Coğrafi işaretli ürün · Diyarbakır
Diyarbakır’da kuzu dalağı, soğan, kuyruk yağı ve yedi türlü baharatla hazırlanan harçla doldurulur. Tepsiye yerleştirilen dalakların dışı gömlek yağıyla kapatılıp fırınlanır; iç dolgu ve dış yağ örtüsünün ayrı kullanımı yemeğin hazırlık kimliğini belirler.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Diyarbakır Dalak Dolması nedir?
Diyarbakır Dalak Dolması, kuzu dalağının yağlı ve baharatlı harçla doldurulup gömlek yağı örtüsü altında fırınlanmasıyla hazırlanan yemektir. Kuyruk yağı dolguda, gömlek yağı dış örtüde yer alır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Diyarbakır Dalak Dolmasında kuzu dalağı, kuyruk yağı, iç (gömlek) yağı, kuru soğan ve baharatlar kullanılır. Dolgu ile dış örtüde kullanılan yağların işlevi birbirinden ayrılır.
Dalak, iç yağ ve dış örtü
Kuzu dalağı soğan, kuyruk yağı ve yedi türlü baharatlı harçla doldurulur. Kuyruk yağı iç dolgudadır; gömlek yağı dolmanın dışını kaplayan ayrı örtüdür.
Tepside fırınlama
Doldurulup dışı gömlek yağıyla kapatılan dalaklar tepside yaklaşık 45 dakika fırınlanır. Sicil fırının sayısal sıcaklığını vermez; sunum sıcaktır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Sicildeki tarif 6 kişilik ölçülerle verilir.
Malzemeler (6 kişilik)
- 1 kg kuzu dalağı,
- 200 g kuyruk yağı ve iç (gömlek) yağı,
- 2 adet rendelenmiş kuru soğan,
- 15 g yedi türlü baharat (kırmızı toz biber, yenibahar, kimyon, karabiber, kişniş, karanfil, tarçın),
- 5 g tuz,
- 5 g kırmızı pul biber.
Hazırlama ve pişirme
Kuyruk yağı; bıçak ile doğranarak iyice kıyılır. Daha sonra kuyruk yağına 2 adet soğan rendelenerek, tuz, pul biber ve yedi türlü baharat karıştırılır. Dalakların yan taraflarından bıçak ile açılarak, hazırlanan karışım dalakların içine özenle yerleştirilir. İçleri doldurulan dalaklar tepsiye dizilir. Tepsiye dizilen dalakların üzeri gömlek iç yağı sarılarak kapatılır.
Gömlek iç yağı; pişirme sırasında dalakların dış kısmının sertleşmemesini, yanarak iç kısmının çiğ kalmasının önlenmesi ve dalağın yağ oranının az olması sebebiyle bu yemeğin yağ dengesini korumak amacıyla kullanılır. Diyarbakır Dalak Dolması; ortalama 45 dakika kadar fırında pişirilerek servise hazır hale getirilir.
Sicildeki görsel: Şekil-1. Diyarbakır Dalak Dolması Örnek Görseli
Girdi seçimi
Dalak, kuyruk ve gömlek yağının coğrafi sınırda yetişmiş bir yaş üstü kuzudan temini sicilde tercih olarak belirtilir. Bu girdiler Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları ve ilgili gıda mevzuatına uygun temin edilip kullanılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Diyarbakır Dalak Dolması; belirtilen coğrafi sınıra özgü üretim metodu ve ünü bulunur. Diyarbakır ilinin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan Diyarbakır Dalak Dolmasının; tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Diyarbakır Dalak Dolmasının, sıcak olarak servis edilmesi ve tüketilmesi sicilde tavsiye edilen uygulamadır (Şekil-1).
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim düzeni
Denetimler; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir.
Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim mercii, Diyarbakır Dalak Dolması coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, ürünün bileşen listesi ile “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki kayıt ve işaret kullanımı
- Tescil numarası: 921
- Tescil tarihi: 11.10.2021
- Başvuru numarası: C2020/351
- Başvuru tarihi: 28.10.2020
- Sicildeki ad: Diyarbakır Dalak Dolması
- Ürün ve resmî grup: Yemek / Yemekler ve Çorbalar
- İşaret türü: Mahreç işareti
- Tescil ettiren: Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
- Sicilde kayıtlı adres: Yenişehir Mah. Dr. Yusuf Azizoğlu Cad. No:2 Yenişehir DİYARBAKIR
Diyarbakır Dalak Dolması ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servis edildiği gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
