Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da kuzu işkembesinden hazırlanan kibe bohçaları ve mumbar, etli Karacadağ Pirinci harcıyla doldurulur. Kibe dikilerek, mumbar uçları bağlanarak kapatılır; farklı zamanlarda kaynayan suya eklenen dolmalar birlikte pişirilip sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Kibe Mumbar nedir?
Diyarbakır Kibe Mumbar, kuzu işkembesi bohçalarıyla mumbarın etli pirinç harcıyla doldurulup birlikte pişirildiği dolma yemeğidir. İşkembe parçaları dikilir, mumbarın uçları bağlanarak kapatılır.
Kibe, kuzunun midesinin en büyük bölümündeki ince kısımların kesilip bohça biçiminde dikilmesi, harçla doldurulması ve tamamen kapatılıp pişirilmesi için kullanılan yöresel addır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kibe bohçası ve mumbar
Bir yaşındaki kuzunun işkembesi kibe bohçası, bağırsakları mumbar olarak hazırlanır. Harçta et ve 337 sayı ile tescilli Karacadağ Pirinci kullanılır.
İşlemleri ayrılmış birlikte pişirme
Kibe dikilerek, mumbar uçları bağlanarak kapatılır. Kaynar suya önce kibe, on dakika sonra mumbar eklenir. Temizleme için kullanılan tuz ve limon tuzu, iç harç miktarı gibi değerlendirilmez.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Sicildeki tarif 6 kişilik ölçülerle verilir.
Malzemeler (6 kişilik)
- 5 adet mumbar
- 3 adet kibe
- 100 g limon tuzu (mumbarın temizlenmesi için)
- 100 g kaya tuzu (mumbarın temizlenmesi için)
İç harç bileşenleri
- 1 kg yağlı kuzu eti
- 3 adet kuru soğan
- 500 g Karacadağ Pirinci
- 40 g biber salçası
- 40 g sadeyağ
- 20 g tuz
- 20 g pul biber
- 5 g karabiber
- 20 g kuru nane
- 3 l su
İç harcın hazırlanması
Bıçakla doğranmış yağlı kuzu eti, Karacadağ Pirinci, küçük doğranmış kuru soğan, salça ve baharatlar karıştırılır. Mumbarın yağı az ise yağ ilave edilir.
Mumbarlar; su ile iyice yıkanır, üzerindeki fazla yağlar alınıp tekrar su ile yıkandıktan sonra iç kısmı dışarıya doğru çevrilir. Kaya tuzuyla ovulur, iyice yıkanıp tekrar ters çevrilir. Limon tuzu ilave edilen suyun içinde 10 dakika bekletilir ve 5×10 cm ebatlarında kesilir. Sol avuç içine alınan mumbarlar, sağ elin işaret parmağıyla içe doğru çevrilir ve içlerine, çok sıkıştırılmadan harç doldurulur.
Mumbarların uç kısımları birleştirilerek iple bağlanır, tuz ile ovulur ve sudan geçirilir.
Temizlenmiş ve beyazlatılmış olarak alınan kibeler; iyice yıkanıp üzerlerindeki yağ, zar vb. fazlalıklar alınır. Tuz, un ve limon kabuğu ile ovulup yıkandıktan sonra suda bekletilir. 10×10 cm boyunda küçük parçalara bölünür, bir tarafı açık kalacak şekilde dikilir ve açık olan kısımlarından iç harç doldurulduktan sonra açık olan kısımları da dikilir. Üzerlerine bastırılarak iç harcın eşit bir şekilde dağılması sağlanır.
Doldurulmuş kibeler, kaynamakta olan suda 10 dakika kadar pişirildikten sonra doldurulmuş mumbarlar eklenerek 2 saat kadar pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Diyarbakır Kibe Mumbarın geçmişi eskiye dayanır. Diyarbakır ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Coğrafi sınıra özgü bileşen kullanımı ve üretim metodu vardır. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Diyarbakır Kibe Mumbarın tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Diyarbakır Kibe Mumbarın servisi, sıcak olarak yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda ve Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Aşçılık Programından konuda uzman birer kişinin katılımlarıyla toplam 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Düzenli olarak yılda bir kez yapılan denetimler, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu; üretim metoduna uygunluğu ve Diyarbakır Kibe Mumbar ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 1157
- Tescil tarihi: 28.06.2022
- Başvuru numarası: C2020/387
- Başvuru tarihi: 11.11.2020
- Sicildeki ad: Diyarbakır Kibe Mumbar
- Ürün ve resmî grup: Yemek / Yemekler ve çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Yenişehir Mah. Dr. Yusuf Azizoğlu Cad. No:2 Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Kibe Mumbar ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Diyarbakır Kibe Mumbar ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
