Kemalpaşa Tatlısı / Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısı / Mustafakemalpaşa Tatlısı

Geçmişi ve yöredeki yeri

İlerleyen yıllarda koyun sütünden inek sütüne doğru zorunlu bir yönelim gerçekleşir.

Kasabanın dondurmacısı Ahmet Bey, evinde hazırlattığı ürünü işletmesinde satarak tatlının ticari nitelik kazanmasına katkıda bulundu.

Böylelikle fırınlamadan önceki elle tepsilere dizme aşaması ortadan kalkarak adım adım fabrikasyona gidilir.

Önceleri tümüyle el işçiliği ile üretilen ürün 1970’li yılların sonlarında hamur kesme ve tavalara dizme makinelerinin geliştirilip uygulamaya konmasıyla sanayi ürünü olma aşamasına gelmiştir.

Bunun başlıca sebepleri artan talep ve koyun sütünden üretilen telemenin aromasının yeni tüketici tarafından talep görmemesidir.

Önce Ahmet Bey’in küçük ölçekli işletmesinde sanayi üretimine dâhil ettiği tatlı, daha sonra bu kişi ile çalışan ustaların ayrılıp kendi üretim birimlerini açmaları sayesinde 1970’ten sonra ilçe dışında da tanınmaya başlar.

Üretimin artması ve canlanan ticari hayat, tatlının ülke geneline daha çok yayılmasını sağlar.

Fırınlamadan sonra güneşte kurutulan tatlıların özellikle İstanbul’da bulunan marketlerin raflarında yer alabilmesi için çeşitli denemelerde bulunulur.

Bu yıllar aynı zamanda tatlının bir boy küçüğünün yapılmaya başlandığı dolayısıyla ürün segmentinin de artırıldığı yıllardır.

1980’li yıllar özellikle çift fırınlamanın bulunmasıyla birlikte İstanbul’a sevk edilen tatlı miktarında artışın olduğu yıllardır.

1985 yılında tepsili kesme makinesinin geliştirilmesi, yıllar içinde teknolojinin tatlıya ilçe halkı tarafından (yerel ustalar) uyarlandığının göstergesidir.

Mustafakemalpaşa ilçesi kaynaklı bu ürün günümüzde tüm Türkiye’de bilinen ve üretilen bir tatlı haline gelmiştir.

Tatlının ilk üretiminin göçmen bir kadının çocukları için evinde üretmiş olduğu peynir tatlısı ile başladığı rivayet edilir.

Kemalpaşa Tatlısının / Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısının / Mustafakemalpaşa Tatlısının geçmişi bir asır öncesine kadar gider.

1955–1965 tarihleri arasında Kemalpaşa Tatlısı / Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısı / Mustafakemalpaşa Tatlısının üretiminde ilçede yoğun olarak yetiştirilen koyunların sütünden elde edilen peynir kullanıldığından tatlının üretimi de mevsimsel olarak gerçekleştirilmekteydi.

Ancak raf ömrü kısa olan tatlının uzun süre dayanabilmesi için yeni tekniklerin geliştirilmesi ihtiyacı da ortaya çıkar.

Bu yıllardan sonra tatlı yapımında kullanılan üretim tekniği aynı olmakla birlikte, teknolojiye dayalı üretim tesisleri kullanılmaya başlanır.

Ürünün sevilip halk arasında kabul görmesi üzerine ticaretini yapan ve üreten kişilerin sayısında giderek artış görülür ve deneme yanılma yolu ile farklı bileşim reçeteleri geliştirilir.

1970’li yıllara kadar tatlının üretiminde bakır kazanlar ve tencereler kullanılırken günümüzde paslanmaz çelik ve çift cidarlı kazanlar kullanılır.

Başlangıçta ilk fırınlamadan sonra güneşte kurutulmaya bırakma yöntemi uygunlansa da, güneş ışığından her zaman faydalanılamayacağı için ikinci bir ısıl işlemden geçirerek tekrar fırınlama tekniği ile içindeki su miktarının asgari seviyeye düşürülmesi sonucu ürünün raf ömrü uzatılır.

Önceleri ev ölçeğinde üretilen ve dar bir çevrede bilinen bu ürün, 1920’lerde Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesinde halkın tüketimine sunulmasıyla sınırlı olsa da zamanla ticari bir ürün olmaya başlar.