Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da ayva parçaları ile kıymalı köfteler sıra halinde dizilerek tereyağı ve suyla pişirilir. Soğan ve maydanoz köfte karışımına katılır; kuzu kıyması tercih edilir, ayvanın biçimi büyüklüğüne göre değişir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Ayva Dizmesi nedir?
Diyarbakır Ayva Dizmesi, Diyarbakır’da ayva parçaları ile kıymalı köfteler sıra halinde dizilerek tereyağı ve suyla pişirilir. Soğan ve maydanoz köfte karışımına katılır; kuzu kıyması tercih edilir, ayvanın biçimi büyüklüğüne göre değişir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ayva ve köftenin sıralı dizimi
Ayva büyüklüğüne göre yarım veya halka biçiminde hazırlanır. Kıyma, soğan ve maydanozlu köfteler ayvayla dönüşümlü dizilir; tereyağı ve sıcak suyla birlikte pişirilir.
Tercih edilen kuzu kıyması
Kuzu kıyması tercih edilir; bu tercih zorunlu kuzu eti şartı gibi genişletilmez. Sıcak sunumda ayva ile köfte birlikte yer alır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Sicildeki tarif 6 kişilik ölçülerle verilir.
Malzemeler (6 kişilik)
- 1 kg kıyma (tercihen kuzu etinden),
- 1 kg ayva,
- 500 ml su,
- 30 g tereyağı,
- 1 adet kuru soğan,
- 1 demet ayıklanmış maydanoz,
- 15 g tuz,
- 5 g karabiber.
Hazırlama ve pişirme
Yeteri kadar büyük bir kabın içerisine; kıyma, küçük doğranmış şekilde soğan-maydanoz, tuz ve karabiber konulur ve karışması sağlanır. Bu karışım iyice yoğurulur ve 30 dakika kadar dinlenmeye bırakılır.
Kullanılacak ayvalar küçük ise ortadan ikiye bölünür. Büyük ise halka halinde kesilir ve çekirdek kısımları ayrılır ve ayvalar temizlenir.
Kesilerek elde edilen ayva büyüklüğü ile orantılı olacak şekilde; hazırlanan karışımdan elle şekil verilerek köfteler yapılır. Bir ayva parçasına bir köfte gelecek şekilde; fazla derin olmayan kabın/tavanın vb. içerisine ayva-köfte ikilisi dikkatlice dizilir.
Bu kabın içerisine tereyağı, tuz ve sıcak su ilave edilir ve pişirme aşamasına geçilir. Köftelerin pişmesinin tamamlanmasıyla ocaktan alınır.
Diyarbakır Ayva Dizmesinin hazırlanmasında özellikle; ayva ve köftelerin orantılı şekilde hazırlanması, dizilmesi, köftelerin ayva ile beraber yeterince pişirilmesi aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Yöresiyle bağı nedir?
Tescilli coğrafi sınır: Diyarbakır ili
Diyarbakır ilinde uzun bir geçmişe sahip olarak üretilen, hazırlanması ve pişirilmesi ustalık becerisi gerektiren, ürün hazırlamada kullanılan bileşenler ve üretim metodu bakımından farklılaşan Diyarbakır Ayva Dizmesinin; Diyarbakır ili ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle; Diyarbakır Ayva Dizmesinin tüm üretim aşamaları, Diyarbakır ilinde gerçekleştirilir.
Diyarbakır ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Diyarbakır Ayva Dizmesi özellikle günlük öğünlerde tüketimin yanı sıra; misafir ağırlama, düğün, bayram, festival gibi özel günlerde de ikram edilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Diyarbakır Ayva Dizmesinin; sıcak sunulması ve tüketilmesi sicilde önerilen servis biçimidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir.
Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetimde incelenen özellikler
- Üretimde kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu,
- Diyarbakır Ayva Dizmesinin hazırlanması, pişirilmesi ve servisi aşamalarının uygunluğu,
- Diyarbakır Ayva Dizmesi ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanım biçiminin uygunluğu.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 1554
- Tescil tarihi: 06.03.2024
- Başvuru numarası: C2023/000243
- Başvuru tarihi: 25.09.2023
- Sicildeki ad: Diyarbakır Ayva Dizmesi
- Ürün ve resmî grup: Yemek/Yemekler ve çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi
- Sicilde kayıtlı adres: Dağkapı Elazığ Cad. Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Ayva Dizmesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servisinin yapıldığı gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
