Coğrafi işaretli ürün · Aydın
Aydın’ın Olukbaşı köyünde dişi oğlak bütün olarak çubuğa geçirilip odun ateşinin karşısında yatay çevrilerek pişirilir. Yalnız kaya tuzuyla hazırlanan kebap, geleneksel çarşamba pazarında parçalanıp tartılarak satışa sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabı nedir?
Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabı; Aydın’ın Olukbaşı köyünde dişi oğlak bütün olarak çubuğa geçirilip odun ateşinin karşısında yatay çevrilerek pişirilir. Yalnız kaya tuzuyla hazırlanan kebap, geleneksel çarşamba pazarında parçalanıp tartılarak satışa sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ürünün yapısı ve yöresel niteliği
Düğün gibi toplu yemek talepleri olması halinde, istisnai olarak diğer günlerde de üretilebilir.
Coğrafi sınırın ekonomisinde ve kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Üretim tekniği ve ustalık
Kebabın pişirildiği ocaklar, zemin seviyesinde olup meşe veya çam ağacından elde edilen odunlar ile yakılır.
Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabı geleneksel olarak, aynı zamanda coğrafi sınırda pazarın da kurulduğu gün olan çarşamba günü pişirilir.
Coğrafi sınırın geleneklerine göre erkekler kesim, derinin yüzülmesi, pişmiş kebabın parçalama ve sunum işlerini, kadınlar ise kebabın pişirilmesi işini yapar.
Hammadde ve bileşim
Üretimde sadece, 13–14 kg ağırlığa ulaşan 6–12 aylık dişi oğlaklar kullanılır.
Üretiminde, coğrafi sınırda yetiştirilen oğlaklar kullanılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Etin hazırlanması ve biçimlendirilmesi
Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabının üretiminde, geleneksel olarak coğrafi sınırda yetişen oğlaklar kullanılır. 13–14 kg ağırlığa ulaşan 6–12 aylık dişi oğlak kesilip derisi yüzüldükten sonra, böbrekleri ve iç yağları dışındaki tüm organları çıkarılır. 1 saat dinlendirilip kanı tamamen uzaklaştırılır. Genellikle çam ağacından yapılan ve gıda ile temasa uygun bir çubuğa, boyun ve kuyruk kısmından geçirilir.
Pişirme düzeneği ve ısıtma
Çam ağacından yapılmış çubuk yerine, paslanmaz çelikten yapılmış yaklaşık 10 cm çapında borular da kullanılabilir. Kebabın hava almadan pişmesi için, oğlağın arka ayakları, boynu ve sırtı iple bağlanır. Çelik yöntemi adı verilen usul ile oğlağın ön ayakları diz hizasından kesilerek karın bölgesinde açılan deliklere kilitlenir.
Oğlağın pişerken eğilmemesi için, sırt kısmından çentik şeklinde bir parça alınarak bu bölge içeriden çevirme çubuğuna iple sabitlenir.
Pişirilmeden önce oğlağın iç kısmına el ile kaya tuzu sürülür, başka herhangi bir çeşni maddesi kullanılmaz. Kebabın pişirilmesinde zemin seviyesindeki yer ocağı kullanılır. Ocak, meşe veya çam ağaçlarından elde edilen odunlar ile yakılır. Ateşten 40–50 cm uzağa konan oğlak, çevrilerek yaklaşık 2 saat pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Olukbaşı Köyünün ekonomisinde ve kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabının tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir. Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabının geçmişi eskiye dayanır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabı, pişirme için kullanılan çubukla birlikte servisin yapılacağı yere getirilir ve gıda ile temasa uygun kalın bir tahta üzerinde parçalara ayrılıp tartılarak satışa sunulur. Pişen oğlak kebabı, takıldığı çubukla birlikte servisinin yapılacağı yere getirilir ve çubuk çekilerek çıkarılır. Gıda ile temasa uygun kalın bir tahta üzerinde parçalara ayrılan Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabı, tartılarak satışa sunulur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabının geçmişi, Osmanlı döneminde Olukbaşı Köyüne yerleşen Türkmen yörüklere dayanır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1445 tescil numaralı Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabı mahreç işareti olarak 8 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Nazilli Ticaret Odasının koordinasyonunda ve Nazilli Ticaret Odası, Bozdoğan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü Gıda ve Yem Şube Müdürlüğü ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bozdoğan Meslek Yüksekokulu Veterinerlik Bölümünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Üretimde kullanılan oğlakların coğrafi sınırda yetişmesi ve özelliklerinin uygunluğu. Özellikle pişirme ve sunum bakımından üretim metoduna uygunluk. Olukbaşı Oğlak Çevirme Kebabı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
