Coğrafi işaretli ürün · Çorum
Çorum’un İskilip ilçesinde kemikli et ve yarma, sebzelerle toprak çömlekte pişirilir. Meşe odunlu mahalle fırınlarında hazırlanan yemek Ramazan sofralarıyla ilişkilidir; kırmızı-turuncu, orta akışkan yapısıyla sossuz ve sıcak sunulur.
UNESCO ilişkisiTörensel Keşkek Geleneği ile ilişkiliSomut olmayan kültürel mirasla ilişkiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗İskilip Ramazan Keşkeği nedir?
Buğday yarması ve kemikli etin sebze, tereyağı ve baharatlarla çömlekte pişirildiği İskilip yemeğidir. Ramazan sofralarıyla ilişkilidir; taş fırından çıktıktan sonra sossuz sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kemikli et ve sebzeli çömlek
Buğday yarması ve kemikli dana veya koyun eti; soğan, domates, biber ve baharatlarla toprak çömlekte pişirilir. Fırına konmadan önce su eklenir.
Mahalle fırını ve sossuz sunum
Meşe odunlu taş fırında sekiz saat pişirme uygulanır. Kırmızı-turuncu yemek orta akışkan yapıdadır; sıcak sunulur ve üzerine ilave sos dökülmez.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Yöresel yarmanın seçimi
İskilip Ramazan Keşkeğinin üretiminde, İskilip’te yetiştirilen buğdaylardan elde edilen yarmanın kullanılması tercih edilir.
Kaynatma işlemi
Hasat zamanı toplanan buğdaylar; yıkanır, büyük kazanlarda kaynatılır, dibeklerde dövülüp kabuğu çıkartılarak yarma üretilir.
Malzemeler ve ölçüler
- 359 g kemikli et (dana veya koyun)
- 200 g buğday yarması
- 1 adet kuru soğan
- 1 adet domates
- 1 adet yeşil biber
- 25 g domates salçası
- 10 g tereyağı
- 5 g tuz
- 5 g karabiber
- 5 g kırmızıbiber
- 500 ml su
Yemeğin yapılışı
İskilip Ramazan Keşkeği toprak çömlekte pişirilir.
Çömlekte ve taş fırında pişirme
Toprak çömlek ısıyı ağır ağır yaydığı için uzun sürede ve kısık ateşte pişirilen İskilip Ramazan Keşkeği besleyici özelliğini ve özsuyunu kaybetmez. Yarma sıcak suda iyice yıkandıktan sonra çömleğe koyulur. Üzerine önce soğan, domates ve biber doğranır, sonra da sırasıyla kemikli et, salça, tereyağı ve baharatlar eklenir. Fırıncı tarafından çömleklere su eklenerek meşe odunu yakılan taş fırına konur.
Meşe odunlarının ateşinin koruyla keşkekler, 8 saat pişirilir.
Üzerine sos dökülmez.
Yöresiyle bağı nedir?
İskilip Ramazan Keşkeğinin geçmişi eskiye dayanır. Üretiminde coğrafi sınırda yetişen buğdaydan elde edilen yarma kullanılır. Coğrafi sınıra özgü üretim metoduna ve malzeme bileşimine sahip olması sebebiyle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan İskilip Ramazan Keşkeğinin tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sunum ve kullanım
Piştiği zaman kırmızı-turuncu renge sahip olan İskilip Ramazan Keşkeği, sıcak olarak tüketilir. İskilip Ramazan Keşkeğinin servisi sıcak olarak yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
İskilip Ramazan Keşkeğinin geçmişi çok eskiye dayanır.
Ramazan sofrası
İskilip Ramazan Keşkeği, ramazan aylarında ailelerin aynı sofra etrafında beraber yemek yediği özel gün yemeklerindendir.
Tüm ramazan ayı süresince geleneksel olarak yenen bu yöresel yemek için, il dışından misafirler İskilip ilçesine gelir.
Ramazan dışında üretim
İskilip Ramazan Keşkeği, ramazan ayı dışında da üretilir.
Mahalle fırınlarında ortak hazırlık
Çömlekler sabah erkenden mahalle fırınlarına bırakılır. Fırıncı su ekleyip meşe odunlu fırında pişirir; kapların karışmaması için silinmeyen yazıyla veya yanmayan malzemeyle işaretlenir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
902 tescil numaralı İskilip Ramazan Keşkeği mahreç işareti olarak 23 Eylül 2021 tarihinde tescil edilmiştir. İskilip Ramazan Keşkeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, İskilip Ramazan Keşkeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii ve kontrol koşulları
Denetimler; İskilip Belediyesinin koordinatörlüğünde ve İskilip Belediyesi ile İskilip İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla toplam 2 kişiden oluşan denetim mercii tarafından bir tanesi ramazan ayında olmak üzere yılda 2 defa düzenli olarak ve ayrıca şikâyet halinde veya gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan malzemelerin uygunluğu; toprak çömlek kullanılması, meşe odunu yakılan taş fırın kullanılması, pişirme süresi başta olmak üzere üretim metoduna uygunluğu ile İskilip Ramazan Keşkeği ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. İskilip Belediyesi, denetime ilişkin raporları düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Törensel Keşkek Geleneği ile ilişkili: İskilip Ramazan Keşkeğinde ailelerin hazırladığı çömlekler mahalle fırınlarında uzun süre pişirilir. Kaplar karışmaması için işaretlenir. Ramazan sofrasıyla ortak fırın kullanımını birleştiren bu düzen, keşkek geleneğinin yerel paylaşma biçimidir. Bağlantının kapsamı, yukarıda belirtilen UNESCO ilişkisiyle sınırlıdır.
