Çiçekpınar Yoncası

Toprak İstekleri ve Tarla Tesisi

Çiçekpınar Yoncasının yetiştirilmesinde ideal olan toprak yapısı; kumlu- tınlı, tınlı, killi-tınlı, fazla kumlu olmayan, yeterli derecede kireç içeren topraklardır. Yoncalık olarak kurulacak alan drenajlı ve toprak yüzeyi uygun şekilde düzeltilmiş şekilde tesviye edilmiş olmalıdır. Yüksek taban suyu ve durgun su yoncada verim düşüklüğüne ve seyrekleşmeye neden olur. Bunun için toprakta yüzey drenajı önem arz eder.

Kuvvetli ve sağlıklı bir kök gelişimi için toprağın derin işlenmesi uygun olur. Ürünün ekime hazırlık aşamasında ilk olarak arazide yabancı ot mücadelesi yapılması yerinde olur. Yonca fideleri yavaş geliştiği için diğer yabancı ot fideleri yoncayı baskılar. Yonca bitkisi tohumlarının oldukça küçük ve embriyosunun hassas olması nedeniyle özenli hazırlanmış tohum yatağına gereksinim duyar.

Bu nedenle yetiştiriciliğin yapılacağı arazi/tarla birkaç kez sürülüp diskaro çekilmeli, tırmık vb. uygun tarım alet ve ekipmanları ile toprağın iyice ufalanması istenir.

İklim ve ekim zamanı

Çiçekpınar Yoncasının; genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında ekimi yapılır. Çiçekpınar Yoncası genel itibariyle kurak ve yarı kurak iklim bitkisidir. Yonca fideleri soğuğa karşı hassas ve dayanıksızdır. Serin ve soğuk iklimlerde sonbaharda ekilen yonca fideleri henüz iyice gelişmeden kış aylarına girmelerinden dolayı zarar görür.

İlkbahar ekiminde ise şiddetli kış soğukları ile geç donların sona ermesi ve ilkbahar yağışları ile toprağın belli bir sıcaklığa ve tava gelmesi istenir. Yonca fidelerinin yeterli kök ve gövde gelişimi için kurak/sıcak dönemden en az bir ay önce ekimlerinin tamamlanmış olması istenir. Bitki yaz aylarında daha hızlı büyüme ve daha iyi verim potansiyeline sahiptir. Çiçekpınar Yoncasının ekimi; serpme ya da sıraya ekim teknikleri ile yapılır.

Ekim aralığı, tohumluk ve merdane

Yetiştiricilikte yalnız yonca veya tercihe bağlı olarak buğdaygillerle karışık olarak yetiştirilir ve ortalama 40 cm sıra aralığında ekimi yapılır. Sulu tarım şartlarında ise ortalama 30 cm aralığında gerçekleştirilir. Ekim derinliğinin; ağır topraklarda yüzeysel olarak ortalama 2 cm, hafif topraklarda ise daha derine ortalama 3 cm olması yeterlidir. Mibzerle sıraya ekimde dekara 2–3 kg, serpme ekiminde ise dekara 3–4 kg tohum kullanılması, sicilde öneri olarak yer alır.

Tohumluk miktarının belirlenmesinde, toprak ve iklim şartları, ekim metodu ve tohumun biyolojik değerleri göz önünde bulundurulmalı, kullanılacak tohumun safiyeti yüksek olmalıdır. Bunu sağlamak için sertifikalı tohumluk kullanılması yerinde olur. Yonca bitkisi, yabancı çiçek tozları ile tozlanır ve döllenir. Yoncanın tohum üretiminde esas olarak polen toplayan arılar etkindir. Bu arıların varlığı tohum verimini artırır. Tekniğine uygun olarak coğrafi sınır içerisinden elde edilen tohumluklarda ekimde kullanılabilir.

Ayrıca ekim yapıldıktan sonra toprağın bastırılması için merdane geçirilmesi, yonca tohumlarının toprakla temasını sağlaması açısından önem arz eder.

Sulama işlemi

Çiçekpınar Yoncası bitkisinde su gereksinimi; bitkinin bulunduğu fizyolojik gelişim devresine, iklime, toprak yapısına, taban suyu düzeyi, arazinin eğimi vb. durumlara göre değişir. Yonca bitkisinin sulanmasında; biçimden genellikle bir hafta önce ve bir hafta sonra olmak üzere her biçimde 2 kez sulama yapılması uygun olur. Yonca hem kıraç topraklarda hem de sulu tarım şartlarında yetiştirilebilen bir bitkidir.

Yoncanın gelişme mevsiminin uzunluğu hızlı büyümesi ve yıl içinde birden fazla hasat edilmesi nedeniyle suya gereksinimi yüksektir. Bitkiye uygun sulama yapıldığında ürün verimi de artar. Sulamada; salma veya yağmurlama sulama sistemleri kullanılır.

Zirai Mücadele

İklimsel veriler ve toprak yapısı da dikkate alınarak çiçeklenme durumuna göre bitki zararlılarına karşı ilgili mevzuata uygun bitki koruma ürünleri kullanılarak zirai mücadele yapılır. Toprağın havalandırılması ve yabancı ot mücadelesi için, yağış ve sulama sularından en ekonomik şekilde faydalanabilmek için ekimden önce tarlada/arazide yabancı ot ve diğer bitki zararlılarına karşı zirai mücadele yapılır.

Tarla kurulduktan sonra yabancı ot çıkarsa, otlar tohumlarını olgunlaştırmadan erken biçim yapılır. Yoncada sık görülen yabancı otlardan biri parazit küsküttür.

Küsküt ve bulaşmaya karşı tedbirler

Başlıca tedbirler şunlardır:

• Temiz, bulaşmasız sertifikalı tohumluk kullanılması.
• Yabancı ot karışmış yoncanın hayvanlara verilmemesi.
• Böyle yoncayla beslenmiş hayvanların gübresinin yanmadan tarlaya verilmemesi.
• Bulaşma bulunan tarlalardan geçen suyla sulama yapılmaması.

Gübreleme işlemi

Gübre uygulamalarında hayvan/çiftlik gübresi ve/veya ticari gübreler de kullanılır. Yağışa ve toprak yapısına bağlı olarak, toprağın gübre ihtiyacının (gübre türü ve miktarı) belirlenebilmesi için toprak analizlerinin yapılması, sicilde öneri olarak yer alır. Yonca bitkisi baklagiller sınıfında bir bitki olmasından dolayı tarla tesisi yılı haricinde azotlu gübre uygulanmaz.

Hasat ve Kurutma

Çiçekpınar Yoncasının biçimi; genellikle çiçeklenme başlangıcı olarak %10–15 çiçeklenme evresinde, topraktan 5–10 cm yükseklikte yapılır. Alçak yapılan biçimlerde yeni sürgünler zarar görebilmekte, yüksek yapılan biçimde ise ürün gereksiz yere tarlada bırakılmış olur. Ayrıca yoncada zararlılara karşı zirai mücadele için erken hasat yapılabilir. Hasatta biçilen yoncalar uygun tarım makineleri ile balya olarak ya da yığın demetleri olarak tarladan toplanır.

Biçilen yoncalar yeterince kuruması için hava koşulları da dikkate alınarak yaklaşık 2 gün kadar güneş altında soldurulur ve kurutulur. Biçilen yeşil yoncaların gölge ve havadar bir alana serilerek kurutulması en uygunudur. Tarlada kurutulacak yoncaların sabah erken saatlerde tırmık vb. alt üst edilerek yapraklarının dökülmeden kurutulması ve güneşte fazla bekletilmemesi uygun olur. Ayrıca tekniğine uygun olarak modern kurutma teknikleri kullanılarak da biçilen yoncalar kurutulabilir.

Balya veya demet halinde sunum

Çiçekpınar Yoncası; balyalar halinde ya da yığın demetleri halinde, kuru veya yaş yonca şeklinde piyasaya arz edilir.