Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’in İslahiye ve Nurdağı çevresinde yetişen, bayrak kırmızısı olgun renkli orta acılıkta biber.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗İslahiye Biberi nedir?
İslahiye Biberi, patlıcangiller familyasına bağlı Capsicum annuum L. türünden bir kültür bitkisidir. Tazeyken yeşil olan biber, olgunlaştığında bayrak kırmızısı renk alır ve orta derecede acılık taşır. Üründen isot, acı pul biber ve acı toz biber de üretilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Renk ve acılık
İslahiye Biberinin taze meyvesi yeşil, tam olgunlaşmış meyvesi ise bayrak kırmızısıdır. Ürünün acılık düzeyi orta derecede olarak tanımlanır.
Baharatlık ürün çeşitliliği
İslahiye Biberi, kurutulup işlenerek isot, acı pul biber veya acı toz biber biçiminde değerlendirilebilir. Kurutulan üründen pul biber, toz biber ve/veya isot elde edilir.
Yaş ve kuru meyve değerleri
Yaş meyvede enerji değeri 45-55 kcal/100 gram, protein miktarı 2-2,50 gram/100 gram ve yağ miktarı 0.5-1,5 gram/100 gramdır; kuru meyvede bu değerler sırasıyla 200-225 kcal/100 gram, 12-14 gram/100 gram ve 3-3,5 gram/100 gramdır. Karbonhidrat miktarı yaş meyvede 8-11 gram/100 gram, kuru meyvede 35-38 gram/100 gram; nem miktarı ise yaş meyvede 70-72 gram/100 gram, kuru meyvede 7-9 gram/100 gram olarak verilir.
Tablo-1: Sicildeki özellikler tablosu
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Birim | Değer | |
|---|---|---|---|
| Yaş Meyve | Kuru Meyve | ||
| Enerji Değeri | (kcal/100 gram) | 45-55 | 200-225 |
| Protein Miktarı | (gram/100 gram) | 2-2,50 | 12-14 |
| Yağ Miktarı | (gram/100 gram) | 0.5-1,5 | 3-3,5 |
| Karbonhidrat Miktarı | (gram/100 gram) | 8-11 | 35-38 |
| Nem Miktarı | (gram/100 gram) | 70-72 | 7-9 |
Yetiştirme ve işleme süreci nasıl ilerler?
Tohum ve fide hazırlığı
Yetiştirilecek biberin tohumları, bir sezon önce kurutulan ve yeni sezona kadar saklanan biberlerden elde edilir. Tohumlar mart ayında toprağa ekilir; nisan sonuna kadar sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez sulanarak çimlendirilir ve yabancı ot mücadelesi yapılır. Tohumların çimlenerek fide oluşturması mayıs ayının ilk haftası civarında gerçekleşir.
Fide dikimi ve bakım
Fideler mayıs ayının birinci ve ikinci haftasında dikilir; dikim öncesinde toprak hazırlanır, sulama yolları açılır, fideler su doldurulan bölümlere yerleştirilir ve kökleri toprakla kapatılır. Yetiştirme süresince haftalık sulama ve ot mücadelesi yapılır; toprağın isteğine bağlı olarak gübreleme uygulanabilir. Sulama ve ot mücadelesi ağustos ayının ilk haftasına kadar sürdürülür.
Kurutma koşulları
İlk hasattan gelen biberlerin doğal güneş ışığında kuruması 5-10 gün, ikinci hasattan gelenlerin kurutulması ise 15-20 gün sürer. Güneş altında yapılan kurutma, Türk Gıda Kodeksi Baharat Tebliği uyarınca toprakla doğrudan temas etmeyen, yerden yüksek platformlarda veya uygun materyalden döşemeler üzerinde gerçekleştirilir. Kurutulan biberler pul biber, toz biber ve/veya isot üretiminde kullanılır.
İsot üretimi
Tam olgunlaşmış ve ayıklanmış taze kırmızı biberlerin sapları ile tohum yuvaları ayrılır; biberler elle 2-3 parçaya dilimlenir ve ön kurutma, torbalarda bekletme (terletme), son kurutma ve öğütme aşamalarından geçirilir. Kurutma sonunda biberin rutubet oranı %15’in altına indirilir ve ürün öğütücülerden geçirilerek pul biber formatına getirilir. Elde edilen pul biber, su ilavesiyle %25-27 rutubet içerecek şekilde tavlanır; tavlama yaklaşık 60-65 °C’de yapılır ve ısıtılan biberler yalıtımlı havuzlara alınır. Kepertme olarak adlandırılan bu bekletme sırasında biberlerin sıcaklığı 80-90 °C’ye kadar yükselir. Biberler havuzlarda 30-36 saat bekletildikten sonra rutubet oranı yeniden %15’in altına düşer; ürün havalandırılır, Türk Gıda Kodeksine uygun miktarda yağ ve tuz eklenerek hazır hâle getirilir.
Acı pul biber üretimi
Hasat edilen biberler yıkanır ve ayıklanarak sapları ile tohumları ayrılır; her biber elle kesilerek 2-3 parçaya bölünür. Parçalar doğal yöntemle yaklaşık 48 saat kurutulur ve bu aşamadaki rutubet oranı yaklaşık %30’dur. Yarı kurumuş biberler yabancı madde kontrolünün ardından 48 saat daha güneş altında kurutularak rutubet oranı %15 seviyesine indirilir. Kurutulmuş parçalar, öğütme değirmenlerinde 1-3 mm çapında öğütülerek pul biber hâline getirilir.
Acı toz biber üretimi
Hasat edilen biberlerin sap ve çekirdekleri ayrılır, biberler doğal yöntemlerle veya kurutma makineleriyle kurutulur ve değirmenlerde un formatında parçalanır. Kurutulmuş ürünün rutubet oranı %11’in altında olmalı; ürün daha sonra değirmenlerde un formatında toz hâline getirilmelidir. Doğal yöntemle kurutulan ürün, öğütme sonunda rengin esmerleşmesi için 1-2 saat güneş ışığında tutulur. Renk tonu bayrak kırmızısına geldiğinde Türk Gıda Kodeksine uygun miktarda zeytinyağı eklenir, ürün karıştırılır ve paketlenir.
Hasat ve kurutmaya sevk nasıl yapılır?
Olgunluk ve hasada sevk
Biberlerin hasadı, ağustos ayında istenen olgunluğa ulaşmalarıyla başlar. Toplanan biberler haral adı verilen çuvallara doldurularak kurutma alanlarına taşınır.
Hasat takvimi
Birinci hasat ağustos ortasında, ikinci hasat eylül ortasında, üçüncü hasat ekim ortasında ve son hasat ekim sonunda yapılır. Mevsim koşulları nedeniyle üçüncü ve dördüncü hasat dönemlerinde kurutma makineleri kullanılır.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Coğrafi sınır, Gaziantep ilindeki İslahiye ve Nurdağı ilçelerinde, kuzeyde Nurdağı ve Amanos dağları ile güneyde İslahiye’den Suriye sınırına uzanan alanı kapsar. Biber sıcak iklimi sever; nisan ve mayıstaki tohum ve fide hazırlıkları döneminde coğrafi sınırın ılıman iklimi ile don olayının görülmemesi bitkinin gelişimini destekler. Bölgedeki rüzgâr hızı ve yayılımı, nem ile yağış miktarı ürünün karakteristik özelliğini belirler. Amanos Dağlarının etkilediği rüzgâr yönü ve hızı, nemli yapının yüzeyden kolayca uzaklaşmasına yardım eder; bitki nemli yüzeyin olumsuz etkilerinden korunur.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaret kullanımı
İslahiye Biberi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 2 Mart 2018’den itibaren korunmak üzere 5 Ocak 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde “İslahiye Biberi” ibaresi ile menşe adı amblemi yer alır. Bunun ürün veya ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetimin kapsamı
Denetimler Gaziantep Ticaret Borsası koordinasyonunda; Gaziantep Ticaret Borsası, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve İslahiye Ziraat Odasının görevlendirdiği, alanında uzman en az üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az bir kez düzenli olarak yapılır; şikâyet durumunda ise her zaman denetim gerçekleştirilebilir. Denetimde müstahsil makbuzu üzerinden yetiştirme yeri, ürünün fiziksel özellikleri, üretim yöntemi ve kullanım biçimi kontrol edilir. Denetim mercii gerekli gördüğünde üründen numune alarak laboratuvar analizi talep edebilir.
Uzmanlık desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, denetimin yürütülmesinde kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek ve tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.