Coğrafi işaretli ürün · Edirne
Edirne’nin Enez ilçesindeki Çeribaşı köyünde 0900 Ziraat çeşidinden yetiştirilir. Üretimde Gi 148/1 anaçlar üzerine aşılanan bitkiler kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çeribaşı Kirazı nedir?
Çeribaşı Kirazı, Prunus avium L. türünde “Gi 148/1” anaçlar üzerine aşılanan “0900 Ziraat” çeşidi bitkiler kullanılarak Çeribaşı Köyünde üretilir.
Ayırt edici özellikleri
Çeribaşı Köyü 64 m rakımda olup denize uzaklığı 8 km’dir.
Çeribaşı Kirazının yetiştirildiği bahçelerin coğrafi konumu ve bölgede kuzey rüzgârlarının hâkim olması kiraz yetiştiriciliğinde avantaj sağlar.
Çeribaşı Kirazının düzenli ve dengeli güneşleme ihtiyacı Çeribaşı Köyünde ideal düzeyde karşılanır.
Bitki ve meyve özellikleri
Çeribaşı Kirazının olgunlaşma dönemindeki sıcaklar meyvenin su kaybının minimum düzeyde kalmasına yardımcı olur.
Üretim tekniği ve ustalık
Özellikle yetiştirildiği alanların doğu-batı yönlerinin açık olması, kiraz bahçelerinin güneşleme ihtiyacının dengeli bir şekilde karşılanmasını sağlar.
Tablo-1: Çeribaşı Kirazının fiziksel özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan çeribaşı kirazının fiziksel özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 4 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan çeribaşı kirazının fiziksel özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Sapsız meyve ağırlığı (g) | 8,75 – 11,76 |
| Çekirdek ağırlığı (g) | 0,39 – 0,49 |
| Meyve eni (mm) | 37,46 – 39,41 |
| Sap uzunluğu (mm) | 60,26 – 82,70 |
Çeribaşı Kirazı nasıl yetiştirilir?
Bahçe tesisi ve dikim
44–87 m rakımlı kuzeybatı yamaçları seçilir; toprak derinliği 2 m olmalıdır. Dikimden 1 ay önce arazi tesviye edilip sürülür. Ekim sonundan nisan ortasına kadar dikim yapılabilir.
3–5 m × 4–5 m aralıklarla, 60 cm derinlikte ve 50 × 50 cm boyutlarında çukurlar açılır. Gi 148/1 anacı üzerine aşılı 0900 Ziraat çeşidi fidanların kök uçları temizlenir; aşı noktası dikim tahtasının üzerinde tutulur. Çukurlar 1/1 oranında iyi yanmış hayvan gübresiyle karıştırılan toprakla kapatılır, bastırılır ve can suyu verilir.
İlk yıllarda şekil verme
Gözler kabarıp 2–3 cm sürgün oluştuktan sonra lider (gövdenin merkezinde bırakılan ana dal) ile rakip birinci, ikinci ve üçüncü sıradaki gözler ile aşı noktasından 40 cm yüksekliğe kadar olan göz ve sürgünler alınır. Sürgünler henüz yeşilken ve 8–10 cm uzunluğundayken dal açıları genişletilir; ışık alımı ve erken meyve oluşumu desteklenir. Kirazın yukarı yönlü dar açılı dal gelişimi ışık alımını azaltabildiğinden dal açıları genişletilir.
İkinci yıl en üst dal grubundan itibaren lider üzerinde 80–90 cm’den tepe kesimi yapılır ve gereken dallar seyreltilir. Üçüncü ve dördüncü yıllarda aynı terbiye sürdürülür. Alçakta oluşan büyük, zayıf, sarkan veya ışığı engelleyen dallar çıkarılır ya da kısaltılır. İlk yıllardaki şekil budaması erken verimliliği destekler.
Yıllık budama ve sulama
Verim çağındaki ağaçlara yılda 2 farklı dönemde budama uygulanır. Dal dağılımı, ışıklanma, meyve iriliği, hastalıklı ve kuru dalların uzaklaştırılması ile hasat ve ekipman erişimi gözetilir. Budama eğitimli kişilerce bahçenin durumuna göre yapılır.
Sulama iklim ve mevsim koşullarına göre damlama yöntemiyle yapılır. Aktif gelişmede nisan ayından hasada kadar serin saatlerde her gün ortalama bir saat sulama sağlanır. Meyve bağladıktan sonra günlük sulama yapılır.
Gübreleme ve toprak bakımı
Toprak ve yaprak analizleri her yıl yapılır. Bahçe kurulmadan önceki yıllardan başlayarak üç yılda bir dekara 2–3 ton yanmış ahır gübresi verme geleneği, dikim sonrasında da sürdürülür.
Kasım ve aralıkta taç izdüşümünde hayvansal gübre ile fosforlu ve potasyumlu taban gübreleri; nisan ve mayısta ağacın yaşı ve ihtiyacına göre potasyum nitrat uygulanır. Gübre gövde ve köklere temas ettirilmez. Nisan ve mayısta sıra araları ve üzerleri yaklaşık 20 gün arayla 2–3 kez işlenerek havalandırılır ve yabancı otla mücadele edilir.
Zirai mücadele
İklim verileri ve çiçeklenme durumu gözetilir. Meyve gözleri uyanmadan ve bahar aylarında, ilgili mevzuata uygun bitki koruma ürünleriyle zararlılara karşı mücadele yapılır.
Hasat
Haziranın birinci ve ikinci haftasında deneyimli kişiler meyveleri saplarıyla elle toplar. Dallara zarar verilmez ve gıdayla temasa uygun kaplar kullanılır. Sicilde kuzey rüzgârlarının bazı zararlıların görülmemesine ve sağlam hasada katkısı da açıklanır.
Muhafaza koşulları
Toplanan kiraz serin ve kuru ortamda muhafaza edilir; fazla bekletilmeden en kısa sürede tüketiciye sunulur.
Çeribaşı Kirazı hasat edildiği gün soğuk hava depolarına alınarak 0–2 °C’de 10 gün muhafaza edilebilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Çeribaşı Köyünün verimli toprakları, düzenli güneşlenmesi ve kuzey rüzgârları kiraz yetiştiriciliğini destekler. Ürün köyün tarım ekonomisindeki geçmişi nedeniyle coğrafi sınırla ün bağı taşır. Sicile göre bütün üretim aşamaları Edirne ili Enez ilçesi Çeribaşı Köyünde gerçekleştirilir.
Yöredeki geçmişi
Çeribaşı Kirazının köyde uzun bir geçmişi bulunur ve ürün köyün tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Keşan Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde ve Keşan Ticaret ve Sanayi Odası, Enez Belediyesi, Enez İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Çeribaşı Köyü Muhtarlığından konuda uzman birer kişinin katılımıyla dört kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi ve şikâyet halinde her zaman yapılabilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
- Bahçe tesisi ve üretimin coğrafi sınırda yetiştirilen Prunus avium L. türünde “Gi 148/1” anaçlar üzerine aşılanan “0900 Ziraat” çeşidi bitkiler kullanılarak yapılması.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Ürünün, Tablo 1’de belirtilen özellikler bakımından uygunluğu.
Çeribaşı Kirazı ibareli logonun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1790 tescil numaralı Çeribaşı Kirazı mahreç işareti olarak 13 Kasım 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Çeribaşı Kirazı ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
