Coğrafi işaretli ürün · Amasya
Amasya’da tereyağlı ve cevizli hamur, maya olarak kullanılan nohut suyuyla hazırlanır. Yarım daire biçimindeki çöreğin pişirilmesi iki aşamalıdır; ilk pişirmeden sonra üzerine yağ, şeker ve yumurta sarılı karışım sürülür.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Amasya Çöreği nedir?
Amasya Çöreği; buğday unu, tereyağı, ceviz içi, tuz ve maya olarak kullanılan nohut suyundan elde edilen hamur ile üretilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Avuç içi büyüklüğünde ve yarım daire şeklindedir.
Üretim tekniği ve ustalık
Üzeri çizilip 15 dakika pişirildikten sonra üzerine sıvıyağ, beyaz şeker ve yumurta sarısı karışımı sürülüp 20 dakika daha pişirilir.
Hammadde ve bileşim
Üretiminde maya olarak kırılmış nohut ile hazırlanan nohut suyunun kullanılması ve pişirme işleminin iki aşamalı olması, ayırt edici özelliklerini kazanmasını sağlar.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Nohut mayasının hazırlanması
- 10–15 adet nohut
- 1 tatlı kaşığı beyaz şeker
- 200 ml su Nohutlar havanda kırılıp cam bir kaba konur, üzerine 35–40 °C’ye ısıtılan su ve şeker ilave edilir ve kabın ağzı kapatılarak 3 gün bekletilir. Mayanın olgunlaşması için ortamın güneş ışığı alması ve 22–25 °C sıcaklık ile % 45–60 nem şartlarında olması gerekir. Maya olgunlaşınca, yüzeyinde yoğun bir köpük oluşur.
Hamur ve üst yüzey bileşenleri
- 1 kg özel amaçlı buğday unu
- 150 g ceviz içi
- 150 g tereyağı
- Nohut suyu (hamur bileşeni).
- 5 g tuz
- 2 yumurta sarısı
- 1 çay kaşığı toz şeker
- 1 yemek kaşığı sıvı yağ
Hamurun biçimlendirilmesi ve iki aşamalı pişirme
Un bir kaba elenip ortası havuz şeklinde açılır ve nohut suyu, tereyağı, dövülmüş ceviz içi ve tuz ilave edilir. Ortada bulunan harca, etraftaki unlardan yavaş yavaş karıştırılıp yoğrularak yumuşak kıvamlı bir hamur yapılır. Hamura rulo şekli verilerek 15–16 eşit parçaya bölünür. Bu parçalar avuç içinde yuvarlanıp bezeler haline getirilir.
Hazırlanan bezeler yağlanmış dikdörtgen fırın tepsisine yerleştirilerek üstü kapalı bir şekilde yarım saat bekletilir.
Dinlendirilen bezelerin üstü çizilip önceden 250 °C’ye ısıtılmış fırına konularak yaklaşık 15 dakika pişirilir. Çörekler, üzeri kabarıp kabuk bağlayınca fırından çıkarılıp hızlıca üzerlerine, yumurta sarısına şeker ve sıvı yağ katılarak hazırlanan karışım sürülüp tekrar fırına konur. Yaklaşık 20 dakika daha pişirilen Amasya Çöreği, soğuduktan sonra gıda ile temasa uygun karton kutulara ambalajlanır.
Nasıl muhafaza edilir?
Amasya Çöreği niteliğini kaybetmeden en fazla 1 gün oda sıcaklığında (21 °) saklanır. Ayrıca vakumlu poşetlerde ya da dondurucuda 6 aya kadar muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Nohuttan elde edilen nohut suyunun maya olarak kullanılması ve iki aşamalı pişirme yöntemi, coğrafi sınıra özgü nitelik taşır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Amasya Çöreğinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Amasya mutfağı içinde önemli bir yere sahip olan Amasya Çöreğinin geçmişi eskiye dayanır.
Amasya Çöreğinin geçmişi eskiye dayanır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
874 tescil numaralı Amasya Çöreği mahreç işareti olarak 24 Ağustos 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Amasya Çöreği ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Amasya Çöreği ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliğinin koordinasyonunda ve Amasya Üniversitesi Amasya Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Amasya Turizm Derneği ile Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliğinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından, düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Amasya Çöreğinin şeklinin uygunluğu; özellikle maya olarak kullanılan nohut suyu ve diğer malzemelerin uygunluğu; üretim metodunun uygunluğu ile Amasya Çöreği ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
