Coğrafi işaretli ürün · Aydın
Aydın’ın Germencik ilçesine özgü, kamışta kuyruk yağlı dana etiyle hazırlanan çöp şiştir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Ortaklar Çöp Şiş nedir?
Ortaklar Çöp Şiş, küçük dana eti parçalarının kamışlara veya kargılara dizilip mangal kömüründe pişirilmesiyle hazırlanan bir çöp şiş yemeğidir. Ürün, Aydın ili Germencik ilçesinin coğrafi sınırına bağlı mahreç işaretiyle korunur.
Dizilimde kamışın ucunda koyun kuyruk yağı bulunur; et ve kuyruk yağının dışında sebze ya da benzeri bir malzeme eklenmez. Kamışların yaklaşık 15 cm boyunda ve 0,5 cm eninde olması, ürünün tanımlı biçiminin parçasıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kamışa dizilen küçük etler
Et parçaları, uçları bıçakla yontularak sivriltilen kuru kamışlara veya kargılara boşluk kalmayacak şekilde dizilir. Kamışlar yaklaşık 15 cm boyunda olup enleri 0,5 cm’den kalın değildir.
Kuyruk yağının konumu
Koyun kuyruk yağı kamışın uç kısmına takılır. Küçük etler kamışın orta bölümlerinde, kuyruk yağı ise uçlarında yer alacak biçimde dizilir.
Sebzesiz bileşim
Kamışta et ve kuyruk yağının dışında sebze veya benzeri bir malzemeye yer verilmez. Bu sınırlı bileşim, dana eti ile koyun kuyruk yağının birlikte kullanıldığı dizilimi ürünün temel niteliği hâline getirir.
Tablo-1: Sicildeki özellikler tablosu
Nasıl hazırlanır?
Etin seçimi ve dinlendirilmesi
Ürün, kesim yaşını almış dananın but kısmından elde edilen yağsız ve sinirsiz küçük etlerle hazırlanır. Yağsız dana eti dilimlenir ve birkaç gün dinlendirilir. Dinlendirilen et, yörede “bir serçenin yutabileceği büyüklükte” olarak tarif edilen küçük parçalara kesilir.
Kamışlara dizim
Kesilen etler, enleri 0,5 cm’den kalın olmayacak biçimde hazırlanan ve uçları sivriltilen yaklaşık 15 cm boyundaki kuru kamışlara veya kargılara boşluk bırakmadan dizilir. Dizimin ardından kamışın uç kısmına koyun kuyruk yağı takılır.
Kömür ateşinde pişirme
Kuyruk yağı takılmış çöp şişler, mangal kömürü ateşinde yüksek ısıda hızlıca pişirilir. Küçük et parçalarının yapısı, yüksek ateşte hızlı pişirmeye elverişlidir.
Germencik ile bağı nedir?
Ortaklar Çöp Şiş ile Germencik ilçesi arasında, ürünün eskiye dayanan geçmişi ve kendine has üretim yöntemiyle ilişkilendirilen bir ün bağı bulunur. Coğrafi sınır Aydın ili Germencik ilçesidir.
Ürünün tüm üretim aşamalarının bu coğrafi sınır içinde gerçekleşmesi gerekir. Bu zorunluluk, mahreç işaretinin ürünün üretim yöntemiyle Germencik arasındaki ün ilişkisini koruma kapsamına alır.
Demiryolu çevresinde gelişen satış kültürü
Ortaklar’daki yerleşimin kasabanın ortasından geçen demiryolu çevresinde yoğunlaşması, seyyar servis ve satışla başlayan çöp şişin Ortaklar Mahallesi ile özdeşleşmesinde etkili olmuştur. Bu satış biçimi zamanla Ortaklar Çöp Şişçi restoranlarının oluşmasına dönüşmüştür.
Ürün, Aydın-İzmir tren yolu güzergâhındaki yolculara satış amacıyla yapılmaya başlanmıştır. Küçük et parçalarıyla hazırlanması, yüksek ateşte hızlı pişirilip yolculara kısa sürede sunulmasına imkân vermiştir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
Ortaklar Çöp Şiş, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 5 Şubat 2020 tarihinden itibaren korunmak üzere 23 Kasım 2020 tarihinde 608 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde “Ortaklar Çöp Şiş” ibaresi ile mahreç işareti amblemi yer alır. İbarenin ve amblemin ürün veya ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulmaları gerekir.
Denetim yapısı
Denetimler, Germencik Belediyesinin koordinasyonunda; Germencik İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Germencik Belediyesinden ürün hakkında bilgi sahibi birer kişinin katıldığı denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde ek denetim de gerçekleştirilebilir. Denetim mercii, kullanılan malzemeleri, üretim yöntemine uygunluğu ve ürün ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımını kontrol eder.
Raporlama ve uzman desteği
Denetim sonuçları 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanır ve Germencik Belediyesi tarafından her yıl düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii, denetimin yürütülmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görev yapan uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.