Coğrafi işaretli ürün · Manisa
Manisa’nın Salihli ilçesinde erkek kıvırcık kuzu eti kuyruk yağı, un ve tuzla hazırlanır. Şişe sıvanan köfteler yalnız meşe odunu közünde pişirilir; tabağa konurken şişten çıkarılarak küçük porsiyonlar halinde sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Salihli Odun Köfte nedir?
Sicil kaydı: “Salihli Odun Köfte, Manisa’nın Salihli ilçesinde erkek kıvırcık kuzu eti kuyruk yağı, un ve tuzla hazırlanır. Şişe sıvanan köfteler yalnız meşe odunu közünde pişirilir; tabağa konurken şişten çıkarılarak küçük porsiyonlar halinde sıcak sunulur.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Erkek kıvırcık kuzu ve kuyruk yağı
Sicil kaydı: “Üç aylık ile bir yaş arası erkek kıvırcık kuzu kullanılır. Yaklaşık et karışımı yüzde 35 kaburga, yüzde 47 but ve yüzde 18 böbrek yatağıdır; etin kendi yağına yaklaşık yüzde 10 kuyruk yağı ayrıca eklenir.”
Şişte yalnız meşe közü
Sicil kaydı: “Et ve yağ 3 mm kıyma aynasından geçirilir, az tuz ve unla yoğrulur. Dinlenmiş karışım yaklaşık 2 cm enindeki şişe sıvanır ve yalnız Salihli çevresinin meşe odunu közünde pişirilir. Şiş eni köftenin eni değildir.”
Sıcak küçük porsiyonlar
Sicil kaydı: “Pişmiş köfte yaklaşık 7 cm boy ve 1,5 cm endedir. Şişle müşterinin tabağına getirilip o anda çıkarılır; küçük tabaklarda azar azar, yarım porsiyonlarla sunulur. Domates, biber ve yeşillik eşlik edebilir.”
Duyusal betimleme
Sicil pişmiş köfteyi kahverengimsi, yağlı görünümü olmayan, kolay çiğnenen ve ağızda belirgin sululuk veren dokuyla betimler. Karakteristik lezzet kaynak anlatımıdır; nesnel kalite sıralaması oluşturmaz.
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Etin hazırlanması ve dinlendirme
Sicil kaydı: “Kesimden sonra kuzu karkası 4°C’de 24 saat dinlendirilir; etin sinirleri ayıklanır. Et ve kuyruk yağı 3 mm kıyma aynasından geçirilir, az tuz ve unla elle yoğrulur. Karışım 4°C’de bir saat dinlendirilip ıslak elle şişe sıvanır.”
Meşe közünde pişirme
Sicil kaydı: “Yöredeki meşe odununun yanmış közü üzerinde köfteler yellenerek pişirilir. Başka yakıt kullanılmaz. Kaynak yaklaşık iki dakikalık pişirme ve yağın süzülmesini anlatır; tuz, un ve kuyruk yağının kıvam ve şişte tutunmayla ilişkisini belirtir.”
Yağ analizinin ayrı temelleri
Sicil kaydı: “Kimyasal kompozisyonda yağ yüzde 17,33 verilmiştir.* Pişirme anlatımında yüzde 40’a varan yağın yüzde 4’e indiği de yazılıdır. Aynı ölçüm temeli doğrulanmadığından bu ifadeler arasında otomatik yağ kaybı veya üstünlük hesabı yapılmaz; resmî teyit bekler.”
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre pDF görüntüsünde kimyasal kompozisyon yağ yüzde 17,33 verir; pişirme paragrafı yüzde 40a varan yağın yüzde 4e indiğini söyler. Ölçüm aşaması ve analiz temeli açıklanmadığından yağ azalması veya üstünlük hesaplanmaz. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Nasıl muhafaza edilir?
Paket halinde satılacak ürünün etiketinin üzerinde; ürün adı, üretim ve son kullanma tarihi, imalat seri veya parti no., içeriği, saklama koşulları, besin ve kalori değeri ve üretici kurum bilgileri ile kanunen yazılması zorunlu olan diğer bilgiler yer alır.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi kapsam Salihli ilçe merkezi ve merkeze bağlı yerleşimlerdir. Yöresel kuzu eti, meşe közünde pişirme ve şişten sıcak sunum Salihli ile tanınırlık bağını oluşturur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Şişten tabağa sıcak servis
Köfte şişle müşterinin tabağına getirilir ve o anda şişten çıkarılır. Küçük tabaklara azar azar, yarım porsiyonlarla verilmesi köftenin sıcak kalmasına yöneliktir. Pişmiş domates, közlenmiş biber, yeşillik ve baharat eşlik edebilir.
Paketli ürün kaydı
Sicil hazır pişirilmiş ve dondurulmuş ürünün ısıtılarak tüketilmek üzere paketlenebileceğini belirtir. Paket listesinde 0.250 gr, yarım kilogram ve 1 kg yazılıdır; ilk birimin doğruluğu teyit bekler ve 250 g diye düzeltilmez.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil Bulgaristan’dan Salihli’ye gelen göçmen ustaların Pazarcık’ta öğrendikleri köfteciliği yeni yerleşimlerinde sürdürmesini anlatır. Belgede Balkan Harbi ile birlikte verilen 1910 yılı ayrıca teyit bekler. Metal şişlerde odun közünde pişen köftenin tanınması, ustalık aktarımı ve ilçeyle özdeşleşmesi kültürel anlatım olarak korunur.
Tescil ve denetim bilgileri
Denetim ve etiket kaydı
Denetim Salihli Belediye Başkanlığına bağlı gıda mühendisi, Salihli Esnaf Odasından bir kişi ve Salihli Lokantacılar ve Esnaf Odasından bir kişiyle toplam üç kişi tarafından her altı ayda bir ve ihtiyaç halinde yapılır. Kaynak denetim görevi için ücret ödenmediğini de belirtir.
Paket etiketi
Paketli üründe ad, üretim ve son kullanma tarihi, seri veya parti numarası, içerik, saklama koşulları, besin ve kalori değeri ile üretici bilgileri yazılır. Diğer zorunlu etiket bilgilerinin mevzuat kapsamı ayrıca korunur.
