Coğrafi işaretli ürün · Sivas
Sivas’ın Kangal ilçesi merkezli çevrede yetişen Akkaraman alt varyetesidir. Bölge koşullarına dayanıklı iri yapısı, bombeli burnu, siyah lekeleri ve yağlı kuyruğuyla tanınır; et, süt ve yapağı için yetiştirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kangal Koyunu nedir?
Akkaraman alt varyetesi
Kangal Koyunu, Akkaraman ırkının alt varyetesidir. Sivas’ın Kangal ilçesi merkezli olmak üzere Sivas, Malatya gibi civar ilçe ve illerde yetişir. Doğal çevre koşullarına uyumlu, dayanıklı, diğer Akkaraman varyetelerine göre iri yapılı ve yüksek verimli olarak tanımlanır.
Irkın özellikleri
Baş, gövde ve bacaklar
Burun bombeli ve çevresi siyah lekelidir; göz çevresinde de bazen siyah lekeler bulunur. Kulaklar uzun ve sarkık, baş uzun, dar ve çıplaktır. Erkekte göğüs geniş, dişide dardır. Gövde yandan dikdörtgen görünür. Ayaklar kılsızdır; ayak ve incik çevresinde bazen siyah lekeler bulunur; bacaklar uzun ve sağlamdır.
Post ve yağlı kuyruk
Post çoğunlukla kirli beyaz veya kremdir; örtüde yer yer siyah lekeler görülebilir. Yapağı kaba ve kırışıktır. Kuyruk genellikle 4–8 kg, ergin koçta 20 kg’a kadar olabilir. İnce kuyruk ucu yağlı ana kısmın üzerine S biçiminde kıvrılır.
Yaş ve cinsiyete göre ölçüler
Sicil dişi ve erkeklerin doğum, üç, altı, on iki ve otuz altı aylık cidago yüksekliği ve canlı ağırlık aralıklarını ayrı verir. Aşağıdaki tabloda iki ölçü birlikte korunmuştur.
Sicildeki dişi ve erkek ölçüleri
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki değerlerdir. Kaynak alanları ve ölçü birimleri korunarak tablo halinde düzenlendi.
Döl verimi ve büyüme
Elde sıfat yönteminde doğum oranı %94, ortalama yavru sayısı 1,30 ve ikizlik oranı %30’dur. Yaşama gücü otuzuncu günde %96, sütten kesimin belirtildiği doksanıncı günde %90’dır. Tekizlerde doğum ağırlığı 4,8 kg, doksanıncı günde 24 kg ve yüz sekseninci günde 36 kg canlı ağırlık verilir.
Sicildeki yetiştirme özellikleri
Gebelik ve doğum
Gebelik 145–155 gündür. Sicil, yeni doğan kuzuların hemen kurutulması, emmeye başlayıp ağız sütünü almalarının sağlanmasını belirtir.
Üreme dönemi
Gün ışığı ve sıcaklığın azaldığı sonbaharda üreme döngüsü görülür. Siklus 16–17 gün, östrüs 16 saattir. Sicilde “doğumu takip eden ikinci sıfat sezonu” ve buna karşılık 15–16 aylık yaş koça katım için birlikte yazılmıştır.
Meraya dayalı beslenme
Beslenme ağırlıkla meraya dayanır. Sicilde kuzuların doğumdan sonra bir hafta analarıyla içeride kalması, mera ve iklim uygunsa sonra birlikte dışarı çıkarılması belirtilir.
Yetiştirildiği coğrafi alan
Kangal merkezli çevre
Sicilin coğrafi sınırı Kangal merkezli olarak Sivas, Malatya gibi civar ilçe ve illeri kapsayan ifadeyle tanımlanmıştır. Yetiştirme alanı yalnız Kangal ilçesiyle sınırlandırılmamıştır.
Verim yönleri
Et, süt ve yapağı
Kangal Koyununun etinden, sütünden ve yapağısından yararlanılır.
Tescil ve denetim
Tescil kaydı
47 tescil numaralı Kangal Koyunu menşe adı olarak 7 Nisan 2003 tarihinde tescil edilmiştir. Koruma 3 Ağustos 2002’den başlar; kapakta 15 Şubat 2019 tarihli ve 47 sayılı Bülten değişikliği yer alır. Kullanım biçimi işaretlemedir.
Dört kişilik denetim mercii
Denetim mercii Sivas İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden bir kişi, Kangal İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden iki veteriner hekim ve Kangal Kaymakamlığından bir kişi olmak üzere dört kişidir. Yılda en az bir kez düzenli, şikâyette ve gerektiğinde her zaman denetler. Denetimler 6769 sayılı Kanun uyarınca raporlanıp Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
