Kuyucak Portakalı

Anaç Seçimi

Üretiminin yapıldığı topraklar kireçli olduğundan, yoğun olarak turunç anacı (Citrus aurantium L.) ve Troyer sitranjı kullanılır.

Bahçe Kurulması

Portakal bahçesi tesis edilecek arazi bitki örtüsüyle kaplı ise iyice sürülür ve düzleştirilir. Daha önce ağaç dikilmiş ise arazi pullukla derince sürülerek ağaç kökleri iyice temizlenir. Alt toprak tabakası sert ve sıkı ise, toprak altı pulluğu (riper) kullanılarak bu tabaka kırılır ve köklerin, derine kolayca inmeleri sağlanır. Ağaçların havalandırılması, ışık, işleme nedenlerinden dolayı 7×5, 6×3 ve 5×3 metre dikim aralığı uygulanır.

Bahçe tesisi yapılacak alan, dağlık alanlarda ve %3 ve daha meyilli arazilerde ise yamaçlara karşı mutlaka teraslama yapılır. Portakal ağaçları yağmur mevsimi boyunca su birikimine ve taban suyuna son derece duyarlı olduğu için meyve bahçesi etrafında 1–1,5 m derinlikte açık ve kapalı drenaj kanalları açılır. Soğuk zararının görülmediği yerlerde sonbahar dikimi yapılması uygundur.

Sonbahar dikiminde fidan, dikim şokunu sonbahar ve kış aylarında geçirerek, vejetasyon dönemi başlangıcında kök ve sürgün vererek gelişmeye başlar. Soğuk zararının görüldüğü yerlerde ise fidan dikimi, şiddetli don tehlikesi geçtikten ve yüksek yaz sıcakları başlamadan önce ilkbaharda yapılabilir. İnce kökçüklerin toprakta faaliyette bulundukları 25–30 cm derinliğe kadar olan topraktaki sıcaklığın, turunçgillerin büyüme başlangıç sıcaklığı olan 12,8 °C’ye ulaştığı zaman dikim yapılması sicilin önerisidir.

Budama ve Terbiye İşlemleri

Kuruyan dallar, ağaçta besin maddelerini sömüren ve geç meyveye yatan obur sürgünler, her yıl düzen olarak temizlenir. Portakal ağaçları yayvan büyüme eğiliminde olduğu için yuvarlak taçlıdır. Hasat işlemleri, ilaçlama gibi kültürel işlemlerin kolay yapılabilmesi için ağaçların çok fazla uzamasına izin verilmez ve tepe sürgünleri budanarak kontrol edilir.

Portakal meyveleri bir yıllık sürgünler üzerinde oluştuğu için, verim dallarını artırmak için, sürgünlerin uç kısımları alınarak yan dal oluşumu sağlanır. Genel olarak 3–4 yılda bir budama yapılır.

Sulama işlemi

Portakal fidanları, dikildikten sonraki ilk 6 ay haftada iki defa sulanır. Fidanlar büyüdükçe su miktarı yavaş yavaş artırılmalıdır. Hava koşullarına bağlı olarak sulama yapılır. Erken ilkbaharda ağaçların çiçeklendiği dönemde su stresi çiçeklerin ve meyvelerin dökülmelerine, yaz döneminde ise yetersiz sulama ve kuraklığın olması meyvelerin küçük kalmasına neden olur.

Kültürel İşlemler ve Mekanizasyon

Bahçenin toprak işleme, ilaçlama gibi rutin bakım işlemleri ve hasat sırasında kullanılacak alet-ekipman düzeyi de bahçe kurulması tasarlanırken göz önünde tutulmalıdır.

Çok büyük bir işletme için 7×7 m’lik dikim (20 bitki/da ) en uygun olurken, küçük bir işletme için 6×4 m (42 bitki/da) dikdörtgen veya 5×5 m’lik üçgen dikim (47 bitki /da) daha uygun olabilir.

Sık dikim uygulanacak bahçelerde genellikle dar ve küçük bahçe traktörleri kullanılır.

Gübreleme işlemi

Toprak ve yaprak analizi sonuçlarına göre gübreleme yapılır. Bir portakal fidanı dikildikten sonra ilk yıl 2 ayda bir 6 uygulama ile kireçli topraklarda 25 g amonyum nitrat veya 6 uygulama 16 g üre veya 6 uygulamada 36 g amonyum sülfat gübresi verilir. İkinci yılda azot gübresi, yarısı şubat ayında yarısı mart ayında olmak üzere iki seferde verilir. Gübreler ağaçların taç izdüşümüne verilmeli ve sulanmalıdır.

Çok derin sulamalarda gübre sığ köklerin alamayacağı bir yerde çözülür. Fosfor, yılda bir defa ve herhangi bir zamanda verilebilir. Potasyum ise erken ilkbaharda bir defa verilir.

Hasat ve Depolama

Kasım ayının son haftasında başlar ve 15 Aralıkta (ilk don meydana gelmeden önce) tamamlanır. Meyveler el ile zedelenmeden hasat edilir, plastik veya tahta kasalara konur.