Coğrafi işaretli ürün · Denizli
Denizli’nin Çal ilçesindeki İsabey yöresinde yetiştirilir. Beyaz, uzun elips taneli üzüm sofralık, kurutmalık ve pekmezlik olarak değerlendirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗İsabey Çekirdeksiz Üzümü nedir?
İsabey Çekirdeksiz Üzümü, Denizli’nin Çal ilçesindeki İsabey yöresinde yetiştirilen, beyaz renkli ve uzun elips taneli bir üzüm çeşididir.
Ürün, Çal ilçesindeki İsabey merkezi ile Mahmutgazi, Bayıralan ve Yazır yerleşimlerini kapsayan coğrafi sınırla tanımlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tane ve salkım yapısı
Tanelerin sap ve salkıma bağlantısı güçlüdür. Kendine özgü tat ve aroması, görünümü ve uzun süreli taşıma ile muhafazaya uygunluğu sicilde ayırt edici özellikler arasında sayılır.
İsabey Çekirdeksiz Üzümünün fiziksel ve kimyasal değerleri
Sicil belgesindeki değerler ve birimler korunmuştur. Sütun başlıkları gerektiğinde okunabilirlik için düzenlenmiştir.
Bileşim ve ölçüler
Ortalama salkım ağırlığı 811,63 g; tane ağırlığı 2,62 g; tane boyu 1,82 cm ve tane eni 1,50 cm’dir. 20 °C’de çözünür katı madde 24,25 °Brix, pH 3,33’tür.
Toplam asitlik tartarik asit cinsinden 4,57 g/l, uçar asitlik asetik asit cinsinden 0,06 g/l’dir. Toplam şeker ve invert şeker ayrı ayrı %22,90; sakkaroz %0,00 ve toplam kül %0,36 olarak verilmiştir.
Sicildeki botanik sınıflandırma
Sicil, asmayı Rhamnales takımı, Vitaceae familyası, Vitis cinsi ve Euvitis alt cinsi içinde, Vitis vinifera L. türü olarak tanımlar. Familyanın 12 cins ve yaklaşık 700 tür içerdiğini; tırmanıcı bitkilerde yaprak karşısında sülük veya salkım bulunduğunu belirtir.
Alt tür satırında yalnız “V. Vinifera ssp.” yazılıdır; alt tür adı tamamlanmamıştır. Bu satırda Uzun, Akdeniz Üniversitesi Basımevi, Antalya, 1996 kaynağı anılır. Eksik alt tür adı burada tamamlanmamıştır.
Nasıl yetiştirilir?
Anaç ve bağ tesisi
Kirece dayanıklı Chasselas çeşidi ile V. berlandieri melezi 41B anacı tercih edilir. Bağlar genellikle aşılı asma fidanlarıyla kurulur. Aşısız Amerikan asma fidanları dikim budamasından sonra dikilip iki yıl sonra yerli çeşitlerle aşılanarak da bağ kurulabilir.
Dikim ve bakım
Bağ yeri dikim planına göre hazırlanır; toprak tava geldiğinde şubat–mart aylarında dikim yapılır. Yağış yoksa tutma oranını artırmak için sulama yapılır. Saçak kök temizliği, gübreleme, yabancı ot kontrolü ve hastalık ile zararlılarla mücadele uygulanır.
Nasıl muhafaza edilir?
Sicilde, üretimin yaklaşık %70’inin ön soğutmadan sonra ihracata gönderildiği; kalan ürünün bir bölümünün belediyeye ve yerleşime ait soğuk hava depolarında yaklaşık üç ay saklanabildiği belirtilir. Bu oranlar belgenin düzenlendiği döneme ait bilgilerdir.
Sofralık üzümler −1 ile +1 °C arasında muhafaza edilir. Su kaybını azaltmak için nispi nem %95’e kadar çıkarılır. Kükürtdioksit gazıyla fümigasyon veya kapalı ambalajda bu gazı yayan koruyucu kâğıtlar, kurşuni küf kaynaklı çürümeleri önlemek için sicilde belirtilen yöntemlerdir.
Hasat sonrası sevkiyat
Verim çağına gelen bağlardan hasat edilen üzümler, belediyenin ve kasabadaki diğer soğuk hava depolarından ihracata gönderilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Coğrafi sınır; Çal ilçesi İsabey Kasabası merkezi ile Mahmutgazi, Bayıralan ve Yazır köyleri ve yerleşim birimleri olarak tanımlanır. Toprağın jeolojik yapısı ve tipi, topoğrafya, güneşlenme, ışık yoğunluğu, nem, sıcaklık ve rüzgâr ürün niteliğiyle ilişkilendirilir.
Sicil, İsabey Çekirdeksizinin yöre bağlarının yaklaşık %90’ını oluşturduğunu ve Avrupa’ya ihraç edildiğini belirtir. Bunlar güncel istatistik olarak değil, sicilin tarihî üretim anlatımı kapsamında verilmiştir.
Belge ayrıca bu üzümün ülkeye döviz girdisini vurgular ve “en fazla” ifadesini kullanır. Bu tarihî niteleme, güncel bir ekonomik sıralama olarak sunulmamıştır.
Nasıl değerlendirilir?
Ürün çoğunlukla sofralık tüketilir; kurutmalık, şaraplık ve pekmezlik olarak da değerlendirilir.
Tescil ve denetim bilgileri
İsabey Çekirdeksiz Üzümü, 81 numarayla menşe adı olarak tescillidir. Başvuru tarihi 10.11.2004, başvuru numarası C2004/015’tir. Sicilde 17.06.2005 tarihli ve 25848 sayılı Resmî Gazete ilanı ile aynı tarihten başlayan koruma belirtilir; portal tescil tarihi 01.08.2006’dır.
Sicildeki başvuru sahibi İsabey Belediye Başkanlığıdır. Denetim; bu belediyenin koordinasyonunda belediye, Çal Tarım İlçe Müdürlüğü, kasabanın tarım danışmanı, uzman mühendis ve uzman yerli üreticilerden oluşan en az dört kişilik komisyonlarla yapılır. Ürünün pazara sunulduğu ağustos–kasım aylarında ihtiyaç halinde, şikâyet üzerine ise her zaman kontrol öngörülür. Kullanım biçimi etiketlemedir.
