Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te ince yufkaların üzerine sütlü irmik muhallebisi, kaymak ve fıstık veya ceviz yerleştirilir. Gevşek sarılan rulolar yuvarlak tepsiye döşenip fırınlanır; sıcak şerbet eklenen ürün sıcak servis edilir.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Dolangel Tatlısı nedir?
Gaziantep Dolangel Tatlısı; baklavalık yufka, süt-irmik-kaymak ile hazırlanan muhallebi, sadeyağ, beyaz şeker ile 27 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Antep Fıstığı veya ceviz içi ile hazırlanan şerbetli bir yöresel tatlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bileşen ve yapı
Eskiden daha çok evlerde yapılan Gaziantep Dolangel Tatlısı, günümüzde özel siparişle baklavacılara yaptırılmaktadır.
Görünüm ve ürün kimliği
Gaziantep Dolangel Tatlısının servisi, sıcak olarak yapılır.
Üretimde kullanılan bileşenler ve üretimi baklavaya benzerdir.
Baklava yufkasının üzerine konan bileşenler, kendi üzerinde birkaç kez katlanıp silindir şekli verilerek tepsiye dairesel olarak yerleştirilir ve pişirilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg baklavalık un
- 4 adet yumurta
- 250 g nişasta
- 10 g kaya tuzu
- 300 g su
- 800 ml süt
- 70 g irmik
- 100 g kaymak
- 1 l su
- 850 g beyaz şeker
- 4–5 damla limon suyu
- 20 adet baklavalık yufka
- 400 g Antep Fıstığı veya ceviz içi (toz haline getirilmiş)
- 250 g sadeyağ
Baklavalık yufkanın hazırlanışı
Una yumurta ve tuz eklenir, su ile karıştırılır. Kulak memesi kıvamında yumuşak bir hamur elde edilir. Hamur, nişasta kullanılarak ve 20–25 adet yufka elde edilecek şekilde çok ince açılır. Hamur ustası yufkaların kalınlığını, tamamı üst üste konulduğunda 1,5–2 cm’yi geçmeyecek biçimde ayarlar.
Muhallebinin hazırlanışı
Süt ile irmik tencerede karıştırılarak koyu muhallebi kıvamı alana kadar pişirilir. Soğuyunca kaymak eklenip iyice karıştırılır ve buzdolabına konur.
Kaynatma işlemi
Su ve şeker karıştırılıp kaynatılır. Kaynama başlayınca 4–5 damla limon suyu damlatılarak 4 dakika daha kaynatılır.
Tatlının hazırlanışı
Tepsi sadeyağ ile yağlanır. Baklavalık yufkanın, ortası pile yapılır ve pilenin üzerine önce muhallebi sonra da eritilmiş sadeyağ sürülür. Üzerine kaymak sürülür. Antep Fıstığı veya ceviz içi kaymağın üzerine serpilir. Yufka, çok sıkıştırılmadan hafif gevşek bırakılarak iki ucundan tutulur, kendi ekseni etrafında döndürülerek 2,5–3 cm çapında silindir şekli verilir.
Fırında pişirme
Tüm yufkalara aynı işlem uygulanarak tepsiye dizildikten sonra kalan eritilmiş sadeyağ üzerlerine dökülür ve 180 °C sıcaklıktaki fırında, üzeri kızarıncaya kadar 25 dakika pişirilir.
Süzme işlemi
Piştikten sonra tepsinin dibindeki toplanan fazla yağ, ayrı bir kaba süzülür. Fırından çıkarılan tatlı sıcakken, üzerine kaynar haldeki şerbet dökülür.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınıra özgü üretim metodu, ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Gaziantep Dolangel Tatlısının tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir. Geçmişi eskiye dayanan Gaziantep Dolangel Tatlısının coğrafi sınıra özgü üretim metodu, özellikle malzemelerin bir araya getirilerek pişirilmesi bakımından ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Gaziantep Dolangel Tatlısının geçmişi eskiye dayanır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Bayramlarda ve özel davetlerde ikram edilen tatlı coğrafi sınırda baklavanın atası olarak bilinir. Gaziantep Dolangel Tatlısı, şerbetini çektikten sonra üzerine Antep Fıstığı veya ceviz içi serpilir ve sıcak olarak servis yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
947 tescil numaralı Gaziantep Dolangel Tatlısı mahreç işareti olarak 15 Kasım 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Dolangel Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep Dolangel Tatlısı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii; üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarların uygunluğunu, özellikle ürünün şekli, pişirilmesi ve servis aşamaları olmak üzere üretim metoduna uygunluğu ve Gaziantep Dolangel Tatlısı ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Dolangel Tatlısında ince yufka ile süt, irmik ve kaymakla hazırlanan dolgu bir araya gelir. Yufkanın inceliği ve iç harcın kıvamı ayrı ayrı hazırlanır. Gaziantep’in yufkalı tatlı ustalığı içinde yer alır. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
