Coğrafi işaretli ürün · Kütahya
Kütahya mutfağında yumurtası bol, sert hamur ince açılıp küçük karelere kesilir. Köşeleri cimciklenerek şekillendirilen içsiz taneler haşlanır; eritilmiş tereyağı ve isteğe bağlı sarımsaklı veya sade yoğurtla servise hazırlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kütahya Cimcik Aşı/Kütahya Cimcik nedir?
Kütahya Cimcik Aşı, yumurtalı hamurun köşelerinden cimciklenip haşlanmasıyla hazırlanan içsiz bir hamur yemeğidir. Tereyağı ve isteğe bağlı yoğurtla tamamlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Cimcik biçimi
Üretim bölümünde yufka kalınlığı 1–1,5 mm olarak verilir; yaklaşık 1,5 cm kenarlı karelerin köşeleri birleştirilir. Ürünün adı, bu cimcikleme işleminden gelir.
Yumurtalı sert hamur
Bir kilogram un için dört-altı yumurta kullanılır; su sert hamur elde edecek miktarda eklenir. Taze haşlanmış yemek ile kurutulup ambalajlanan girdi ayrı değerlendirilir.
Hamur, kesim ve adın kökeni
Hamur yoğrulup küçük bezelere ayrılır. İnce açılan yufka küçük karelere kesilir ve köşeleri cimciklenir; ürün adını bu işlemden alır. Şekil verme emek ve sabır gerektirir. Tanımdaki 1,5 cm şerit ifadesi, üretim bölümündeki 1–1,5 mm yufka kalınlığıyla karıştırılmaz; kapsam teyidi açıktır.
Besin değeri ifadesinin kapsamı
Sicil sert ve yumurtası bol hamuru besleyici olarak nitelendirir. Bu ifade analiz tablosu veya başka mantılardan daha yüksek besin değeri sonucu değildir.
Sicildeki üretim anlatımı
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg
- 4–6 adet
- 5 g
Sert hamur için su miktarı
Sert kıvamda bir hamur olmasını sağlayacak miktarda su eklenir. Üzeri İçin;
Sunumda kullanılan yağ ve yoğurt
- Tereyağı, sarımsak, yoğurt.
Kütahya Cimcik Aşı / Kütahya Cimcik Hamurunun Hazırlanması
Kütahya Cimcik Aşı yapımında özel amaçlı (baklavalık-böreklik) buğday unu kullanılır. Genişçe bir kabın ya da yoğurma kazanının içinde un havuz gibi açılır. Yumurta, tuz ve bir miktar su yavaş yavaş ilave edilip hamur yoğrulur. Su miktarı özellikle az az ilave edilerek sert kıvamda bir hamur elde edilir. Hamur yaklaşık bir saat dinlendirilerek hamurun özdeşleşmesi sağlanır.
Hamur dinlendirildikten sonra yaklaşık 100 gramlık bezelere ayrılır.
Bezeler düz bir zeminde oklava/merdane ile 1–1,5 mm kalınlıkta olacak şekilde açılır. Açılan hamurlar yaklaşık 1,5 cm’lik şeritler halinde enine boyuna kesilerek kare şeklinde küçük parçalar elde edilir. Parçalar köşelerinden “cimciklenerek” şekil verilir ve dinlendirilir. Fazla miktarda üretilip satışa sunulan Kütahya Cimcik Aşı, serin bir ortamda temiz beyaz bezlerin serili olduğu tezgâhlarda ön kurutma işlemine tabi tutulur.
Kütahya Cimcik Aşının Pişirilmesi ve Sunum Hazırlanmış olan Kütahya Cimcik Aşı / Kütahya Cimcik bir tencerede kaynamış suyun içinde 12–15 dakika haşlanır. Pişen Kütahya Cimcik Aşı / Kütahya Cimcik, diriliğinin korunması için soğuk sudan geçirilerek süzgeç ile süzülür ve üzerine bol miktarda kızgın tereyağı gezdirilir.
Ön kurutma, ısıl işlem ve azotlu ambalaj
Ticari üretimde hamurlar serin ortamda temiz bezli tezgâhlarda ön kurutulur. Ardından 70–75 °C’de 5–10 dakika ısıl işlem uygulanıp azot gazıyla, gıda ile temasa uygun ambalajlara konulur.* Sicil bu aşamayı pastörizasyon olarak adlandırır; ölçüm yerinin teyidi açıktır.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre ön kurutulmuş hamurun 70–75 °C’de beş-on dakika pastörize edilip azotla ambalajlandığı yazılıdır. Sıcaklığın ortam veya ürün merkezi olduğu ve muhafaza koşulları açık değildir. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Haşlama ve sosun eklenmesi
Cimcikler kaynar suda 12–15 dakika haşlanır. Soğuk sudan geçirilip süzülür ve üzerlerine tereyağı gezdirilir. İsteğe bağlı şekilde üzerine sarımsaklı ya da sade yoğurt dökülerek servise sunulur.
Yumurta, su ve son pişirme
Hamurda yumurta miktarının fazla, su miktarının az tutulması sert kıvamı oluşturur. Cimcikler kaynar suda haşlanır; tereyağı ve sarımsaklı yoğurt sunumda eklenir.
Sicildeki muhafaza anlatımı
Kütahya Cimcik Aşı, dinlendirildikten sonra hemen pişirilip tüketilebildiği gibi, isteğe bağlı kurutularak da saklanabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Kendine has üretim yöntemi ve ustalık becerisiyle uzun yıllardır Kütahya’da üretilen Kütahya Cimcik Aşının, Kütahya ile ün bağı bulunmaktadır. Bu nedenle Kütahya Cimcik Aşının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilmelidir.
Sicildeki sunum anlatımı
Servis seçeneği
Tereyağı temel sunum bileşenidir; sarımsaklı veya sade yoğurt isteğe bağlı olarak tercih edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Kutlama sofraları
Sicil cimciği Kütahya’da tercih edilen yerel yemeklerden biri olarak tanımlar; özel gün ve kutlamalarda hazırlanmasına yer verir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
625 tescil numaralı Kütahya Cimcik Aşı / Kütahya Cimcik mahreç işareti olarak 11 Aralık 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Kütahya Cimcik Aşı / Kütahya Cimcik ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kütahya Cimcik Aşı / Kütahya Cimcik ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Kütahya Ticaret Borsası koordinatörlüğünde; Kütahya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Kütahya Ticaret Borsasından konuda uzman ikişer kişi olmak üzere toplam 4 kişiden oluşan denetim merci tarafından yerine getirilir. Denetim işlemleri periyodik olarak yılda bir defa, ihtiyaç halinde her zaman ve ayrıca şikâyet olması halinde 15 gün içinde yapılır.
Denetimler sırasında; üretimde kullanılan malzemelerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; ürünün tat, koku, renk ve şekil özellikleri ile Kütahya Cimcik Aşı / Kütahya Cimcik coğrafi işaretinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
