Coğrafi işaretli ürün · Düzce
Yağlı Karadeniz palamudu soğuk yağla başlayan pişirmeden sonra soğan, sarımsak, domates ve limonlu sosla tamamlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Akçakoca Ekşilisi nedir?
Akçakoca Ekşilisi, Karadeniz’de avlanan taze ve yağlı palamudun sebzeler ve limon suyuyla tavada pişirildiği yöresel bir balık yemeğidir. Ekşi tadını limondan alan yemek sıcak, piştiği tavanın sosuyla birlikte sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yağlı palamut ve limonlu sebzeler
Palamudun yanı sıra soğan, sarımsak ve domates kullanılır. Limon suyu bu bileşimi ekşi ve dengeli bir tatla tamamlar. Yemeğin temel hammaddesi, mevsiminde Karadeniz’de avlanan palamuttur.
Soğuk yağla başlayan pişirme
Balık tavaya yağ soğukken yerleştirilir ve orta ateşte iki yüzü pişirilir. Sebzeler daha sonra eklenir; kapak altında yumuşatılır. Sicilin “mühürleme” diye adlandırdığı ilk işlem burada soğuk yağla başlatılan bu pişirme düzenini anlatır.
Akçakoca Ekşilisi Nasıl Hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
- En az 700 g ağırlığında 1 taze palamut.
- 2 orta boy soğan, 2–3 diş sarımsak ve 2 orta boy domates.
- 25 ml limon suyu, 30 g tereyağı ve 100 ml su.
- Tuz, pul biber, tane karabiber, defne yaprağı ve kızartma için sıvı yağ.
Balığı hazırlama
Palamut temizlenir ve iki parmak genişliğinde dilimlenir. Deniz suyu kıvamında tuzlu suda yaklaşık 5 dakika bekletilir; ardından sudan çıkarılıp iyice kurulanır.
İlk pişirme
Dilimleri düzgünce alacak büyüklükte tavaya, balık yüksekliğinin yaklaşık üçte birine kadar sıvı yağ konur. Balıklar yağ soğukken yerleştirilir. Orta ateşte, kapak kapalıyken alt yüzleri hafif pembeleşince çevrilir ve diğer yüzleri de pişirilir.
Sebzeleri ekleme
İnce piyazlık soğanlar balıkların üstünü örtecek biçimde dizilir. İnce doğranmış sarımsak ve soyulmuş, yuvarlak dilimlenmiş domates eklenir. Kapak kapatılarak sebzeler yumuşatılır. Balıklar hafif kızardığında sebzelerle birlikte dikkatlice çevrilir.
Limonlu sosla tamamlama
Tavanın kenarından tereyağı eklenir; limon suyu, tuz ve su katılır. Balık ve sebzeler bu sos içinde orta ateşte yaklaşık 5–6 dakika daha pişirilir.
Sıcak olarak sunum
Tabağa önce balıklar, üzerlerine sebzeler yerleştirilir. Tavada kalan sos süzülerek yemeğin üzerine gezdirilir ve sıcak sunulur.
Akçakoca Ekşilisi Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler
Karadeniz kıyısındaki Akçakoca’da balıkçılık hem geçim hem mutfak kültürünün parçasıdır. Mevsiminde avlanan palamudun bu hazırlama yöntemiyle aile sofralarında ve yöresel etkinliklerde sunulması, yemeğin yerel bağını oluşturur. Sicile göre bütün üretim aşamaları belirlenen coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil ve işaret kullanımı
1767 tescil numaralı Akçakoca Ekşilisi mahreç işareti olarak 1 Eylül 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Koruma başlangıcı 3 Ocak 2025 tarihidir.
Akçakoca Ekşilisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılır. Ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılamadığında, Akçakoca Ekşilisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii ve sıklığı
Düzce İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda; müdürlük, Düzce Ziraat Odası ve Düzce Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden birer uzmanla üç kişilik merci oluşturulur.
Yılda bir; gerek görüldüğünde veya şikâyet hâlinde ayrıca denetim yapılır.
Denetim ölçütleri
- Mevsiminde Karadeniz’de avlanan palamut kullanılması.
- Diğer bileşenler ve miktarları.
- Üretim metodunun uygunluğu.
- Ürün ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımı.
Denetimde kamu veya özel kuruluşlardan ve uzmanlardan yararlanılabilir, hizmet satın alınabilir. Tescil ettiren hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.