Burhaniye Zeytinyağı

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

Coğrafi çevre ve ürün niteliği ilişkisi

Bölgede zeytinlik alanların toprak yapısı genel olarak killi-tınlı ve tınlıdır.

Görünüm ve fiziksel özellikler

Ayvalık çeşidi zeytinlerin ortalama tane ağırlığı 3,6 gr’dır. Ambalaj dolumu yapılan zeytinyağları tartılarak ağırlıkları kontrol edilir ve ambalajların kapakları sızdırmaz şekilde kapatılır.

Aroma ve bileşim

Maki toplulukları çeşitli faunanın barındığı bir mekan olduğu kadar, kekik (Thymus), lavantaçiçeği (Lavandula), mercanköşk (Origanum), Adaçayı (Salvia) gibi aromatik bitki türlerince de zengindir. Burhaniye Zeytinyağının aromatik bileşen oranı yüksektir. Sicilde belirtilen teknik değerler: Burhaniye Zeytinyağı Aromatik Bileşenlerin Toplam Miktarı Uçucu Bileşenler Değer Aralığı (ppm) Aldehitler 2–75 Ketonlar 0,2–14 Esterler 0–9 Alkoller 1–55 Asitler 0,03–16 Terpenler 0,18–139 Benzen halkalı hidrokarbonlar 1–15 Furan ve Piran halkalı hidrokarbonlar 0,03 – 2 Diğer hidrokarbonlar 1 – 47 Toplam 7–360.

Diğer ayırt edici nitelikler

Burhaniye Zeytinyağı, Ayvalık çeşidi zeytinlerin sıkımı ile elde edilen natürel sızma zeytinyağıdır. Meyveleri orta büyüklükte olup şekli yuvarlağa yakın, silindiriktir. Yağ oranı % 18–24 arasında değişir. Duyusal özelliklerden meyvemsilik değeri 1,5 ve üzeri, acılık değeri 1,0 ve üzeri, yakıcılık değeri 1,5 ve üzeridir. Burhaniye Zeytinyağının temel kimyasal özellikleri ve saflık kriterleri Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği eklerinde belirlenen limitler içindedir. Burhaniye’nin toplam yüzölçümü 431 km² ve Gömeç’in toplam yüzölçümü ise 223 km² ‘dir. Her iki ilçenin de toplam tarım alanın yaklaşık %75’ini Ayvalık çeşidi zeytinlikler oluşturur. Jeomorfolojik olarak arazi ovalık alanlar, tepelikler ve dağlar olarak üç kategoriye ayrılabilir.

Burhaniye denizi, dağları, tepeleri, ova ve vadileri ile coğrafi bir ünite oluşturur. Bu bölgesel özellikler Burhaniye Zeytinyağının kendine has kalite kriterleri ve özelliklerinin ortaya çıkmasında etkilidir. Bölgede en soğuk ay ocak ayıdır ve sıcaklık değeri 7 ˚C civarındadır. Bu değer ılıman kışları temsil eder. En sıcak ay olan temmuz ayının sıcaklığı ise 26˚C civarındadır. Ağacın dinlenmeye çekildiği süreye “soğuklama dönemi” adı verilir. Soğuklama süresi 1000 saat olan Ayvalık çeşidinin coğrafi sınırdaki soğuklama süresi boyunca günlük ortalama sıcaklık 7 °C civarında olması, çiçek tomurcuklarının (gözlerin, tomurcuk veren yerlerin) oluşabilmesi için gerekli olan ağacın soğuklama (üşüme) dönemini geçirmesi şartını karşılar. Bölgede “kurak subtropikal” iklim hâkimdir ve yıllık toplam yağış miktarı yaklaşık 640 mm’dir.

Burhaniye ve Gömeç’te hüküm süren iklim zeytinin fenolojik devrelerine uyumlu olduğundan, zeytinciliğin yaygınlaşmasına olanak sağlamıştır. Bölgenin yıllık nispi (oransal) nemliliği %58’dir ve bu değer Zeytin ağacı için yıllık ideal nemlilik miktarına uygundur. Bölgede zeytinlik alanların eğim değerleri genellikle düşük olduğundan zeytinlerin beslenmesi, taraçalı ya da eğimli arazilere göre daha yüksektir. Kil miktarı diğer unsurlara göre biraz düşük olduğundan (%15 – %25) toprağın su tutma kapasitesi orta derecededir. Killi-tınlı ve tınlı topraklar zeytin ziraati için uygun topraklardır. Bunların pek çoğu her dem yeşildir. Kimyasal Muayene: “Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri” başlığında açıklanan kimyasal özellikleri, akredite laboratuvarlarda test edilerek kontrol edilir.

Tablo-1: Sicildeki özellikler tablosu