biçim verilir ve iri kıyılmış ceviz içi eklenir. Sicilde porsiyon miktarı 100 g olarak belirtilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Kapalı kap içinde ve buzdolabında 1 ay muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınır, Erzurum ili olarak belirlenmiştir. Erzurum Un Helvası Erzurum’da köklü bir geçmişe sahiptir. Üretiminde, aynı coğrafi sınırdan kaynaklanan Erzurum Tereyağı kullanılır. Ürünün bu yöreyle ün bağı bulunur. Üretimin tüm aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir. Ürün, yörenin mutfak kültüründe yer alır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Gıda ile temasa uygun ambalajlarda satışa sunulur. 100 g’lık porsiyonlar halinde servisi yapılır. Hafifçe ısıtılarak tüketime uygundur. Tatlandırma işlemi tamamlanan helva sıcakken servis tabağına düzgünce yayılır.
Bayram, kutlama, düğün, asker uğurlama ve ilk çiğdemin görüldüğü gün ikram edilir. Cenazelerin üçüncü, yedinci ve kırkıncı günleri de yöresel ikram zamanları arasındadır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1751 tescil numaralı Erzurum Un Helvası mahreç işareti olarak 7 Temmuz 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Erzurum Un Helvası ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Erzurum Un Helvası ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erzurum Ticaret Borsasının koordinasyonunda ve Erzurum Ticaret Borsasından, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Otel Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümünden ve Erzurum Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünden ürün konusunda uzman birer temsilcinin katılımlarıyla oluşan üç kişilik denetim mercii tarafından yılda bir kere düzenli olarak, ayrıca gerekli görünen durumlarda veya şikâyet halinde her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Üretimde 1244 sayı ile tescilli Erzurum Tereyağı kullanılması. Üretimde kullanılan diğer bileşenlerin uygunluğu. Özellikle unun kavrulması ve tatlandırılması aşamaları olmak üzere üretim metoduna uygunluk. Ürün özelliklerinin uygunluğu. Ambalaj ve muhafaza koşullarının uygunluğu. Erzurum Un Helvası ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu ve özel kuruluşlarından veya bunlarda görevli, uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanılabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, halkların korunmasın da hukuki süreçleri yürütür.
