Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’nın Battalgazi ilçesinde dut şırası, süt, un ve nişastayla hazırlanan herle ince serilerek kurutulur. Haşhaş, ceviz, fındık, kayısı çekirdeği ve susam içeren yumuşak pestil, yörede bastık adıyla da bilinir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestili nedir?
Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestili yumuşak bir yapıda olup üretiminde; dut şırası, haşhaş, süt, un, nişasta, su, kayısı çekirdeği, iç fındığı, iç cevizi ve susam kullanılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ürünün bileşimi
Yöre halkı ürünü “bastık” olarak da ifade eder.
Yöresel özellikleri
Herhangi bir katkı maddesi içermez.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir. Tablo sicildeki gösterimi aktarır. Bu ürünün aşağıdaki kaynak açıklamasında belirtilen veri belirsizliği devam etmektedir; belirsiz satırlar kesin ölçüm, beslenme üstünlüğü veya uygulama önerisi olarak yorumlanmamalıdır.
Tabloyu görüntüle · 7 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir. Tablo sicildeki gösterimi aktarır. Bu ürünün aşağıdaki kaynak açıklamasında belirtilen veri belirsizliği devam etmektedir; belirsiz satırlar kesin ölçüm, beslenme üstünlüğü veya uygulama önerisi olarak yorumlanmamalıdır.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Toplam Kuru Madde | %85 |
| Toplam Nem | %15 |
| Toplam Şeker | %65 |
| Toplam Asitlik | %0,2 |
| %10’lukHCl’de çözülmeyen toplam kül (en çok) | %1,5 |
| Toplam Protein | %5,5 |
| Ham yağ | %0,4 |
Sicildeki üretim anlatımı
Hammadde ve çeşit özellikleri
Sicilde 150 kg Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestili için belirtilen bileşenler:
- En az 60 kg dut şırası
- En az 30 kg süt
- En az 20 kg nişasta
- En az 10 kg un
- En az 10 kg haşhaş
- En az 5’er kg ceviz içi, fındık içi, kayısı çekirdeği ve susam
- En az 30 kg su
Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestilinin üretiminde kullanılacak şıra için toplanmış olan yaş dutlar yaprak ve saplarından temizlenip yıkanır. Bez torbalara doldurularak dutun ezilip suyunun çıkması sağlanır. Süzülen dut suyu kazanda kaynatılarak şıra elde edilir. Elde edilen bu şıranın pH değerinin 5–5,5 arasında olması gerekir. Toplam kül miktarının ise en çok %3–4 olmalıdır. Bu değerler pestil yapımı için ideal değerlerdir.
Hammadde ve çeşit özellikleri · 2
Elde edilen dut şırasının bir kısmına bir miktar un ve bir miktar nişasta katılarak çırpılır. Ayrı bir yerde geriye kalan un ve nişasta ise süt ve su ile çırpılır. Daha sonra bu iki karışım kaynama kazanına konur ve pişmeye bırakılır. Pişen bu karışıma bulamaç (herle) ismi verilir. Herleye bir miktar haşhaş ilave edilir ve serime hazır hale gelir.
Bu aşamadan sonra demir ızgaraların üzerine temiz, tüy veya herhangi bir maddenin geçişine izin vermeyen bezlerin üzerine bulamaç eşit bir şekilde yayılır. Serilen pestilin kalınlığı 0,5 mm- 2,0 mm arasında olmalıdır. Serilmiş olan bulamacın üstüne haşhaş, ceviz içi, fındık içi, kayısı çekirdeği, susam serpilir ve hijyenik ortamda kurumaya bırakılır.
Kurutma işlemi
Kurutma işlemi yapıldıktan sonra pestil serili bez temiz bir düzlem üzerinde ters çevrilerek bezin arkası bir miktar suyla ıslatılır, sonra da pestil bezden ayrılır. Daha sonra 10 dakika ile 1,5 saat arasında ikinci bir kurutma daha yapılır. Bu kurutma işleminden sonra pestil arasına nişasta serpilerek katlanır.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestili rutubetsiz, doğrudan güneş ışığı almayan yerlerde, muhafaza edilmelidir. Oda sıcaklığında muhafaza ediliyorsa üç ay, 5–10°C’de muhafaza ediliyorsa altı ay içinde tüketilmelidir.
Yöresiyle bağı nedir?
Geçmişi eskiye dayanan ve üretimi ustalık becerisi gerektiren Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestili ile coğrafi sınır arasında ün bağı bulunur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Geçmişi 1928 yılına dayanan Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestilinin, coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeple üretimin tüm aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil belgesinde açıklığa kavuşturulması gereken kayıt 1
Ham yağ için verilen %0,4 değerinin bütün ürüne mi, kuruyemişlerden ayrılmış pestil tabakasına mı ait olduğu ve analiz yöntemi belirtilmemiştir. Reçete haşhaş, ceviz, fındık, kayısı çekirdeği ve susam içerir. %0,4 değerinin numune kapsamı, birimi ve yöntemi teyit gerektirir; mevcut bilgi yağlı bileşenlerle üstünlük veya beslenme karşılaştırması için yeterli değildir.
* Sicilde ham yağ %0,4 olarak verilirken reçetede haşhaş, ceviz, fındık, kayısı çekirdeği ve susam birlikte kullanılır. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Numune, ölçüm yöntemi veya birim netleşmeden tablodan besin değeri, kalite sınırı ya da ürün özelliği sonucu çıkaramayız. İlgili tablo satırlarının doğru adı, değeri, birimi, numune miktarı ve analiz dayanağı; çelişki varsa düzeltilmiş tablo açıklanmalı.
Ham yağ analizinin hangi numune ve yönteme ait olduğu açıklanmamıştır. Bu kapsamın tescil ettiren veya TÜRKPATENT tarafından yazılı olarak açıklanması gereklidir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
632 tescil numaralı Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestili mahreç işareti olarak 17 Aralık 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestili ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestili ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Battalgazi Belediyesinin koordinasyonunda ve Battalgazi Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden konuda uzman birer kişi olmak üzere en az üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından, yılda bir kez düzenli olarak, ayrıca şikâyet ve gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır.
Denetim mercii; Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestilinin üretiminde kullanılan bileşenlerin ve üretim metodunun uygunluğu ile Battalgazi Haşhaşlı Dut Pestili ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
