Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’nın Akhisar ilçesinde Alaca dana eti, soğan ve tuzla yoğrulur; avuçta sıkılarak dört parmak izi belirgin köfteler hazırlanır. Alevsiz ızgarada pişirilir ve tereyağıyla ıslatılmış pide üzerinde mevsim sebzeleriyle sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Akhisar Köfte nedir?
Akhisar Köfte, Manisa’nın Akhisar ilçesinde Alaca dana eti, soğan ve tuzla yoğrulur; avuçta sıkılarak dört parmak izi belirgin köfteler hazırlanır. Alevsiz ızgarada pişirilir ve tereyağıyla ıslatılmış pide üzerinde mevsim sebzeleriyle sunulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Alaca dana ve dört parmak izi
Alaca dana etinden hazırlanan karışım avuçta sıkılır; dört parmak izinin belirgin olması fiziksel kimliğidir. Yaklaşık 7 cm boy, 2,5 cm en ve 15–17 g parça ağırlığı kaynakta ayrı boyutlar olarak verilir.
Alevsiz ızgara ve tereyağlı pide
Tercihen küllenmiş odun kömürü kullanılır; pişirme kaynağı alevli olmaz. Köfteler çevrilerek pişirilir, tereyağıyla ıslatılmış pide üzerinde mevsim sebzeleriyle sunulur. Karacabey Soğanı tercih edilen girdidir; zorunlu yerel soğan gibi aktarılmaz.
Et parçası ve yüzey betimleri
Sicil et karışımını yaklaşık yüzde 50 kaburga, yüzde 20 boyun, yüzde 20 ön kol ve yüzde 10 darp yağıyla tanımlar. Çiğ et açık pembe, seyrek sarımsı benekli ve ele fazla yağ bırakmayan yapıda anlatılır. Bu reçete paylaşımı ölçülmüş pişmiş köfte yağ analizi değildir.
Pişmiş doku ve porsiyon
Pişmiş renk kiremit kahverenginden biraz koyu, doku orta esneklikte ve hafif sulu olarak betimlenir. Kaynak yaklaşık 100 g porsiyonda altı köfte verir; tanımlanan tat ve koku duyusal özelliklerdir, güncel parti testinin sonucu değildir.
Sicildeki üretim anlatımı
Hazırlama yöntemi
Ürün tanımında verilen oranlarda alınan Alaca Dana eti ortalama 200 gr büyüklükte doğranır.
Etin soğanla karıştırılması
Doğranmış etin üzerine 1 kg için ortalama 50 gr (tercihen Karacabey Soğanı; sert, acı ve çok sulu olmayan) doğranmış soğan ve 1 kg için ortalama 20 gr sofralık tuz karıştırılır ve kıyma makinesinde çekilir.
Harcın hazırlanması
Çekilen kıyma, yoğurma makinesinde veya elle 5–10 dakika yoğrulur. Yoğurma işleminde köfte hamurunun homojen hal alması ve sertleşmesi esastır. Hazırlanan köfte hamuru 8–12 saat dinlendirilir.* Dinlendirilen köfte hamuru ortalama 15–17 gr aralığında avuç içine alınarak sıkılır ve Akhisar Köftenin kendine has şekli parmak izleri belirgin olarak oluşturulur. Pişirme Pişirme kaynağı alevli olmamalıdır.
* Sicil köfte hamurunu 8–12 saat dinlendirmeyi sıcaklık belirtmeden anlatır. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Izgaranın hazırlanması
Tercihen küllenmiş, orta ısıda odun kömürü kullanılır.
Köftenin pişirilmesi
Pişirilirken köftenin üzeri hafif terledikten sonra çevrilir. Çevirme işlemi birden çok yapılmalı, köfte suyunu salmalı, orta derece esneklik kazanana ve kiremit kahverenginden biraz daha koyulaşana kadar pişirilmelidir.
Servis ve sunum
Sunum Şekli 2 Servis geniş tabakta yapılır, paketlemede ise Türk Gıda Kodeksine uygun ambalaj kullanılır. Pide, tereyağı ve su ile ıslatılmış tava ızgara üzerinde ıslatılır. Garnitür olarak köftenin yanına mevsime uygun olarak roka, maydanoz, kuru soğan, pişmiş yeşilbiber, domates vb. mevsim sebzeleri konur.
Ürün, ambalaja birbirine yaslayarak ve parmak izleri kaybolmayacak şekilde en fazla üç kat dizilir.
Her bir katın arasına ürünün birbirine yapışmaması için ayırıcı streç konur.
Ambalaj ve parmak izlerini koruma
Ürün parmak izlerini kaybetmeyecek biçimde ambalajda en fazla üç kat dizilir; katlar arasına yapışmayı önleyen streç konur. Sicil ambalaj ve etiketin Türk Gıda Kodeksine uygun olmasını ister. Bu yerleşim bilgisi depo sıcaklığı veya raf ömrü değildir.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Sicilde −32°C’de bir yıl, −18°C’de altı ay ve −4°C’de 2–3 gün muhafaza kaydı vardır. Çiğ veya pişmiş ürün kapsamı ve eksi dört derece ifadesi teyit bekler. Bu değerler yeni bir raf ömrü onayı olarak sunulmaz; çözülmüş ürünün hemen kullanılması kaydı ayrı korunur.
Yöresiyle bağı nedir?
Akhisar Köfte için kullanılacak etler Alaca Dana eti olmalıdır.
Sicildeki sunum anlatımı
Tereyağı ile ıslatılmış pidenin üzerinde sunulur. Aşağıdaki logo kullanılacaktır. Ürünlerin buzu çözüldükten hemen sonra tüketilmesi gerekmektedir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
322 tescil numaralı Akhisar Köfte mahreç işareti olarak 9 Ocak 2018 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim mercinde; Akhisar Lokantacılar, Tatlıcılar ve Köfteciler Odası, Gıda Tarım ve Hayvancılık Akhisar İl Müdürlüğü, Akhisar İlçe Sağlık Müdürlüğü, Akhisar Ticaret ve Sanayi Odası yer alacaktır. Ambalaj Muayenesi; bakılarak, ölçülerek, tartılarak ve gerekli görüldüğünde analiz yaptırılarak yapılır. Coğrafi işaretle ilgili şartları ihtiva edip etmediği kontrol edilir.
Duyusal Muayene; ürünün rengine bakılarak, tadılarak, koklanarak, sayılarak, tartılarak ve gerekli görüldüğünde laboratuvar testleri ile yapılır.
Fiziki Muayene; köftenin şekli, rengi, bir porsiyondaki gramajı ve adedine bakılır. Gerekli görüldüğünde ise mevcut kimyasal özelliklerine ek olarak histolojik özellik testi yapılır. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Denetim merci hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
