Coğrafi işaretli ürün · Denizli
Denizli’nin Tavas ilçesinde un, kepek ve arpayla hazırlanan urga, ince yufkaların açılmasında kullanılır. Cevizli katlar kara meşe odunuyla ısıtılan fırında pişirilir; soğutulan tepsiye sıcak şerbet eklenir ve tatlı bir gün dinlendirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Tavas Baklavası nedir?
Tavas Baklavası; nişanlarda, kınalarda, düğünlerde, bayramlarda kısacası tüm özel günlerde imece usulü ile kendine has geleneksel malzeme ve yöntemlerle hazırlanan ve elle yenmesi tavsiye edilen şerbetli bir hamur tatlısıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bileşen ve yapı
Tavas Baklavasında sarı sert baklavalık buğday unu, kepekli un ve arpa unundan oluşan urga unu kullanılır. Hamur açılırken her kat arasına 35–40 g urga ununun eşit serilmesine urgalama denir; bu işlem katların birbirine yapışmasını önler.
Görünüm ve ürün kimliği
Urga unu için 1 kg baklavalık buğday unu, 100 g kepekli un ve 200 g arpa unu sırasıyla leğene konur ve elle 5 dakika karıştırılır.
Isran, yoğrulmuş hamurdan beze kesmeye yarayan, 8 cm genişliğinde ve 10 cm uzunluğunda alettir. Genellikle demirden, bazen ardıç veya çam gibi ağaçlardan yapılır. Baklavanın hazırlanması, dilimlenmesi ve kara fırında pişirilmesi ustalık gerektirir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Tavas Baklavasının Hamurunun Hazırlanması
2 kg baklavalık urga unu ile 100 gr tuz bakır leğenin içinde karıştırılır. Üzerine 700 gr su ilave edilir. 10–15 dakika boyunca karıştırılıp hamur haline getirilir. Üzeri ıslatılmış pamuklu bez ile tamamen örtülür. 30 dakika boyunca dinlendirilir. Dinlendirilen hazır hamurdan ısran ile 40 adet 70’er gramlık bezeler kesilir.
Tavas Baklavasının Hamurunun Açılması
Yastıgeç üzerinde hazırlanan 70 g’lık 40 adet beze urgalama tekniği ile açılır. Açılan hamur katları 10’ar gr çiçek yağı, mısır yağı veya susam yağı ile yağlanır. Tavas Baklavasının katlarının hazırlanmasında ilk 4 kat içerisine ceviz konulmaz. Beşinci katın urgalama tekniği ile açılmasından ve yağlamasından sonra 80 gr ceviz serimi yapılır.
Bu serim otuz beşinci kata kadar aynı şekilde devam eder.
Otuz altıncı kattan sonra kırkıncı kata kadar yine ceviz konulmadan serim yapılır. Tavas Baklavasının kat serimi tamamlandıktan sonra yaklaşık 8×4 ebadında dilim kesim işlemi gerçekleştirilir. Kesim işlemi bittikten sonra yağlama yapılır. Yağlama işleminden sonra 15 dakika boyunca dinlendirilir.
Fırında pişirme
Tepsi serimi tamamlanan Tavas Baklavası sinileri kara fırın olarak tabir edilen odun fırınlarında meşe odunu ateşinde 25–30 dakika pişirilir. Fırından çıkartılan baklava oda sıcaklığında 60 dakika boyunca dinlendirilir.
Malzemeler ve ölçüler
- 3,3 kg şeker
- 3 kg su
- 1–2 damla limon suyu
Kaynatma işlemi
Öncelikle bakır tencereye 3 kg su koyulup kaynatılır. Kaynatılan suyun üzerine şeker ilave edilir. Birkaç damla limon suyunun da katılması ile şerbet kıvamı alıncaya kadar meşe ateşinde kaynatılır. 10 dakika kaynatılan şerbet sıcak halde dinlenmiş baklava üzerine dökülür ve baklava soğumaya bırakılır. Bir gün boyunca dinlendirilen Tavas Baklavası servise hazır hale gelmektedir.
Sini ve bakır leğen
Sini, işlemeli ve kalaylanmış bakırdan yapılır; çapı 80 cm, derinliği 5 cm’dir. Hamur yapımında kullanılan bakır leğen de kalaylıdır; çapı 80 cm, derinliği 15 cm’dir. Leğenin dış yüzey kenarları oyma motiflidir.
Yastıgecin ölçüleri ve korunması
Yastıgeç; ceviz, kayın veya çam gövdesinden, genellikle 75 × 75 cm boyutunda ve 3 cm kalınlığında yapılır. Aynı ağaçtan 10 cm uzunluğunda tutacağı bulunur. Kullanımdan sonra tutacağından asılır; böylece nem aşağı süzülür ve dayanıklılığı artar. Duvara dayama veya yatay bırakma, nem nedeniyle deformasyona yol açabilir.
Oklavanın ölçüleri ve korunması
Oklava çam, kayın veya cevizden yapılır; uzunluğu 1 m, kalınlığı 2 cm’dir. Şeklinin bozulmaması için kullanımdan sonra duvara asılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Tavas Baklavası yöre ile özdeşleşmiş uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel mirası haline gelmiş bir üründür. Ayrıca ürünün hazırlanması, pişirilmesi ve dilimlenmesi ustalık gerektirmektedir.
Tescil ve denetim bilgileri
Sicildeki denetim düzeni
Sicilde kullanım biçimi markalama olarak belirtilir.
Denetimler Tavas Belediyesi koordinatörlüğünde; Tavas İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Pamukkale Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve Tavas Ticaret Odasından birer kişinin katıldığı merci tarafından yapılır. Kontroller; malzemelerin miktar ve niteliğini, pişirmeyi, pazarlamayı, malzeme kalitesini, üretim yerinin hijyenini ve coğrafi işaretin kullanım biçiminin teknik özelliklere uygunluğunu kapsar.
Denetimler yılda bir defa, şikâyet halinde, şüphe üzerine ve ihtiyaç duyulduğunda ise her zaman yapılacaktır. Denetime ilişkin raporlar Tavas Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna her yıl gönderilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
375 tescil numaralı Tavas Baklavası mahreç işareti olarak 09.08.2018 tarihinde tescil edilmiştir.
